Γκρίλο και Φάρατζ εξετάζουν πιθανή συνεργασία ευρωσκεπτικιστών στην Ευρωβουλή
Αν φτάσουμε σε συμφωνία, θα έχει πλάκα να προκαλέσουμε πολλούς μπελάδες στις Βρυξέλλες, προειδοποιούν οι επικεφαλής του UKIP και του Κινήματος Πέντε Αστέρων

Πιθανή συνεργασία στην Ευρωβουλή εξετάζουν το βρετανικό UKIP του ευρωσκεπτικιστή Νάιτζελ Φάρατζ με το Κίνημα Πέντε Αστέρων (M5S) του Ιταλού Μπέπε Γκρίλο. Οι δύο αρχηγοί είχαν την πρώτη συνάντησή τους στις Βρυξέλλες, προαναγγέλλοντας και νέες συναντήσεις: «Εάν συμφωνήσουμε, θα προκαλέσουμε πολλούς μπελάδες στις Βρυξέλλες», είπε ο Φάρατζ. Την ίδια ώρα, η Λεπέν προσπαθεί να δημιουργήσει πολιτική ομάδα με παρονομαστή τον ακροδεξιό ευρωσκεπτικισμό. Ο Φάρατζ είναι μαζί με τη Λεπέν ο μεγαλύτερος νικητής των ευρωεκλογών από το στρατόπεδο των ευρωσκεπτικιστών - επειδή ο ίδιος όμως δηλώνει ότι δεν αισθάνεται άνετα με την ακροδεξιά ατζέντα της Λεπέν, αποκλείει συνεργασία μαζί της.

Άμεση δημοκρατία
Το UKIP και το M5S συζήτησαν τη συνεργασία στο Στρασβούργο, λέγοντας πως συμφώνησαν στη σημασία «άμεσης δημοκρατίας στην Ευρώπη» και πως τα μέλη των δύο κομμάτων θα πρέπει να ψηφίζουν και να μπορούν να κάνουν ελεύθερα εκστρατείες, όπως επιθυμεί το κάθε κόμμα, στη βάση ενός πλαισίου βασικών αρχών, σύμφωνα με την ανακοίνωση του βρετανικού κόμματος. «Εάν ευοδώσει, θα είναι υπέροχο», είπε ο Φάρατζ. «Αν φτάσουμε σε συμφωνία, θα έχει πλάκα να προκαλέσουμε πολλούς μπελάδες στις Βρυξέλλες», είπε χαρακτηριστικά.

Δύσκολο το μπλοκ
Η διάσπαση στο συνονθύλευμα των ευρωσκεπτικιστών και ακροδεξιών δυνάμεων στη νέα Ευρωβουλή καθιστά πολύ δύσκολο τον συντονισμό τους με τον σχηματισμό συμπαγούς μπλοκ. Για την επίσημη ίδρυση πολιτικής ομάδας στο Στρασβούργο (όπως το EΛΚ, οι Σοσιαλιστές και Δημοκράτες κ.λπ) χρειάζεται, εκτός από ένα ποσοστό εδρών, και αντιπροσώπευση σε τουλάχιστον επτά χώρες της Ε.Ε. Αυτό είναι το πρόβλημα της Λεπέν, το Εθνικό Μέτωπο της οποίας μαζεύει μεν εύκολα τις απαραίτητες έδρες αλλά δυσκολεύεται να βρει συμμάχους (προς το παρόν, συμπαρατάσσονται μαζί της εθνικιστικά κόμματα από Αυστρία, Βέλγιο, Ολλανδία και η ιταλική Λέγκα). Ο Φάρατζ έχει αποκλείσει συμμαχία μαζί της, ενώ η ίδια η Λεπέν απορρίπτει συνεργασία με ομάδες όπως η Χρυσή Αυγή.

Φάρατζ και Γκρίλο δεν επαρκούν για ίδρυση άλλου μπλοκ, αλλά ο στόχος τους δεν είναι απαραίτητα η τυπική ίδρυση πολιτικής ομάδας - ο συντονισμός τους αρκεί για να δώσει συνέχεια στο «μομέντουμ» του UKIP αλλά και ελπίδες αναζωογόνησης στον Γκρίλο, ο οποίος ήρθε μακράν πίσω από τον «συστημικό» πρωθυπουργό Ματέο Ρέντσι. Τελευταίο κομμάτι του παζλ είναι το γερμανικό AfD (Εναλλακτική για τη Γερμανία). Το κόμμα εμφανίζεται ψυχρό στη συνεργασία είτε με τη Λεπέν είτε με τον Φάρατζ και η σημασία του είναι σχετική, καθώς έχει μόνο επτά έδρες.

Ποιος έχει την εξουσία
Την ίδια στιγμή, μαίνεται άλλος ένας πόλεμος στις Βρυξέλλες. Η μάχη για την προεδρία της Κομισιόν είναι ευρύτερη μάχη εξουσίας: Στον συμβιβασμό που θα καταλήξουν τα εμπλεκόμενα μέρη, μετά από διαδικασία που, όπως φαίνεται, θα τραβήξει σε μάκρος, θα δοκιμαστούν και θα φανούν όχι μόνο οι συσχετισμοί δυνάμεων αλλά και ιδιαίτερα ο θεσμικός ρόλος που θα έχει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μετά τη Σύνοδο Κορυφής, που επιφυλάχθηκε ουσιαστικά να εισηγηθεί τον Γιούνκερ, η λίστα με τις υποψηφιότητες «τρίτων» έρχεται όλο και πιο ψηλά.

Οι κυβερνήσεις των «28» δεν έχουν καταλήξει στο ποιον θέλουν να δουν στην Κομισιόν: Πρώτο, αλλά όχι μοναδικό, το Λονδίνο έχει αντιρρήσεις στον Γιούνκερ και οι υπόλοιπες δυνάμεις δεν είναι (ακόμη, τουλάχιστον) διατεθειμένες να δουν την, κατά καιρούς δύσκολη, ενότητα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να διαρρηγνύεται. Παράλληλα, όμως, η μάχη δίνεται και μεταξύ του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Ευρωβουλής: Αφορά ποιος έχει το πάνω χέρι στην επιλογή του προέδρου της Κομισιόν με βάση τα όσα προβλέπει η νέα Συνθήκη που τίθεται πρώτη φορά πλήρως σε ισχύ.

Όλοι επικαλούνται τη Συνθήκη της Λισαβόνας και επιμένουν ότι την τηρούν. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, οι κυβερνήσεις δηλαδή των «28», με πλειοψηφία «προτείνει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έναν υποψήφιο για την προεδρία της Κομισιόν, αφού προχωρήσει στις κατάλληλες διαβουλεύσεις και λάβει υπόψη το αποτέλεσμα των εκλογών για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο». Η υποψηφιότητα αυτή, συνεχίζει η Συνθήκη, τίθεται σε ψηφοφορία στην Ευρωβουλή.

Τα «αλλά»
Η Διάσκεψη των προέδρων της Ευρωβουλής το πρωί της Τρίτης είχε διαμηνύσει στο Συμβούλιο πως θεωρεί ότι ο Γιούνκερ, ως επικεφαλής της πρώτης -έστω και μη αυτοδύναμης- ομάδας στην Ευρωβουλή πρέπει να αναζητήσει πλειοψηφία. Το Στρασβούργο έμμεσα έδειξε στις Βρυξέλλες ότι δεν νοείται υποψηφιότητα «τρίτου». Οι «28» όμως το βράδυ ουσιαστικά ύψωσαν τοίχο στο Ευρωκοινοβούλιο. Οι ηγέτες «έλαβαν υπόψη» τη θέση του Στρασβούργου, ανέφερε η σχετική ανακοίνωση, και -καλύτερα, «αλλά»- ξεκινούν διαβουλεύσεις για το ποιος θα προταθεί για την Κομισιόν. Δεν υπήρχε εισήγηση για τον Γιούνκερ.

Οι θεσμικές ισορροπίες φτιάχνονται στην πράξη
Στην πρώτη φάση της μάχης, το ποιος δηλαδή έχει λόγο στην παρουσίαση υποψηφίου, οι «28» επικαλέστηκαν τη Συνθήκη και επιφυλάχθηκαν. «Αισθανόμαστε να μας βαρύνει ένα συγκεκριμένο καθήκον», το καθήκον της εισήγησης της υποψηφιότητας του προέδρου, είπε η Μέρκελ μετά τη Σύνοδο. «Δεν έχω βρει κανέναν που να μας πει ότι ισχύει το αντίθετο», τόνισε.

Η δημοκρατική νομιμοποίηση όλων των πλευρών περισσεύει: Το Συμβούλιο αποτελούν οι δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις των «28», ενώ η Ευρωβουλή προέκυψε από τη νωπή εκλογική μάχη της Κυριακής. Όσον αφορά το πώς μπορεί να ερμηνευθεί η αναφορά της Συνθήκης της Λισαβόνας πως πρέπει «να ληφθεί υπόψη το αποτέλεσμα των εκλογών», αυτό θα φανεί στην έκβαση.

Προβληματική η ιδέα;
Υποτίθεται ότι τα ευρωπαϊκά κόμματα κατέβηκαν στις εκλογές παρουσιάζοντας τον υποψήφιο της κάθε πολιτικής ομάδας για την Κομισιόν - εξ ου και η επιλογή φαίνεται να είναι μεταξύ Γιούνκερ και Σουλτς. Όμως η ιδέα των κορυφαίων υποψηφίων -που δεν υπάρχει στη Συνθήκη- αποδείχθηκε προβληματική. Εκ των υστέρων, αρκετοί στα ευρωπαϊκά ΜΜΕ έχουν αρχίσει να αμφισβητούν την ιδέα που ξεκίνησε από τη Γερμανία (γι' αυτό και μέχρι και στις βρετανικές εφημερίδες αναφέρεται αμετάφραστη ως η ιδέα ενός Spitzenkandidat, «κορυφαίου υποψήφιου», για κάθε κόμμα).

Μέχρι και η Γερμανίδα καγκελάριος απέφυγε, μετά τη Σύνοδο, να επιμείνει στον Γιούνκερ, τον οποίο στήριξε ως υποψηφιότητα του δικού της κόμματος. «Το ζητούμενο είναι η συναίνεση», είπε. Η αναφορά αυτή, η οποία εκ των πραγμάτων εκφράζει και τους υπόλοιπους ηγέτες, θεωρείται ότι δείχνει πως οι ηγέτες προτιμούν να επιδιώξουν συμβιβασμό με το Λονδίνο. Ο Κάμερον δεν μπορεί μεν να θέσει βέτο, αλλά η σύγκρουση δεν θα ξεχνιόταν έτσι απλά - και οι «28» πρέπει να συνεχίσουν να συνεργάζονται.

Υπέρβαση των κρατών
Το ποιος προτείνει την ηγεσία της Κομισιόν, το πώς θα αποφασιστεί και τι προσανατολισμό θα έχει ο επόμενος πρόεδρός δεν αφορά μόνο το κεντρικής σημασίας ζήτημα του καθορισμού της ευρωπαϊκής ηγεσίας αλλά, όπως εύστοχα σχολιάζει η Sueddeutsche Zeitung, και τη μητέρα όλων των μαχών: «Μιλάμε για μία Ευρώπη των εθνικών κρατών ή λειτουργεί ήδη μία δημοκρατία που υπερβαίνει τα κράτη;». Το ερώτημα ίσως να έλεγε κανείς ότι αφήνει αδιάφορους τους Ευρωπαίους. Όπως σημειώνει όμως η εφημερίδα, κοιτάζοντας κανείς τα αποτελέσματα των Ευρωεκλογών, και μάλιστα σε Γαλλία και Βρετανία, «φαίνεται ότι το ερώτημα μπορεί να διαλύσει την Ευρώπη».

Πηγές: in.gr, Το Βήμα