Ο ινδουιστής εθνικιστής με αμφιλεγόμενο παρελθόν είναι ο νέος Πρωθυπουργός της Ινδίας

Κατά τους προηγούμενους μήνες, ο 63χρονος Μοντί, ο πατέρας του οποίου πωλούσε τσάι στο δρόμο, προέβη σε μια σκληρή αλλά αποτελεσματική προεκλογική εκστρατεία

ΔΕΝ ΑΠΟΔΕΧΘΗΚΕ ποτέ το προξενιό που οργάνωσαν γι' αυτόν οι γονείς του, όταν ήταν παιδί και ζει μόνος

Ισχυρό προβάδισμα δίνουν στο αντιπολιτευόμενο BJP τα πρώτα αποτελέσματα από τις εκλογές στην Ινδία, φέρνοντας τη χώρα ενώπιον αλλαγής μετά από πολύχρονη κυριαρχία του κόμματος του «Εθνικού Κογκρέσου». Στην πρωθυπουργία οδεύει ο Ναρέντα Μοντί, ινδουιστής εθνικιστής με αμφιλεγόμενο παρελθόν και «σημαία» τις μεταρρυθμίσεις για τόνωση της οικονομίας.

Η καταμέτρηση στην ογκωδέστερη εκλογική διαδικασία που έχει στηθεί ποτέ συνεχίζεται, αλλά το κόμμα της απερχόμενης κυβέρνησης έχει αναγνωρίσει την ήττα του. Το πρόσωπο της ημέρας στην Ινδία είναι ο Ναρέντρα Μοντί, τον οποίον η πλειοψηφία των Ινδών επέλεξε για την πρωθυπουργία. Οι υποστηρικτές του έχουν ξεσπάσει σε πανηγυρισμούς, στα γραφεία του BJP σε όλη την ινδική επικράτεια επικρατεί θριαμβευτική ατμόσφαιρα.

Το κλίμα ευφορίας έχει μεταφερθεί και στις αγορές, με το ινδικό χρηματιστηρίο να καταγράφει άνοδο 6% και τη ρουπία, το ινδικό νόμισμα, να πετάει σε υψηλό έτους λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση των πρώτων αποτελέσματων. Το BJP κινείται στην κατάκτηση 277 εδρών στο Κοινοβούλιο των 543 μελών, ξεπερνώντας αυτοδύναμα το όριο πλειοψηφίας. Μαζί με τους συμμάχους του μάλιστα, θα μπορεί να ελέγχει μέχρι και 336 έδρες. Θα πρόκειται για την πρώτη φορά εδώ και χρόνια που πολιτικό κόμμα είναι τόσο ισχυρό στο Νέο Δελχί -και μάλιστα το BJP, το οποίο βρισκόταν στην σκιά του «Εθνικού Κογκρέσου» για τη μεγαλύτερη περίοδο από την ινδική ανεξαρτησία.

Εκστρατεία «σοκ και δέους»

Έπειτα από μια κοπιαστική, εντατική προεκλογική εκστρατεία, ένας από τους πιο πολωτικούς πολιτικούς της χώρας, ο ενσαρκωτής της σκληρής πτέρυγας του εθνικιστικού ινδουιστικού κόμματος Μπαρατίγια Τζανάτα (BJP) Ναρέντρα Μοντί, ετοιμάζεται να γίνει ο επόμενος πρωθυπουργός της Ινδίας. Κατά τους οκτώ προηγούμενους μήνες, ο 63χρονος Μοντί, ο πατέρας του οποίου πωλούσε τσάι στο δρόμο, βρισκόταν παντού --σε γιγαντοαφίσες, σε αφίσες σε τοίχους, τρένα, λεωφορεία, στα τηλεοπτικά κανάλια, σε 437 μεγάλες συγκεντρώσεις, ενώ διένυσε 300.000 χιλιόμετρα. Ένα τηλεοπτικό κανάλι περιέγραψε την προεκλογική εκστρατεία του ως "Η εκστρατεία σοκ και δέους του Ναρέντρα Μοντί".

Γιόγκα και χορτοφαγία

Λάτρης της γιόγκα και αυστηρά χορτοφάγος, ο Μοντί γεννήθηκε σε μια ταπεινή οικογένεια στο κρατίδιο Γκουτζαράτ και μπήκε από νωρίς στις τάξεις της Ραστρίγια Σουαγιαμσεβάκ Σανγκ (RSS), μιας εθνικιστικής οργάνωσης η οποία ιδρύθηκε με στόχο να κάνει την Ινδία ένα ινδουιστικό έθνος και είναι ιδεολογικά συγγενής του BJP. Ο δρόμος δεν ήταν εύκολος για τον αμφιλεγόμενο Μοντί, ο οποίος χαίρει ευρέως θαυμασμού για τις διοικητικές ικανότητες και τις φιλικές προς τις επιχειρήσεις πολιτικές του, αλλά θεωρείται από πολλούς μισαλλόδοξη προσωπικότητα και στη διάρκεια της θητείας του ως πρωθυπουργού του Γκουτζαράτ σημειώθηκαν μερικές από τις χειρότερες ταραχές μεταξύ ινδουιστών και μουσουλμάνων.

Από τις ταραχές αυτές, το 2002, είχαν σκοτωθεί περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι, κυρίως μουσουλμάνοι. Τα δικαστήρια έχουν μέχρι τώρα απαλλάξει τον Μοντί από οποιαδήποτε ανάμιξη, όμως ένας στενός συνεργάτης του, ο Μάγια Κοντνάνι, φυλακίσθηκε για ταραχές, φόνο και εγκληματική συνωμοσία.

Μίλησε για διαφθορά

Κατά την προεκλογική εκστρατεία του, ο Μοντί μίλησε λιγότερο για ινδουιστικό εθνικισμό και περισσότερο για την ανάπτυξη που ελπίζει να φέρει ως πρωθυπουργός ακολουθώντας το "μοντέλο" που εφάρμοσε στο Γκουτζαράτ και για το πώς ελπίζει ότι θα εξαλείψει τη διαφθορά. Το Γκουτζαράτ είναι ένα από τα περισσότερο οικονομικά ευήμερα κρατίδια της Ινδίας, αν και υπολείπεται σε ορισμένους δείκτες ανθρώπινης ανάπτυξης, όπως στα ποσοστά παιδικής θνησιμότητας και αναλφαβητισμού. Ωστόσο σε μια περίοδο που η ινδική οικονομία και η αγορά εργασίας είναι στάσιμες, την ώρα που οι τιμές βασικών αγαθών είναι υψηλές και η απερχόμενη κυβέρνηση πλήττεται από οικονομικά σκάνδαλα, η υπόσχεση του Μοντί για ισχυρή ηγεσία και επιστροφή σε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης προσήλκυσαν ψηφοφόρους σε όλη τη χώρα.

Αυταρχικό στυλ

Οι οπαδοί του θεωρούν πως το γεγονός πως η πολιτική του Μοντί επικεντρώνεται στην ινδουιστική κουλτούρα και το αυταρχικό στυλ του αποτελούν τα καλύτερα προσόντα του για να διαχειριστεί την υπερφορτωμένη γραφειοκρατία της Ινδίας, σε συνδυασμό με τη σχετικά καθαρή προσωπική εικόνα του. Η ιδιωτική ζωή του παραμένει πάντως ένα μυστήριο. Δεν αποδέχθηκε ποτέ το προξενιό που οργάνωσαν γι' αυτόν οι γονείς του όταν ήταν παιδί και ζει μόνος στην κατοικία του στο Γκουτζαράτ, όπου δείχνει με υπερηφάνεια στους επισκέπτες τη συλλογή πουλιών του. Ως νεαρός ενήλικος, είχε περάσει πολλά χρόνια στα Ιμαλάια κάνοντας ένα είδος ταξιδιού μύησης, πριν αφοσιωθεί ψυχή τε και σώματι στο RSS και την πολιτική, κερδίζοντας φήμη δεινού οργανωτή.

Πωλούσε τσάι!

Ο ΜΟΝΤΙ γεννήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 1950 στο ναό του Βαντναγκάρ στο Γκουτζαράτ και πέρασε την παιδική ηλικία του βοηθώντας τον πατέρα του να δουλεύει τον πάγκο του με το τσάι. Η οικογένειά του ανήκει σε μια κατώτερη κάστα, αλλά όχι σε κάποια που βρίσκεται στο τελευταίο επίπεδο του αρχαϊκού συστήματος κοινωνικής ιεραρχίας της Ινδίας. Εντάχθηκε στο BJP στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και κατάφερε να πάρει την εξουσία στο Γκουτζαράτ. Ένα χρόνο αφότου έγινε πρωθυπουργός του κρατιδίου το 2001, το Γκουτζαράτ επλήγη από θρησκευτική βία.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ αρνήθηκε να του χορηγήσει θεώρηση εισόδου και η Βρετανία διέκοψε τις σχέσεις. Όμως, καθώς η προσπάθειά του να γίνει ο δεύτερος πρωθυπουργός της Ινδίας από το BJP άρχιζε να κερδίζει έδαφος, η Βρετανία, η ΕΕ, καθώς και οι ΗΠΑ ανανέωσαν τις σχέσεις με τον πρωθυπουργό του Γκουτζαράτ.

Ο Μοντί καλλιέργησε με επιτυχία μια εικόνα ηγέτη που στηρίζει την ανάπτυξη και είναι ικανός στη διοίκηση, καθώς η οικονομική ανάπτυξη ήταν συνεχής στο Γκουτζαράτ, λέει ο Νιλανγιάν Μουχοπαντιάι, ο οποίος έχει γράψει μια βιογραφία του Μοντί.

«Ταχυδακτυλουργός»

Μέρος της επιτυχίας του οφείλεται σ' έναν επιδέξιο διαφημιστικό μηχανισμό, ο οποίος υποβαθμίζει τους λιγότερο εντυπωσιακούς δείκτες ανάπτυξης του Γκουτζαράτ, λέει ο Ατζάι Νταντεκάρ, καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Σιβ Ναντάρ, που έχει την έδρα του στο Νέο Δελχί. "Είναι σπουδαίος στην κατάστρωση στρατηγικής και έχει στρατιές νέων ανθρώπων που βομβαρδίζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης", λέει ο βετεράνος δημοσιογράφος ΡΚ Μίσρα.

"Έχει ξοδέψει πολλά χρήματα για να διαφημίσει το αναπτυξιακό μοντέλο του Γκουτζαράτ. Οικοδομεί μια οφθαλμαπάτη. Είναι σαν ένας ταχυδακτυλουργός που μπορεί να πουλήσει τα πάντα στον κόσμο". Στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας ο Μοντί επικέντρωσε στις θέσεις εργασίας, την υποδομή και τη διαφθορά, κάνοντας ευκαιριακές επιθέσεις στο Πακιστάν και τους παράνομους μουσουλμάνους μετανάστες από το Μπανγκλαντές. "Ορίζει το ινδικό έθνος αποκλειστικά στη βάση της θρησκευτικής ταυτότητας.

Γι' αυτόν, η ινδική εθνική υπόσταση ουσιαστικά ταυτίζεται με τον ινδουισμό", λέει ο Μουχοπαντιάι, ο οποίος τον περιγράφει ως μια προσωπικότητα δυναμική, λεπτολόγο και με μνήμη ελέφαντα, αλλά επίσης μισαλλόδοξη, περιστασιακά εκδικητική και αυταρχική. "Για να πετύχει τις φιλοδοξίες του μπορεί να κάνει τα πάντα", λέει ο Μίσρα. "Κατέστρεψε ολόκληρη την ανώτερη ηγεσία του BJP. Καταστρέφει όλους όσους θεωρεί απειλή".