Φόβοι για χρεοκοπίες επιχειρήσεων και για μη εξυπηρετούμενα χρέη

Αν και η οικονομία της Κίνας στα $9 τρις είναι η μεγαλύτερη στον κόσμο, το κατά κεφαλήν εισόδημά της δεν αποτελεί παρά 13% αυτού της Αμερικής…

ΟΙ ΗΓΕΤΕΣ της Κίνας έχουν τώρα αποδεχθεί ότι ορισμένοι δανειολήπτες θα πρέπει να αφεθούν να χρεοκοπήσουν όταν δεν είναι σε θέση να αποπληρώσουν τα δάνειά τους

Τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της κινεζικής οικονομίας μειώθηκε από 7,7% κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2013 στο 7,3% του ΑΕΠ κατά το πρώτο τρίμηνο του 2014. Διάφοροι οικονομικοί δείκτες, όπως η βιομηχανική παραγωγή, οι λιανικές πωλήσεις, οι πωλήσεις πρώτων υλών, όπως είναι ο χαλκός και το σίδερο, σημειώνουν πτώση. Οι τιμές των κατοικιών επίσης επιβραδύνονται, οι εξαγωγές είναι αδύναμες και τα ανεπίσημα τραπεζικά ιδρύματα χάνουν έδαφος σε σχέση με τα επίσημα τραπεζικά ιδρύματα.

Το ερώτημα το οποίο τίθεται τώρα είναι κατά πόσον η νέα ηγεσία της Κίνας, δηλαδή ο Πρόεδρος κ. Xi Jinping και ο Πρωθυπουργός, κ. Li Keqiang, μετά από ένα χρόνο στην ηγεσία, θα προωθήσουν τώρα διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Η κινεζική οικονομία έχει επιβραδυνθεί κατά το πρώτο τρίμηνο του 2014 ως αποτέλεσμα των περιοριστικών νομισματικών μέτρων που έχουν επηρεάσει αρνητικά τόσο τις επενδύσεις όσο και τις πωλήσεις ακίνητης ιδιοκτησίας.

Παράλληλα, τα μέτρα της Κυβέρνησης εναντίον της διαφθοράς έχουν επηρεάσει δυσμενώς και την κατανάλωση. Η Κίνα, που αναμένεται κατά το 2014 να ξεπεράσει την Αμερική ως η μεγαλύτερη διεθνώς οικονομία, αντί το 2019 που προβλεπόταν, παρουσιάζει επιβράδυνση. Ο Πρωθυπουργός κ. Li έχει καθορίσει ως στόχο για ρυθμό ανάπτυξης το 7,5% κατά το 2014, στόχος που δύσκολα θα επιτευχθεί χωρίς περαιτέρω μέτρα για ώθηση της οικονομίας. Ο κ. Li, όμως, υποσχέθηκε να επιταχύνει την κατασκευή σιδηροδρόμων και διαμερισμάτων για πτωχές οικογένειες, ώστε να δώσει ώθηση στον ρυθμό ανάπτυξης και να μην αφεθεί η οικονομία να επιβραδυνθεί σημαντικά.

Η Κίνα δανείζεται σε σημαντικό βαθμό αφού ως ποσοστό του ΑΕΠ τα δάνεια, δημόσια, καταναλωτικά και επιχειρησιακά, φθάνουν στο 230%. Αλλά όμως αποταμιεύει και 50% του ΑΕΠ. Στην πραγματικότητα η Κίνα χρηματοδοτείται από τις αποταμιεύσεις της και είναι κάτι διαφορετικό όταν μια χώρα δανείζεται από το εξωτερικό. Κάτι τέτοιο ισχύει και για την Ιαπωνία, που το μεγαλύτερο ποσοστό του δημόσιου χρέους το έχουν αγοράσει οι Ιάπωνες.

Επιπρόσθετα, η αύξηση στα δάνεια προέρχεται κυρίως από τις εταιρείες παρά από την κυβέρνηση και τους καταναλωτές. Τονίζεται, όμως, ότι η Κίνα σε μεγάλο βαθμό δανείζεται για να χρηματοδοτήσει επενδύσεις παρά για καταναλωτικούς σκοπούς, όπως συμβαίνει με την Αμερική και την Ευρώπη. Κατά τα τελευταία πέντε χρόνια τα δάνεια αυξήθηκαν κατά μέσον όρο 20% το χρόνο, ποσοστό που είναι διπλάσιο από τον ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης κατά την ιδία περίοδο.

Σαν αποτέλεσμα, οι νέες πιστώσεις από το 2008 έχουν αυξηθεί κατά $14 τρις. Το μεγαλύτερο ποσοστό από το ποσό αυτό δαπανήθηκε στην κατασκευή έργων υποδομής, ανάπτυξης γης και ανέγερσης εργοστασίων. Δυστυχώς, όμως, όπως αναφέρουν οι αναλυτές, αρκετές από τις επενδύσεις αυτές διοχετεύτηκαν σε κερδοσκοπικά έργα ακίνητης ιδιοκτησίας, αχρείαστα έργα υποδομής και υπερβάλλουσα βιομηχανική δυναμικότητα.

Όπως υπολογίζει ο Οίκος Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας Fitch, με τον παρόντα ρυθμό αύξησης των πιστώσεων τα δάνεια της Κίνας ως ποσοστό του ΑΕΠ θα φθάσουν το 270% μέχρι το 2017, ενώ οι πληρωμές για τους τόκους θα φθάσουν το 20% του ΑΕΠ. Είναι γι' αυτό που, όπως φαίνεται, οι ηγέτες της Κίνας έχουν τώρα αποδεχθεί ότι ορισμένοι δανειολήπτες θα πρέπει να αφεθούν να χρεοκοπήσουν όταν δεν είναι σε θέση να αποπληρώσουν τα δάνειά τους. Οι εισαγωγές και εξαγωγές της Κίνας τον περασμένο Μάρτιο μειώθηκαν σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα, πράγμα που οδηγεί σε ανησυχία αφού από το 2008, όταν άρχισε η διεθνής οικονομική κρίση, το διεθνές εμπόριο ήταν ο πιο σημαντικός παράγοντας που επηρέαζε τον ρυθμό ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας.

Τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι οι κινεζικές εξαγωγές μειώθηκαν κατά 6,6% τον Μάρτιο σε σχέση με πρόβλεψη για 4,9% αύξηση. Οι εισαγωγές, όμως, μειώθηκαν κατά μεγαλύτερο ποσοστό, της τάξης του 11,3%, σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2013. Όσον αφορά το διεθνές εμπόριο, η Κίνα στα $4,2 τρις (εισαγωγές-εξαγωγές) κατατάσσεται πρώτη διεθνώς. Για να αντισταθμιστούν οι δυσμενείς επιπτώσεις από τη μείωση του διεθνούς εμπορίου η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει διάφορα προγράμματα για έργα υποδομής, αν και έχει αποφύγει να εισαγάγει την πολύ μεγάλη ώθηση στην οικονομία, που είχε δώσει όταν άρχισε η διεθνής οικονομική κρίση.

Αν και η οικονομία της Κίνας στα $9 τρις είναι η δεύτερη μεγαλύτερη διεθνώς, το κατά κεφαλήν εισόδημά της δεν αποτελεί παρά 13% αυτού της Αμερικής. Αναφέρεται ότι το 50% της παραγωγής είναι για νέο κεφαλαιουχικό εξοπλισμό, όπως είναι έργα υποδομής, κατοικίες, εργοστάσια και μηχανήματα. Η αξία των επενδύσεων που χρηματοδοτήθηκε από δάνεια, φθάνει το 48% του ΑΕΠ και είναι η πιο ψηλή που έχει σημειωθεί ποτέ. Παράλληλα, όμως, οι καταναλωτικές δαπάνες των νοικοκυριών στο 36% του ΑΕΠ είναι μεταξύ των πιο χαμηλών παγκοσμίως, αν και η αύξηση στην κατανάλωση στο 12% είναι μεταξύ των πιο ψηλών.

Καταρρέουν τράπεζες και επιχειρήσεις

ΟΙ ΠΕΝΤΕ πιο μεγάλες τράπεζες, που αποτελούν το 50% όλων των υφιστάμενων δανείων, διέγραψαν κατά το 2003 ένα ποσό της τάξης των $9,5 δις, αφού δεν μπορούσαν να εισπραχθούν. Το ποσό αυτό ήταν κατά 127% μεγαλύτερο από εκείνο του 2012 και το πιο ψηλό από τότε που οι τράπεζες διασωθήκαν από τη χρεοκοπία και ανακεφαλαιοποιήθηκαν.

Η περίοδος του δανεισμού χωρίς κινδύνους έχει τερματιστεί τον περασμένο μήνα, όταν οι Αρχές αποφάσισαν να αφήσουν την εταιρεία Chaori, που κατασκευάζει ηλιακά πλαίσια, να χρεοκοπήσει, αφού δεν ήταν σε θέση να καταβάλει τους τόκους για τα ομόλογα που εξέδωσε. Αυτή ήταν η πρώτη χρεοκοπία στη σύγχρονη ιστορία της Κίνας, και δεν πρόκειται να είναι η τελευταία, αφού ο κ. Li δήλωσε ότι περισσότερες χρεοκοπίες είναι αναπόφευκτες στην κινεζική οικονομία, ενόσω η κυβέρνηση προχωρεί στη χρηματοοικονομική απορρύθμιση, αν και πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση θα λάβει τα κατάλληλα μέτρα έτσι που οι χρεοκοπίες να μην αποτελούν συστημικό κίνδυνο για το χρηματοοικονομικό σύστημα.

Οι Αρχές τώρα εξετάζουν κατά πόσον μια περιφερειακή εταιρεία αναπτύξεως ακινήτων θα αφεθεί να χρεοκοπήσει ή να διασωθεί, αφού δεν μπορεί να αποπληρώσει ένα δάνειο ύψους $569 εκ. Αναφέρεται επίσης ότι μια μικρή αγροτική τράπεζα κινδύνεψε να καταρρεύσει, αφού κυκλοφόρησαν φήμες στο κινεζικό twitter ότι αδυνατούσε να εξυπηρετήσει πελάτη που ήθελε να αποσύρει 200.000 γιουαν (€23.000). Κατά συνέπειαν τώρα, οι επενδυτές θα πρέπει να είναι προσεκτικοί στο πού δανείζουν τα χρήματά τους. Μέχρι τώρα πολλοί επενδυτές δάνειζαν τα χρήματά τους με την εντύπωση ότι το κράτος θα επέμβει για να προσφέρει στήριξη στην εταιρεία που δανείζεται. Η πολιτική αυτή, όμως, τώρα αλλάζει.

KPMG
Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του
συγγραφέα και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες
της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG.