Καταρρέει η συμφωνία της Γενεύης για αποκλιμάκωση της κατάστασης στην Ουκρανία
Ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος Τζο Μπάιντεν στέλνει μήνυμα στήριξης στο Κίεβο, ενώ Ουάσιγκτον και Μόσχα ανταλλάσσουν κατηγορίες για το αδιέξοδο

Με φόντο την καταρρέουσα συμφωνία της Γενεύης, ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος Τζο Μπάιντεν στέλνει μήνυμα στήριξης στο Κίεβο, ενώ Ουάσιγκτον και Μόσχα ανταλλάσσουν κατηγορίες για το αδιέξοδο, με απειλές για νέες κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας. Με το δάχτυλο στη σκανδάλη παραμένει η ανατολική Ουκρανία, όπου οι φιλορώσοι δεν φεύγουν από τα κτίρια που έχουν καταλάβει και οι πρώτες επισκέψεις των επιθεωρητών του ΟΑΣΕ φαίνεται ότι προχωρούν με δυσκολία.

Με τον Αμερικανό Αντιπρόεδρο να επαναλαμβάνει τη στήριξη των ΗΠΑ στην ουκρανική ηγεσία, η Ουάσιγκτον προειδοποίησε ότι θα αποφάσιζε «εντός ημερών, όχι εβδομάδων», εάν θα προχωρήσει σε νέες κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας. Οι ΗΠΑ κάλεσαν εκ νέου τη Μόσχα να «κάνει βήματα» για εφαρμογή της συμφωνίας της Γενεύης. Από την πλευρά της, η Ουάσιγκτον αντιστρέφει για άλλη μια φορά την αμερικανική ρητορική. Ο Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, είπε ότι «αντί να μας δίνουν τελεσίγραφα, καλούμε τους Αμερικανούς να αναλάβουν πλήρη ευθύνη για τις δυνάμεις που εγκατέστησαν στο Κίεβο».

Η προτεραιότητα της Μόσχας
Ενδεικτική του κλίματος που επικρατεί είναι η αναφορά του Ρώσου Πρωθυπουργού στη Δούμα την Τρίτη. Ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ δήλωσε «βέβαιος» ότι μπορούν να ελαχιστοποιηθούν οι οικονομικές επιπτώσεις ενδεχόμενων κυρώσεων σε βάρος της Μόσχας. Αυτό, τόνισε, θα είναι «προτεραιότητα της ρωσικής κυβέρνησης». Η Μόσχα πρόκειται επίσης να επιμείνει στο να διατηρηθεί η πρόσβασή της στις ξένες αγορές ενέργειας, τόνισε ο Μεντβέντεφ, λέγοντας πως εάν χρειαστεί θα κινηθεί νομικά, επιδιώκοντας διαιτησία.

Δεν αποχωρούν
Η κατάσταση στο ίδιο το έδαφος της ανατολικής Ουκρανίας είναι ακόμη λιγότερο ευοίωνη: Οι φιλορώσοι ένοπλοι δεν έχουν δώσει καμία ένδειξη ότι προτίθενται να αποχωρήσουν από τα κτίρια που έχουν καταλάβει, λέγοντας πως το πρώτο βήμα για την εφαρμογή της συμφωνίας της Γενεύης πρέπει να το κάνει η άλλη πλευρά. Τμήμα της συμφωνίας είναι επίσης η ανάπτυξη ομάδας παρατηρητών του Οργανισμού Ανάπτυξης και Συνεργασίας στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), σημείο στο οποίο επίσης οι εξελίξεις κινούνται με μεγάλη βραδύτητα. Ο Μαρκ Έθερινγκτον, αξιωματούχος του ΟΑΣΕ, είχε την πρώτη του συνάντηση με τον αρχηγό των φιλορώσων στο Σλαβιάνσκ, τον ανακηρυχθέντα «δήμαρχο» Βιατσεσλάβ Πονομάριοφ.

Ο Έθερινγκτον δεν διευκρίνισε, όπως αναφέρει το Reuters, πώς του απάντησε ο Πονομάριοφ όταν τον ρώτησε εάν σκοπεύει να εφαρμόσει τη συμφωνία για αποχώρηση. Ο δεύτερος είπε μετά τη συνάντηση πως «δεν διαπραγματευτήκαμε, συνομιλήσαμε, τους είπαμε τις θέσεις μας, τι συμβαίνει εδώ, και μας είπαν τι σκοπεύουν να κάνουν». Ολόκληρο το Σλαβιάνσκ φαίνεται ότι έχει μετατραπεί σε οχυρωμένη ζώνη. Σύμφωνα με αναφορές δυτικών διπλωματών που επικαλείται η Washington Post, ένοπλοι εμπόδισαν ομάδα του ΟΑΣΕ να μετακινηθεί στην περιφέρεια του Ντόνετσκ.

«Οι μασκοφόροι είναι Ρώσοι»
Στη μάχη των αποδείξεων για το εάν είναι ή δεν είναι Ρώσοι στρατιώτες όσοι πρωτοστατούν στις καταλήψεις κτιρίων στην ανατολική Ουκρανία πέφτει και το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ παρουσίασε φωτογραφίες που παρέλαβε από τις ουκρανικές Αρχές και υποστηρίζει ότι αποδεικνύουν πως οι μασκοφόροι είναι Ρώσοι. Η εκπρόσωπος του αμερικανικού ΥΠΕΞ Τζεν Ψακή ανέφερε, όπως μεταδίδει το CNN, ότι «υπάρχει ευρεία συναίνεση στη διεθνή κοινότητα για τη σχέση της Ρωσίας με κάποιους από τους ενόπλους στην ανατολική Ουκρανία, και οι φωτογραφίες που παρουσίασαν οι Ουκρανοί την περασμένη εβδομάδα απλώς το επιβεβαιώνουν περαιτέρω».

Η εκπρόσωπος αναφερόταν σε ομάδα φωτογραφιών που δόθηκαν στη δημοσιότητα από τις ουκρανικές Αρχές, και ορισμένες από τις οποίες είχαν δημοσιεύσει και οι New York Times. Το περιεχόμενο των φωτογραφιών, αναφέρει το CNN, δεν είναι εύκολο να επιβεβαιωθεί. Μεταξύ άλλων, στις φωτογραφίες εμφανίζεται Ρώσος στρατιώτης από φωτογραφία του 2008, στη ρωσική επέμβαση στη Γεωργία. Είναι, υποστηρίζεται, ο ίδιος με ένοπλο που εμφανίζεται σε αρκετές από τις φωτογραφιές αυτών των ημερών από το ουκρανικό Σλαβιάνσκ. Οι ουκρανικές υπηρεσίες θεωρούν μάλιστα ότι έχουν ταυτοποιήσει τον εικονιζόμενο, λέγοντας πως πρόκειται για Ρώσο ένστολο με το όνομα Ιγκόρ Ιβάνοβιτς Στριέλκοφ, τον οποίο καταζητούν με την κατηγορία της υποκίνησης μαζικών ταραχών. Σε ερώτηση για το εάν το Στέιτ Ντιπάρτμεντ θεωρεί γνήσιες τις φωτογραφίες επειδή βασίζεται και σε άλλες πληροφορίες που δεν είναι προβάσιμες στη δημοσιότητα, η εκπρόσωπος είπε ότι «εξετάζουμε σημαντικό όγκο διαβαθμισμένων και μη διαβαθμισμένων πληροφοριών».

ΠΗΓΕΣ: ΑΠΕ, in.gr

Aνοιχτή σε ερμηνείες η συμφωνία της Γενεύης, σημειώνει ο Guardian
ΕΝΑ από τα μεγαλύτερα προβλήματα της εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής είναι να κατανοήσει κανείς τα αληθινά κίνητρα για τις ενέργειες ενός κράτους. Κανείς δεν γνωρίζει τι θέλει να κάνει ο Πρόεδρος Πούτιν στην Ουκρανία - ίσως ούτε καν ο ίδιος. Η συμφωνία που υπεγράφη την περασμένη Πέμπτη στη Γενεύη ανάμεσα στη Δύση και τη Ρωσία είναι ανοιχτή σε ερμηνείες. Πάρτε τη φράση: «Όλες οι παράνομες ένοπλες ομάδες πρέπει να αφοπλιστούν». Από ποιον; Η Δύση πιστεύει ότι οι ένοπλοι που έχουν καταλάβει κτίρια σε μια σειρά από πόλεις υποκινούνται και εκπαιδεύονται από τη Ρωσία. Το Κρεμλίνο το αρνείται. Οι ακτιβιστές δεν υποχωρούν. Ένας εκπρόσωπός τους είπε ότι θα κάνουν πίσω μόνο αν αλλάξει η κυβέρνηση του Κιέβου.

Σε ένα άλλο σημείο, η συμφωνία της Γενεύης αναφέρει ότι «η συνταγματική διαδικασία θα είναι διαφανής και επαληθεύσιμη». Για τη Ρωσία, αυτό σημαίνει ότι η Ουκρανία θα μετατραπεί σε ένα ουδέτερο κράτος. Η κυβέρνηση του Κιέβου δεν αποκλείει την προοπτική της ένταξης στην Ε.Ε. Μακροπρόθεσμα, γράφει ο Chris Huhne στην «Γκάρντιαν», μπορεί να υπάρξει ένας συμβιβασμός που να προβλέπει αποκέντρωση, ουδετερότητα, ένταξη στην Ε.Ε. αλλά όχι και στο ΝΑΤΟ. Η Φινλανδία και η Σουηδία αποτελούν δύο παραδείγματα γι' αυτό το μοντέλο. Ο Πούτιν πρέπει να παραδεχθεί, όμως, ότι ο χειρισμός της ουκρανικής κρίσης επανέφερε στο προσκήνιο την ένταξη και των δύο αυτών σκανδιναβικών χωρών στην Ατλαντική Συμμαχία. Κι αν ο Ρώσος Πρόεδρος έχει μεγαλύτερες φιλοδοξίες; Η τηλεοπτική συνέντευξη που έδωσε πριν από τη συμφωνία της Γενεύης ήταν ανησυχητική.

Εξέφρασε την ελπίδα ότι δεν θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσει τις εξουσίες που του έδωσε το Συμβούλιο της Ομοσπονδίας για να εισβάλει στην Ουκρανία, πρόσθεσε, όμως, ότι «όλα αυτά τα εδάφη παραδόθηκαν τη δεκαετία του '20 από τη σοβιετική κυβέρνηση. Μόνο ο Θεός ξέρει γιατί έγινε αυτό». Ο Πούτιν χρησιμοποίησε επίσης τον παλιό όρο «Νέα Ρωσία», αναφερόμενος στο τόξο των περιοχών της νότιας και ανατολικής Ουκρανίας. Η Κριμαία μεταφέρθηκε στην Ουκρανία το 1954. Η «νέα Ρωσία», όμως, είναι μέρος της Ουκρανίας για πολύ μεγαλύτερο διάστημα. Αν μια συνοριακή διευθέτηση της δεκαετίας του '20 τίθεται τώρα υπό αμφισβήτηση, η Ευρώπη και η Μέση Ανατολή μπορεί να μετατραπούν σε πυριτιδαποθήκες. Τα περισσότερα διεθνή σύνορα της Ευρώπης χρονολογούνται από το 1919, όταν διαμελίστηκαν η γερμανική, η αυστροουγγρική και η τουρκική αυτοκρατορία. Σήμερα, ο καμβάς των εθνοτικών και γλωσσικών μειονοτήτων αποκλείει τα «καθαρά» σύνορα.

Υπάρχουν, για παράδειγμα, γερμανόφωνοι πληθυσμοί στο ανατολικό Βέλγιο και το Νότιο Τιρόλο. Υπάρχουν ουγγρικές μειονότητες στη Σλοβακία και τη Ρουμανία. Υπάρχουν ρωσόφωνοι σε όλες τις βαλτικές χώρες και την Ουκρανία και φινλανδικές μειονότητες στη Ρωσία. Σύμφωνα με μία έρευνα, υπάρχουν 87 «ευρωπαϊκοί λαοί», από τους οποίους μόνο 33 συνιστούν πλειοψηφίες στα κράτη όπου κατοικούν. Από τα 770 εκατομμύρια Ευρωπαίων, τα 105 είναι «εθνικές μειονότητες».

Είναι έτσι πολύ επικίνδυνο να παίζουμε με τα σύνορα της Ευρώπης, επισημαίνει ο αρθρογράφος της «Γκάρντιαν». Ο σοσιαλδημοκράτης πρόεδρος της Εσθονίας Τόμας Χέντρικ Ίλβες υπενθύμισε πρόσφατα την προσάρτηση της Σουδητίας από τον Χίτλερ, την οποία οι Βρετανοί και οι Γάλλοι επικύρωσαν με τη συμφωνία του Μονάχου, το 1938. Ο Πούτιν δεν είναι βέβαια Χίτλερ, είναι όμως ένας πρώην πράκτορας της KGB και ένας αυθεντικός Ρώσος εθνικιστής. Αν οι απόψεις του για την Ουκρανία εφαρμόζονταν σε όλη την Ευρώπη, θα επικρατούσε αναταραχή και αιματοχυσία.

Οι θέσεις του Πούτιν έρχονται σε αντίφαση με τη δέσμευση που ανέλαβε η Ρωσία το 1994 να σεβαστεί τα σύνορα και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας. Αυτά που λέει για το δικαίωμα των λαών στην αυτοδιάθεση, επίσης, έρχονται σε αντίφαση με τη θέση του για την Τσετσενία, την οποία θεωρεί αναπόσπαστο μέρος της Ρωσίας. Η ρωσική πολιτική στην Τσετσενία ήταν αιματηρή και ωμή. Ο συντηρητικός Πούτιν της Τσετσενίας είναι όμως ένας ασφαλέστερος γείτονας από τον ριζοσπάστη Πούτιν της Ουκρανίας. Αν ο ευρωπαϊκός εθνικισμός αφυπνιστεί, δεν θα γαβγίζει, θα δαγκώνει.
(ΠΗΓΗ: THE GUARDIAN)