Με την ελπίδα να υπάρξει περισσότερος δυναμισμός στην οικονομία

Ο νέος πρωθυπουργός της Ιταλίας προτίθεται ακόμη να περικόψει δαπάνες και εισάγει μεταρρυθμίσεις

Ο ΡΙΨΟΚΙΝΔΥΝΟΣ πρώην πρόσκοπος έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη του λαού και σύμφωνα με δημοσκοπήσεις η δημοτικότητά του έχει φθάσει το 67%

Τον περασμένο Απρίλιο, μετά από εκλογές που δεν οδήγησαν σε πλειοψηφία κάποιο κόμμα, ήλθε στην εξουσία ο συνασπισμός αριστεράς-δεξιάς του κ. Enrico Letta, ηγέτη του κεντροαριστερού Δημοκρατικού Κόμματος. Αλλά τον περασμένο Δεκέμβριο ο κ. Matteo Renzi, σε εσωτερική ψηφοφορία στο δημοκρατικό κόμμα, εκτόπισε τον κ. Letta και πήρε την ηγεσία του κόμματος αφού εισηγήθηκε σημαντικές οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις όπως και αλλαγές στο σύνταγμα και το εκλογικό σύστημα. Στη συνέχεια, τον περασμένο Φεβρουάριο ο κ. Letta υπέβαλε την παραίτησή του ως πρωθυπουργός της Ιταλίας και ο πρόεδρος της Ιταλίας, κ. Georgio Napolitano, ανέθεσε στον κ. Renzi τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Ο κ. Renzi δεν έχει εκλεγεί βουλευτής μέχρι σήμερα και η μόνη του πείρα περιορίζεται στο αξίωμα του δημάρχου της Φλωρεντίας. Ο κ. Renzi, 39 χρονών, είναι ο νεότερος πρωθυπουργός της Ιταλίας και φέρνει ένα δυναμισμό που απουσίαζε από τον κ. Letta που είχε οδηγήσει σε κοινοβουλευτικό τέλμα. Σκοπεύει δε να προχωρήσει με αλλαγές στο σύνταγμα και τον εκλογικό νόμο έτσι, που να οδηγούν σε πιο σταθερές κυβερνήσεις. Στη συνέχεια, θα ακολουθήσουν μεταρρυθμίσεις στην εργασιακή αγορά, τη δημόσια υπηρεσία και το φορολογικό σύστημα. Ο κ. Renzi δήλωσε ότι η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα η Ιταλία, όπου πάνω από 40% των νεαρών προσώπων είναι άνεργοι, είναι η δημιουργία περισσότερων θέσεων εργασίας.

Ο κ. Tony Blair, πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας, και τον οποίο ο κ. Renzi θεωρεί ως πρότυπο, δήλωσε ότι αν και οι προκλήσεις είναι σημαντικές, εντούτοις ο κ. Renzi έχει τον δυναμισμό και την αποφασιστικότητα να επιτύχει. Σαν αποτέλεσμα του προγράμματος διακυβέρνησης της χώρας ο ριψοκίνδυνος πρώην πρόσκοπος έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη του λαού και σύμφωνα με δημοσκοπήσεις η δημοτικότητά του έχει φθάσει το 67%. Η ευρωζώνη εξέρχεται σταδιακά από την κρίση δημόσιων χρεών, αλλά η οικονομική κατάσταση στην Ιταλία παραμένει πηγή σοβαρής ανησυχίας.

Αν και η ιταλική οικονομία εξήλθε από την ύφεση τον περασμένο Δεκέμβριο όταν σημείωσε ανάκαμψη ύψους 0,1%, το ΑΕΠ της χώρας συνεχίζει να είναι 9% πιο κάτω από τότε που άρχισε η διπλή οικονομική ύφεση το 2008, ενώ υπήρξε απώλεια ενός εκατ. θέσεων εργασίας. Το πρόγραμμα του κ. Renzi προβλέπει για €1.000 τον χρόνο μείωση φόρου εισοδήματος για 10 εκ. Ιταλούς με εισοδήματα κάτω των €1.500 τον μήνα, με συνολικό κόστος €10 δις για τους επόμενους 12 μήνες.

Όσον αφορά τις επιχειρήσεις εισάγεται 10% μείωση για τον περιφερειακό φόρο εργασίας που ανέρχεται στα €3 δις και μείωση των τιμών ενέργειας για μικρές επιχειρήσεις. Ο ιδιωτικός τομέας επίσης θα κερδίσει από την επιστροφή μέχρι τον Σεπτέμβριο €60 δις σε καθυστερήσεις που τους οφείλει η Κεντρική και οι τοπικές κυβερνήσεις. Για τη χρηματοδότηση της μείωσης της φορολογίας ο κ. Renzi ετοιμάζει ένα πρόγραμμα μείωσης δαπανών που θα ανέλθουν στα €7 δις κατά το 2014, €8 δις κατά το 2015 και συνολικά €34 δις μέχρι το 2016. Επίσης, θα επιβληθούν πιο ψηλοί φόροι στα κεφαλαιουχικά εισοδήματα.

Το κράτος θα έχει επίσης όφελος που θα προέλθει από τα πιο χαμηλά κόστη δανεισμού στο δημόσιο χρέος της χώρας που ανέρχεται στα €2,1 τρις ή 133% του ΑΕΠ, όπως και με την αύξηση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 3% του ΑΕΠ από 2,6% που ήταν ο στόχος. Αναφέρεται ότι ο κ. Renzi είναι αποφασισμένος περισσότερο από οποιονδήποτε προηγούμενο πρωθυπουργό να χρησιμοποιήσει τη μείωση των δαπανών, παρά την αύξηση των φορολογιών, για να ισοσκελίσει τον προϋπολογισμό. Ο πρωθυπουργός όμως παραδέχθηκε ότι για τη μείωση φορολογιών θα χρειαστεί και κάποια αύξηση στον δανεισμό.

Αλλά το πρόβλημα της Ιταλίας είναι ότι θα πρέπει να μειώσει το δημόσιο χρέος και όχι να το αυξήσει. Αν όμως ο κ. Renzi προχωρήσει στη μεταρρύθμιση της εργασιακής αγοράς θα το καταστήσει πιο εύκολο για τους εταίρους της στην Ε.Ε. να συμφωνήσουν στον πρόσθετο δανεισμό, ειδικά αν το δάνειο αυτό χρησιμοποιηθεί για να βοηθήσει τις επιχειρήσεις, κάτι που θα οδηγήσει σε αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης. Με στόχο τη δημιουργία πιο ευέλικτης αγοράς εργασίας εξεδόθη διάταγμα που θα επιτρέπει στις εταιρείες να προσλαμβάνουν 20% του εργατικού δυναμικού μέχρι τρία χρόνια αντί δώδεκα μήνες που επιτρέπεται σήμερα με βάση βραχυπρόθεσμα συμβόλαια.

Αναφέρεται δε ότι για τα μέτρα που περιέχονται στο πρόγραμμά του ο κ. Renzi, και αντίθετα από την παράδοση, δεν έχει διαβουλευθεί με τις συντεχνίες και τους συνδέσμους εργοδοτών. Όσον αφορά τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις ο κ. Renzi υποστηρίζεται από το κεντροδεξιό κόμμα του κ. Angelino Alfano, Υπουργού Εσωτερικών, που έχει αποσχιστεί από το κόμμα του κ. Berlusconi, Forza Italia. Παράλληλα, και όσον αφορά τις φιλόδοξες πολιτικές και συνταγματικές του μεταρρυθμίσεις, ο κ. Renzi στηρίζεται από το αντιπολιτευόμενο κεντροδεξιό κόμμα του κ. Berlusconi. Σαν αποτέλεσμα των αλλαγών προβλέπεται να καταργηθεί η γερουσία και να ενδυναμωθούν οι εξουσίες της κεντρικής κυβέρνησης.

Νέο εκλογικό σύστημα

ΣΤΟ μεταξύ, η Κάτω Βουλή της Ιταλίας έχει εγκρίνει ένα νέο εκλογικό σύστημα που στόχο έχει να οδηγήσει σε πιο σταθερές κυβερνήσεις. Με το νέο εκλογικό σύστημα αυξάνεται το όριο εισδοχής στη Βουλή ενός κόμματος και εγγυάται την πλειοψηφία του κόμματος που κερδίζει τις εκλογές. Μετά από πίεση από τα μικρότερα κόμματα που συνεργάζονται με τον κ. Renzi, συμφώνησε ότι το νέο εκλογικό σύστημα θα εφαρμόζεται μόνο στην Κάτω Βουλή και όχι στη Γερουσία, την οποία τόσο ο κ. Renzi όσο και ο κ. Berlusconi σκοπεύουν να καταργήσουν με αλλαγές που θα εισαγάγουν στο σύστημα.

Η διαδικασία αυτή όμως θα χρειαστεί τουλάχιστον ένα χρόνο. Το δημόσιο χρέος της Ιταλίας σαν ποσοστό του ΑΕΠ αυξήθηκε από 116% το 2010 στο 133%. Αυτό όμως δεν είναι σαν αποτέλεσμα της αύξησης του δημοσιονομικού ελλείμματος, το οποίο κατά την ίδια περίοδο μειώθηκε από 5,5% στο 3% του ΑΕΠ και τώρα παρουσιάζει σημαντικό πρωτογενές πλεόνασμα, αλλά σαν αποτέλεσμα της μείωσης της οικονομίας. Αναφέρεται ότι το ΑΕΠ της Ιταλίας κατά την ίδια περίοδο μειώθηκε κατά 4% σε πραγματικούς όρους.

Ελπίζεται δε ότι τώρα ο κ. Renzi θα ενσταλάξει περισσότερο δυναμισμό στην οικονομία της Ιταλίας η οποία παραμένει σε τέλμα. Η ανεργία βρίσκεται πάνω από 12% και η βιομηχανική παραγωγή είναι μειωμένη κατά 25% σε σχέση με το επίπεδο πριν από την οικονομική κρίση.

KPMG
Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν, είναι αυτές του
συγγραφέα και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες
της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG.