Ξεκίνησε η αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από την Κριμαία
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Τζον Κέρι εξέφρασε την ελπίδα η κρίση στην Κριμαία να μη βλάψει τη συνεργασία με τη Ρωσία στις διεθνείς προσπάθειες για την καταστροφή των συριακών χημικών όπλων

Η ουκρανική ηγεσία αποφάσισε τη μεταφορά του συνόλου των ουκρανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την Κριμαία στην ηπειρωτική Ουκρανία. Ο ασκών χρέη Προέδρου της Ουκρανίας Ολεξάντερ Τουρτσίνοφ έδωσε εντολή στο ουκρανικό Υπουργείο Άμυνας να αποσύρει το σύνολο των ουκρανικών δυνάμεων από το έδαφος της Κριμαίας, εξαιτίας των απειλών των ρωσικών στρατιωτικών δυνάμεων κατά της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας των μελών των ουκρανικών δυνάμεων και των οικογενειών τους. Μιλώντας στο ουκρανικό κοινοβούλιο, μετά την επίθεση των ρωσικών δυνάμεων κατά της ουκρανικής ναυτικής βάσης κοντά στη Φεοντόσια, ο Ουκρανός Πρόεδρος ανακοίνωσε ότι το Συμβούλιο Εθνικής Αμύνης και Ασφαλείας έδωσε εντολή στο Υπουργείο Άμυνας για την αναδιάταξη των στρατιωτικών δυνάμεων στην Κριμαία και την απομάκρυνση των οικογενειών τους.

Συμφωνούν και… επαυξάνουν
Από πλευράς του, ο Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Κριμαίας Ρουστάμ Τεμιργκάλιεφ δήλωσε πως όλοι οι Ουκρανοί στρατιώτες της Κριμαίας είτε θα ενταχθούν στις τάξεις των ρωσικών δυνάμεων είτε θα εγκαταλείψουν τη χερσόνησο. «Όλοι τοι Ουκρανοί στρατιώτες στην Κριμαία πέρασαν στην πλευρά της Ρωσίας ή ετοιμάζονται να εγκαταλείψουν το έδαφος της δημοκρατίας», είπε χαρακτηριστικά. Τις τελευταίες εβδομάδες οι ρωσικές δυνάμεις έλαβαν χωρίς να συναντήσουν αντίσταση τον έλεγχο, ουσιαστικά, όλων των ουκρανικών βάσεων της χερσονήσου, η οποία εντάχθηκε την περασμένη εβδομάδα στη ρωσική επικράτεια.

Τους εκδίωξαν
Λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωση, ρωσικές δυνάμεις, χρησιμοποιώντας χειροβομβίδες κρότου-λάμψης και οπλοπολυβόλα, με την υποστήριξη δύο ελικοπτέρων, εισέβαλαν σε μια βάση του σώματος των Πεζοναυτών στο λιμάνι Φεοντόσια, υπερφαλαγγίζοντας έναν από τους τελευταίους θυλάκους ουκρανικής αντίστασης στην Κριμαία. Οι Ουκρανοί αξιωματικοί οι οποίοι βρίσκονταν στη βάση απομακρύνθηκαν από τις ρωσικές δυνάμεις για να ανακριθούν, σύμφωνα με ουκρανικές πηγές.

Η επίσημη απομάκρυνση των στελεχών των ενόπλων δυνάμεων επρόκειτο να αρχίσει νωρίς το απόγευμα, δήλωσε ο εκπρόσωπος του ουκρανικού στρατού Βλάντισλαβ Σελεζνιόφ. Οι σημαίες της Ουκρανίας υπεστάλησαν στη βάση. Οι ρωσικές δυνάμεις είχαν χρησιμοποιήσει παρόμοια τακτική για να πάρουν τον έλεγχο της αεροπορικής βάσης Μπελμπέκ της Κριμαίας το Σάββατο. Οι ρωσικές δυνάμεις είχαν καταλάβει νωρίτερα μέσα στον Μάρτιο τμήμα της βάσης αυτής, την οποία χρησιμοποιεί το 1ο Τάγμα Πεζοναυτών, μια από τις πιο επίλεκτες μονάδες του ουκρανικού στρατού. Οι Ουκρανοί είχαν κρατήσει τον έλεγχο των οπλαποθηκών, των κτιρίων του στρατοπέδου και μερικών ακόμη εγκαταστάσεων.

Ανασυντάσσονται;
Ο Τουρτσίνοφ, πάντως, προσπαθώντας να διασκεδάσει τις εντυπώσεις για την ανικανότητα της Ουκρανίας να υπερασπιστεί τις βάσεις της στην Κριμαία, είπε ότι η άρνηση των Ουκρανών στρατιωτικών να παραδοθούν εξασφάλισε πολύτιμο χρόνο, ώστε οι ένοπλες δυνάμεις να ανασυνταχθούν σε εθνικό επίπεδο για να προασπίσουν την υπόλοιπη χώρα. «Παρά τις τεράστιες απώλειες, οι ουκρανικές δυνάμεις στην Κριμαία εκτέλεσαν το καθήκον τους. Έδωσαν τη δυνατότητα και τον χρόνο οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις να κάνουν αμυντικές προετοιμασίες και να οργανωθεί η μερική επιστράτευση», είπε.

Νερό και ενέργεια
Και ενώ το στρατιωτικό πεδίο άρχισε να ξεκαθαρίζει, τα πράγματα δεν είναι ξεκάθαρα σε ό,τι αφορά την καθημερινότητα των πολιτών της Κριμαίας. Ο Πρωθυπουργός της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ δήλωσε χθες ότι θα χρειαστούν διεθνείς διαπραγματεύσεις, για να εξασφαλιστεί ο εφοδιασμός της περιοχής της Κριμαίας σε ενέργεια και νερό. «Αυτό το ζήτημα πρέπει να αποφασιστεί μέσω διεθνών διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο Μεντβέντεφ κατά τη διάρκεια του υπουργικού συμβουλίου, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Ρωσία θα μπορούσε να συνεργαστεί με την Ουκρανία για το συγκεκριμένο ζήτημα. «Πρέπει να επιλέξουμε τον καλύτερο τρόπο για τον ανεφοδιασμό της χερσονήσου», είπε ο Ρώσος Πρωθυπουργός.

Η χερσόνησος της Κριμαίας που προσαρτήθηκε από τη Ρωσική Ομοσπονδία καλύπτει περίπου το 80% των αναγκών της σε ηλεκτρική ενέργεια, και το 85% των αναγκών της σε νερό, καθώς και ένα μεγάλο μέρος των αναγκών της σε φυσικό αέριο από την Ουκρανία, εξήγησε ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ. Πάντως, ο Αντιπρόεδρος της μεταβατικής κυβέρνησης της Ουκρανίας, Ολεξάντρ, δήλωσε πως η Ουκρανία θα εφοδιάσει στις τιμές της αγοράς τα «προσωρινά κατεχόμενα εδάφη» της Κριμαίας.

Το βράδυ της Κυριακής σημειώθηκαν διακοπές στην υδροδότηση και στην ηλεκτροδότηση σε πολλές περιοχές της χερσονήσου. Ο ουκρανικός πάροχος ανέφερε ότι οι διακοπές αυτές οφείλονταν σε τεχνικές βλάβες, ενώ οι ρωσικές Αρχές ανέφεραν χθες ότι οι η κατάσταση εξομαλύνθηκε με τη βοήθεια γεννητριών, οι οποίες λειτουργούν με πετρέλαιο ντίζελ και είχαν χρησιμοποιηθεί κατά τη διάρκεια των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων στο Σότσι.

Θύμα της Κριμαίας ο «South Stream»
Τα ζητήματα ενέργειας, όμως, δεν περιορίζονται στους πολίτες της Κριμαίας αλλά σχετίζονται με ολόκληρη την Ευρώπη και το μέλλον του ενεργειακού εφοδιασμού της. «Ο South Stream, θύμα της προσάρτησης της Κριμαίας», είναι ο τίτλος ανάλυσης της διαδικτυακής πύλης Euractiv, στην οποία αναφέρεται ότι, λόγω της επιθυμίας των ηγετών της ΕΕ να αποκτήσουν ενεργειακή ανεξαρτησία από τη Ρωσία, όπως φάνηκε στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, το εγχείρημα του αγωγού South Stream, που μεταφέρει ρωσικό αέριο στην Ευρώπη παρακάμπτοντας την Ουκρανία, μπορεί να μην υλοποιηθεί.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η ιταλική εταιρεία ενέργειας ΕΝΙ, ο βασικός μέτοχος του εγχειρήματος, έχει πλέον ενδοιασμούς για το εγχείρημα, ενώ και ο Ρώσος μεγιστάνας που κέρδισε τον διαγωνισμό για τη βουλγαρική επέκταση του αγωγού εμφανίζεται στη μαύρη λίστα που υιοθέτησαν οι ΗΠΑ, ως απάντηση στην προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία. Οι κυρώσεις οδηγούν σε δέσμευση των περιουσιακών στοιχείων του Γκενάντι Τιμτσένκο, εμποδίζοντας έτσι την εταιρεία του να κάνει συναλλαγές σε ευρωπαϊκό έδαφος και μπλοκάροντας την κατασκευή του αγωγού. Το όνομα του κ. Τιμτσένκο, ωστόσο, δεν εμφανίζεται στην ευρωπαϊκή λίστα. Ο επιχειρηματίας λέγεται ότι διαθέτει το 63% της Stroytransgaz, που έχει αναλάβει την κατασκευή του βουλγαρικού τμήματος του αγωγού.

Στο μεταξύ, ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΝΙ Πάολο Σκαρόνι είχε χαρακτηρίσει ήδη, πριν από την ανακοίνωση των κυρώσεων, το μέλλον του αγωγού «κάπως σκοτεινό». Ο ίδιος εκτιμά ότι η κρίση στην Ουκρανία μπορεί να δυσχεράνει την πολύπλοκη διαδικασία αδειοδότησης. «Θα θέσει υπό αμφισβήτηση τις πολλές άδειες που οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να δώσουν για την ολοκλήρωση του έργου», ανέφερε.

«Ενώνουν δυνάμεις»
Πάντως, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα δήλωσε χθες ότι οι ΗΠΑ και η Ευρώπη είναι «ενωμένες» για να επιβάλουν το «τίμημα» στη Ρωσία μετά την επέμβασή της στην Ουκρανία. «Η Ευρώπη και οι ΗΠΑ είναι ενωμένες για να στηρίξουν την ουκρανική κυβέρνηση και τους Ουκρανούς. Είμαστε ενωμένοι για να επιβάλουμε στη Ρωσία το τίμημα των ενεργειών στις οποίες προέβη μέχρι τώρα», δήλωσε ο Ομπάμα.
Σημειώνεται ότι η ρωσική τράπεζα SMP Bank ανακοίνωσε χθες ότι οι αποταμιευτές σε αυτήν εκταμίευσαν 9 δισεκ. ρούβλια (248 εκατ. δολάρια) μετά την ανακοίνωση των κυρώσεων σε βάρος της από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Η Ουάσιγκτον επέβαλε κυρώσεις την περασμένη Πέμπτη εναντίον 20 Ρώσων που θεωρούνται στενοί συνεργάτες του Προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, εξαιτίας των χειρισμών του Κρεμλίνου στην κρίση στην Ουκρανία, περιλαμβανομένων του Μπόρις Ρότενμπεργκ και του μεγαλύτερου αδελφού του Αρκάντι - των συνιδιοκτητών της SMP Bank.

Ανησυχεί για τη Συρία
Από πλευράς του, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Τζον Κέρι εξέφρασε την ελπίδα η κρίση στην Κριμαία να μη βλάψει τη συνεργασία με τη Ρωσία στις διεθνείς προσπάθειες για την καταστροφή των συριακών χημικών όπλων. Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση του Σύρου Προέδρου Μπασάρ αλ-Άσαντ συμφώνησε στην καταστροφή του χημικού της οπλοστασίου, στο πλαίσιο μιας αμερικανο-ρωσικής συμφωνίας, μετά την επίθεση με χημικά τον περασμένο Αύγουστο, κατά την οποία εκατοντάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην περιφέρεια της Δαμασκού. «Το μόνο που έχω να πω είναι ότι ελπίζω οι ίδιοι λόγοι που οδήγησαν τη Ρωσία να γίνει εταίρος στην προσπάθεια αυτή, να συνεχίσουν να ισχύουν», δήλωσε ο Κέρι. «Αυτό είναι σπουδαιότερο απ΄ ό,τι είναι οι χώρες μας, είναι μια παγκόσμια πρόκληση», τόνισε.

Η Συρία έχει χάσει σχεδόν όλες τις προθεσμίες που ορίστηκαν στη συμφωνία, η οποία επετεύχθη με τη μεσολάβηση των επικεφαλής της αμερικανικής και της ρωσικής διπλωματίας Τζον Κέρι και Σεργκέι Λαβρόφ. Σχέδια για μια κοινή αποστολή Ρωσίας και ΝΑΤΟ για την προστασία ενός αμερικανικού φορτηγού πλοίου, που θα καταστρέψει το πλέον φονικά χημικά όπλα της Συρίας, ακυρώθηκαν εν μέσω των αυξανόμενων εντάσεων, λόγω της προσάρτησης της Κριμαίας στη Ρωσία. Ο Κέρι, ο οποίος δεν αναφέρθηκε περαιτέρω στην Κριμαία κατά τις δηλώσεις του αυτές, τόνισε ότι οι Σύροι έχασαν επίσης την προθεσμία της 15ης Μαρτίου για την καταστροφή δώδεκα εγκαταστάσεων παραγωγής και αποθήκευσης χημικών. Έχουμε ορισμένες πραγματικές προκλήσεις μπροστά μας τις επόμενες εβδομάδες. Εμείς στις ΗΠΑ είμαστε πεπεισμένοι ότι αν η Συρία ήθελε, θα μπορούσε να προχωρήσει ταχύτερα», πρόσθεσε.

Παρατηρητές του ΟΑΣΕ
Η θέση της Ρωσίας όσον αφορά την αποστολή παρατηρητών του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) στην Ουκρανία είναι το μοναδικό ενθαρρυντικό σημάδι από την τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν την Κυριακή ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν και η Γερμανίδα Καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ, δήλωσε χθες ο εκπρόσωπός της. Η Ρωσία συμφώνησε την Παρασκευή με τα υπόλοιπα 56 κράτη μέλη του ΟΑΣΕ να σταλεί για έξι μήνες μια αποστολή παρατηρητών στο έδαφος της Ουκρανίας, αλλά επέμεινε ότι η εντολή τους δεν περιλαμβάνει την Κριμαία, την οποία προσήρτησε η Μόσχα.

Η Μέρκελ θεωρεί την απόφαση του ΟΑΣΕ, να στείλει μια αποστολή παρατηρητών στην Ουκρανία, «ένα πρώτο βήμα ώστε να αποφευχθεί περαιτέρω κλιμάκωση της κρίσης», σημείωσε ο Ζάιμπερτ. Η Γερμανίδα Καγκελάριος έκανε λόγο για «νέα ανησυχητικά σημάδια» στον Πούτιν, όπως οι πληροφορίες ότι ρωσικά στρατεύματα συγκεντρώνονται στα σύνορα με την Ουκρανία. Η ίδια είπε στον Ρώσο Πρόεδρο ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην κατάσταση στη Μολδαβία.

Ο Ζάιμπερτ δήλωσε, επίσης, ότι η Μέρκελ υπογράμμισε πως η Ρωσία έχει ευθύνη να αποφύγει να χυθεί αίμα στην Κριμαία. «Η Καγκελάριος υπογράμμισε στη διάρκεια της τηλεφωνικής αυτής επικοινωνίας ότι η Ρωσία, εξαιτίας των ενεργειών της, είναι πλέον ντε φάκτο υπεύθυνη να διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξει αιματοχυσία στην Κριμαία. Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίστηκε ο ουκρανικός στρατός στην Κριμαία είναι λοιπόν αιτία σημαντικής ανησυχίας», πρόσθεσε ο Ζάιμπερτ. Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να παραμείνουν σε επικοινωνία σε μια προσπάθεια να αυξηθούν οι πιθανότητες να βρεθεί μια πολιτική λύση, κατέληξε ο εκπρόσωπος της Μέρκελ.

Ευκαιρία προσέγγισης
Η κατάσταση στην Κριμαία αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την ασφάλεια στη Ρουμανία από το 1989, αλλά είναι επίσης ευκαιρία για επιστροφή της Δημοκρατίας της Μολδαβίας εγγύτερα στην Ευρώπη και στο ΝΑΤΟ, δήλωσε ο Ρουμάνος Πρωθυπουργός Βίκτορ Πόντα. «Προφανώς είναι η πρώτη φορά που αντιλαμβανόμαστε πόσο σημαντικό είναι για εμάς να είμαστε στο ΝΑΤΟ, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι όποιος κι αν είναι ο κίνδυνος, όσο μεγάλος κι αν είναι, δεν είμαστε μόνοι. Είμαστε σε μία πολύ σημαντική πολιτική και στρατιωτική οικογένεια», είπε ο κ. Πόντα σε δηλώσεις του στον τηλεοπτικό σταθμό Antena 3 TV station. Ο κ. Πόντα υπογράμμισε ότι η σύγκρουση στην Κριμαία είναι, επίσης, ευκαιρία για να προσεγγίσει η Μολδαβία το ΝΑΤΟ και την ΕΕ.

«Γνωρίζετε ότι λέγεται πως ένας κίνδυνος σημαίνει ευκαιρία. Είναι η μεγαλύτερη ευκαιρία από το 1990. Για τη Ρουμανία να επιτύχει ένα μεγάλο στόχο, ο οποίος είναι για την Ευρώπη μικρότερος, αλλά για τη Ρουμανία ο πιο σημαντικός. Να αξιοποιηθεί η πολιτική και ιστορική στιγμή για να προωθηθεί η επιστροφή της Μολδαβίας εγγύτερα σε αυτό που η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ αντιπροσωπεύουν. Εξαρτάται πόσο έξυπνοι είμαστε να αξιοποιήσουμε την ευκαιρία. Η Ρουμανία δεν είναι αρκετά μεγάλη ή αρκετά ισχυρή από μόνη της για να πει: ''Μην ανησυχείτε, θα επιλύσουμε το πρόβλημα στην Ουκρανία ή έχουμε τον έλεγχο στη Μαύρη Θάλασσα''», τόνισε ο κ. Πόντα. Ο Ρουμάνος Πρωθυπουργός είπε, ακόμη, ότι πιο λογική λύση θα είναι για τη Ρουμανία να στηρίξει με συγκεκριμένο τρόπο, όχι μόνο μέσω διακηρύξεων, αλλά μέσω εξαιρετικά συγκεκριμένων βημάτων, τη μη αναστρέψιμη προσέγγιση της Μολδαβίας προς την ΕΕ και το ΝΑΤΟ.

Δεν αναγνωρίζουν
Οι επίσης γείτονες Βούλγαροι επανέλαβαν, από πλευράς τους, πως δεν αναγνωρίζουν τη νέα κατάσταση πραγμάτων στην Κριμαία. Η Βουλγαρία τάσσεται κατά της αναγνώρισης της νομιμότητας του δημοψηφίσματος για ένταξη της Κριμαίας στη Ρωσική Ομοσπονδία, δήλωσε ο Πρόεδρος της χώρας Ρόσεν Πλέβνελιεφ, μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης του Συντονιστικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας.

Οι κοινοβουλευτικές δυνάμεις, εκτός του εθνικιστικού κόμματος «Ατάκα», υποστήριξαν την προγραμματισμένη αποστολή παρατηρητών του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) στην Ουκρανία, ως «σημαντικό βήμα στην κατεύθυνσης της εγγύησης της ειρηνικής επίλυσης της διαμάχης και της προστασίας της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας από τη διεθνή κοινότητα», όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση του γραφείου του Πλέβνελιεφ.

Η πολιτική ηγεσία της Βουλγαρίας εξέφρασε, επίσης, υποστήριξη στην υπογραφή του πολιτικού σκέλους της Συμφωνίας Σύνδεσης της Ουκρανίας με την ΕΕ, όπως και της προοπτικής για υπογραφή και της οικονομικής συμφωνίας σύνδεσης, ύστερα από τη διεξαγωγή ελεύθερων προεδρικών εκλογών στη χώρα, όπως αναφέρεται. Αφού κάλεσε τις ουκρανικές Αρχές να σέβονται τα νόμιμα δικαιώματα όλων των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων και των 300.000 κατοίκων της Ουκρανίας με βουλγαρικές ρίζες, η πολιτική ηγεσία της Βουλγαρίας τάχθηκε υπέρ της χάραξης ενιαίας πολιτικής της ΕΕ για την Ουκρανία.

Τους προσάρτησαν στην… Κροατία!
Εν τω μεταξύ, διάβημα διαμαρτυρίας στην Ουκρανία θα αποστείλει το Υπουργείο Εξωτερικών της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, με αφορμή διαφημιστικό σποτ της ουκρανικής κυβέρνησης, στο οποίο στον χάρτη της Ευρώπης, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη και άλλες χώρες, δημοκρατίες της πρώην Γιουγκοσλαβίας, χαρακτηρίζονται ως Κροατία. «Δεν θέλουμε να πιστέψουμε ότι πρόκειται για εσκεμμένη παράλειψη του δημιουργού ή εκείνου που παρήγγειλε το βίντεο. Το Υπουργείο Εξωτερικών θα επιμείνει στη διόρθωση του λάθους και στη δημόσια αποσαφήνιση της ουκρανικής πλευράς σε σχέση με το λάθος που έγινε στο συγκεκριμένο σποτ», αναφέρεται ανακοίνωση στην ιστοσελίδα του Υπουργείου.

Για το ίδιο θέμα, ο Υπουργός Εξωτερικών της Σερβίας Ίβαν Μρκιτς κάλεσε τον επιτετραμμένο της πρεσβείας της Ουκρανίας στο Βελιγράδι σε συνάντηση, για να δώσει εξηγήσεις για το σποτ, στο οποίο προβάλλεται χάρτης της Ευρώπης χωρίς τη Σερβία. Στο βίντεο, ο προσωρινός Πρωθυπουργός της Ουκρανίας Αρσένι Γιατσένιουκ εξηγεί τους λόγους, για τους οποίους η Ουκρανία πρέπει να γίνει μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στον χάρτη που προβάλλεται όλες οι χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας έχουν διαγραφεί και έχουν προσαρτηθεί στην Κροατία.
Πηγές: ΑΠΕ, ΚΥΠΕ