Παρόλο που παρατηρείται αστάθεια στις αναπτυσσόμενες οικονομίες

Το ερώτημα που τίθεται τώρα είναι κατά πόσο η αστάθεια και αναταραχή που τώρα παρουσιάζεται στις αναπτυσσόμενες οικονομίες θα επηρεάσουν και τις αναπτυγμένες οικονομίες.

ΑΝΑΛΥΤΕΣ υποδεικνύουν ότι πέντε από τις χώρες στις οποίες σημειώθηκε πτώση στις συναλλαγματικές ισοτιμίες (Αργεντινή, Βραζιλία, Ινδία, Ρωσία και Τουρκία) αποτελούν το 12% της παγκόσμιας οικονομίας

Κατά την πρόσφατη σύνοδο των χωρών της Oμάδας των Είκοσι (G20) στο Σύδνεϊ της Αυστραλίας, δεσμεύτηκαν να αναπτύξουν φιλόδοξες αλλά ρεαλιστικές πολιτικές, έτσι που κατά την προσεχή πενταετία να επιτευχθεί στόχος αύξησης του ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το σημερινό. Ο Υπουργός Οικονομικών της Βρετανίας, κ. Τζορτζ Όσμπορν, προειδοποίησε τους Yπουργούς Oικονομικών της G20 να μην αφεθούν να επηρεαστούν από τη συζήτηση που διεξάγεται σχετικά με την πιο σφικτή νομισματική πολιτική της Αμερικής και δήλωσε ότι παρόλο που η μείωση της αγοράς κρατικών ομολόγων από τη FED έχει οδηγήσει σε φυγή κεφαλαίων από τις αναπτυσσόμενες οικονομίες, εντούτοις η βασική αιτία παραμένει η απροθυμία λήψης διαρθρωτικών μέτρων εκ μέρους τους.

Αναφέρεται στην απόφαση της FED να μειώσει την αγορά ομολόγων από $85 δις στα $65 δις τον μήνα, κάτι που κατά συνέπεια θα οδηγήσει στην αύξηση των επιτοκίων. Έτσι, μεγάλα ποσά εγκατέλειψαν τις αναδυόμενες οικονομίες κυρίως από την Τουρκία, τη Βραζιλία και την Ινδονησία. Για να περιοριστεί η φυγή κεφαλαίων, οι χώρες αυτές αύξησαν τα επιτόκιά τους, πράγμα όμως που είναι δυνατόν να επηρεάσει τον ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης των χωρών αυτών. Οι αναπτυσσόμενες οικονομίες, εκτός από την υιοθέτηση πιο σφικτής νομισματικής πολιτικής στην Αμερική, επηρεάζονται και από την απόφαση της Κίνας για μείωση της έμφασης στις επενδύσεις. Μια τέτοια απόφαση αναμένεται να περιορίσει τη ζήτηση βασικών προϊόντων και πρώτων υλών από άλλες αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες, όπως είναι η Αργεντινή και η Βραζιλία.

Ήδη έχει σημειωθεί μείωση στην τιμή του σιδηρομεταλλεύματος, λόγω μειωμένης ζήτησης από την Κίνα. Το ερώτημα που τίθεται τώρα είναι κατά πόσο η αστάθεια και αναταραχή, που τώρα παρουσιάζεται στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, θα επηρεάσουν και τις αναπτυγμένες οικονομίες. Όπως φαίνεται, κατά το 2014 η παγκόσμια οικονομία θα συνεχίσει να επηρεάζεται από τους δυο αυτούς παράγοντες, δηλαδή τη μείωση της ρευστότητας από τη FED και την επιβράδυνση στις επενδύσεις στην Κίνα, εξελίξεις που επηρεάζουν δυσμενώς τις αναπτυσσόμενες οικονομίες, αλλά που στη συνέχεια επηρεάζουν δυσμενώς και τις αναπτυγμένες οικονομίες.

Αναλυτές υποδεικνύουν ότι πέντε από τις χώρες στις οποίες σημειώθηκε πτώση στις συναλλαγματικές ισοτιμίες (Αργεντινή, Βραζιλία, Ινδία, Ρωσία και Τουρκία) αποτελούν το 12% της παγκόσμιας οικονομίας. Παράλληλα, γύρω στο 18% των εσόδων των ευρωπαϊκών εταιρειών προέρχονται από τις αναδυόμενες οικονομίες. Επίσης, το 1/3 των πωλήσεων των ευρωπαϊκών εταιρειών διοχετεύεται στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, ποσοστό που είναι τριπλάσιο από το επίπεδο του 1997.

Σύμφωνα δε με τα στατιστικά στοιχεία, όσο πιο μεγάλη είναι η επιχείρηση τόσο πιο μεγάλη είναι η έκθεση στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, ειδικά οι πωλήσεις προς την Κίνα, που αποτελούν το 10%-20% των πωλήσεων. Αναφέρεται ότι οι συναλλαγματικές ισοτιμίες των πέντε αυτών χωρών υπέστησαν σημαντική πτώση, μετά που η FED ανακοίνωσε ότι δεν θα συνεχίσει να αγοράζει κρατικά ομόλογα με τον ίδιο ρυθμό όπως σήμερα. Για παράδειγμα, η πτώση στη συναλλαγματική αξία της τουρκικής λίρας επηρεάζει τις τουριστικές αφίξεις στην Κύπρο και την Ελλάδα.

Αναφέρεται ότι τα πρόσωπα που θα αποφασίσουν να έχουν διακοπές στην Ανατολική Μεσόγειο θα ανακαλύψουν ότι η Τουρκία είναι πιο φθηνή. Και τούτο, παρά τη βελτίωση της ανταγωνιστικής θέσης τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Τουρκία με τη μείωση των ημερομισθίων και των τιμών. Βέβαια, η οικονομία της Αμερικής μετά από επίτευξη ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης 3,3%, κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2013, η οικονομία συνεχίζει τώρα την αναπτυξιακή της πορεία.

Παράλληλα, τόσο η Βρετανία όσο και η Ιαπωνία παρουσιάζουν σημεία ανάκαμψης. Η Ευρωζώνη αυξάνεται με ρυθμό 1,2%, αν και η ανεργία παραμένει σε υψηλά επίπεδα, ενώ παράλληλα υπάρχουν και φόβοι για αποπληθωρισμό. Όσον αφορά την κυπριακή οικονομία, οι προβλέψεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι ότι κατά το 2014 θα σημειωθεί πτώση στην παραγωγή της τάξης του 4,8% σε σχέση με 6% που είχε σημειωθεί κατά το 2013. Όσον αφορά την ανεργία, εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 16% το 2013 στο 19,2% το 2014 και να μειωθεί στο 18,4% το 2015, όταν υπολογίζεται ότι θα σηματοδοτήσει την επιστροφή σε ανάπτυξη, με το ΑΕΠ να αυξάνεται κατά 0,9%.

Για το 2014, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι τα προβλήματα που παρουσιάζονται στις πιστωτικές συνθήκες θα συνεχίσουν να λειτουργούν ως τροχοπέδη για την ανάπτυξη. Αναφέρεται, όμως, ότι παρόλο που τόσο η οικονομία της Κίνας όσο και των άλλων αναδυόμενων οικονομιών θα σημειώσουν επιβράδυνση κατά το 2014, εντούτοις δεν αναμένεται σημαντική επιβράδυνση. Γενικά, η παγκόσμια οικονομία κατά πάσα πιθανότητα θα σημειώσει ανάπτυξη γύρω στο 3%.

Κατά συνέπεια, υπάρχει συγκρατημένη αισιοδοξία ότι τα προβλήματα στις αναδυόμενες οικονομίες θα οδηγήσουν σε πιο χαλαρή νομισματική πολιτική στην Ευρώπη και στην Ιαπωνία. Αυτό ισχύει περισσότερο για την Ιαπωνία, όπου η χρηματιστηριακή αγορά έχει σημειώσει περαιτέρω πτώση και όπου η οικονομία θα επηρεαστεί δυσμενώς από την αύξηση του φόρου κατανάλωσης τον ερχόμενο Απρίλιο.

Η μελλοντική εξέλιξη των επιτοκίων

ΟΣΟΝ αφορά τη νομισματική πολιτική, τόσο η Τράπεζα της Αγγλίας όσο και η FED έχουν υιοθετήσει την πολιτική της καθοδήγησης των επενδυτών όσον αφορά τη μελλοντική εξέλιξη των επιτοκίων, τη λεγομένη «forward guidance». Αναφέρεται ότι οι δύο αυτές Κεντρικές Τράπεζες έχουν υποσχεθεί να μην αυξήσουν τα επιτόκια μέχρις ότου η ανεργία μειωθεί στο 6,5% στην Αμερική και 7% στη Βρετανία. Δυστυχώς, όμως, λόγω διαφόρων παραγόντων όπως είναι η εγκατάλειψη της εργασιακής αγοράς από μεγάλο αριθμό εργαζομένων, τόσο στην Αμερική όσο και στη Βρετανία, το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε. Ο πληθωρισμός όμως μειώνεται, παρουσιάζεται στασιμότητα στην αύξηση ημερομισθίων και η ανάκαμψη στις δυο οικονομίες είναι εύθραυστη.

Έτσι, παρόλο που το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε, η FED και η Τράπεζα της Αγγλίας δεν αναμένεται να αυξήσουν τα επιτόκια. Η Πρόεδρος της FED κ. Τζάνετ Γέλεν έχει δηλώσει ότι εκτός από το ποσοστό ανεργίας, θα λαμβάνονται υπόψη και αλλά στατιστικά στοιχεία, όπως είναι ο αριθμός των μακροπρόθεσμα ανέργων και το ποσοστό των ανέργων που θα ήθελαν να εργαστούν επί πλήρους βάσεως, αλλά δυσκολεύονται να εξεύρουν εργασία. Παράλληλα, ο Διοικητής της τράπεζας της Αγγλίας κ. Μαρκ Κάρνεϊ δήλωσε ότι έχει υιοθετήσει την ιδέα της «υπερβάλλουσας δυναμικότητας», δηλαδή ο βαθμός στον οποίο το ΑΕΠ της χώρας μπορεί να αυξηθεί, πράγμα που σημαίνει ότι τα επιτόκια δεν πρόκειται να αυξηθούν σύντομα.

KPMG
Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του
συγγραφέα, και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες
της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG