Το ερώτημα είναι παραμονή στην Ουκρανία ή ένωση με τη Ρωσία
Παράνομη χαρακτηρίζουν την απόφαση Κίεβο και Ουάσιγκτον, ενώ η τοπική κυβέρνηση της Κριμαίας δηλώνει ότι τα ουκρανικά στρατεύματα στην περιοχή θα αντιμετωπίζονται ως κατακτητές

Στις 16 Μαρτίου θα πραγματοποιηθεί δημοψήφισμα για το καθεστώς της Κριμαίας, δήλωσε χθες ο Αντιπρόεδρος της Περιφερειακής Κυβέρνησης Ρουστάμ Τεμιρμγκάλιεφ. Η ερώτηση στο δημοψήφισμα θα είναι αν η Κριμαία θα παραμείνει μέρος της Ουκρανίας ή αν θα ενωθεί με τη Ρωσική Ομοσπονδία. Προηγουμένως, το τοπικό κοινοβούλιο της Κριμαίας ψήφισε ομόφωνα να μετατραπεί η περιοχή σε τμήμα της Ρωσίας. Το τοπικό κοινοβούλιο συμφώνησε όπως η Κριμαία εισέλθει στη Ρωσική Ομοσπονδία με τα δικαιώματα ενός υποκειμένου της Ρωσικής Ομοσπονδίας, αναφέρεται στο κείμενο της απόφασης. Οι ψηφοφόροι θα έχουν να επιλέξουν ανάμεσα στην ένωση με τη Ρωσική Ομοσπονδία και σε μια σαφώς ενισχυμένη αυτονομία, διευκρίνισε ο βουλευτής Γκριγκόρι Ιόφε. Σημειώνεται ότι μέχρι χθες προβλεπόταν η διοργάνωση δημοψηφίσματος στις 30 Μαρτίου, με μόνο ερώτημα την ενίσχυση της αυτονομίας της Κριμαίας.

Αυξάνουν τις εξουσίες τους
Η περιφερειακή κυβέρνηση της Κριμαίας δεν περιορίστηκε μέχρι εκεί. Κατά τη χθεσινή της συνεδρία αποφάσισε να διορίζει και να αποπέμπει τοπικούς αξιωματούχους, κάτι που μέχρι τώρα έκανε κατά κύριο λόγο η ουκρανική κυβέρνηση στο Κίεβο. Στην απόφαση αναφέρεται, επίσης, ότι όλα τα τοπικά υπουργεία και υπηρεσίες πλέον δεν θα λογοδοτούν στο Κίεβο, αλλά μόνο στις τοπικές Αρχές. Επίσης, ο φιλορώσος Πρωθυπουργός της Κριμαίας Σεργκέι Αξιόνοφ δήλωσε ότι η Αυτόνομη Δημοκρατία θα δημιουργήσει τον δικό της στρατό και διόρισε τον εαυτό του επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων.

Μάλιστα ο Τερμιγκάλιεφ δήλωσε ότι τα ουκρανικά στρατεύματα στην περιοχή θα αντιμετωπίζονται ως κατακτητές και θα πρέπει είτε να παραδοθούν είτε να φύγουν. «Οι μοναδικές νόμιμες ένοπλες δυνάμεις στην περιοχή της Κριμαίας είναι οι ρωσικές», είπε. «Οι ένοπλες δυνάμεις οποιασδήποτε τρίτης χώρας είναι κατακτητές. Οι ουκρανικές δυνάμεις θα πρέπει να επιλέξουν να παραδώσουν τα όπλα τους, να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους, να δεχθούν τη ρωσική υπηκοότητα και να συνταχθούν με τον ρωσικό στρατό. Αν δεν συμφωνήσουν, είμαστε έτοιμοι να τους προσφέρουμε ασφαλές πέρασμα από το έδαφος της Κριμαίας στην πατρίδα τους την Ουκρανία», υπογράμμισε ο Τερμιγκάλιεφ. Επιπλέον, η Κριμαία θα μπορούσε να υιοθετήσει το ρωσικό ρούβλι ως νόμισμα και να «εθνικοποιήσει» την κρατική περιουσία, στο πλαίσιο των σχεδίων της να ενταχθεί στη Ρωσική Ομοσπονδία, σημείωσε ο ίδιος. «Όλες οι ουκρανικές κρατικές εταιρείες θα εθνικοποιηθούν και θα γίνουν ιδιοκτησία της Κριμαίας», πρόσθεσε ο Τερμιγκάλιεφ.

Ετοιμάζουν νομοσχέδιο
Την ίδια στιγμή, ένα νομοσχέδιο για την απλούστευση της διαδικασίας, με την οποία «τμήματα ξένων κρατών» μπορούν να εντάσσονται στη Ρωσική Ομοσπονδία, ενδέχεται να υιοθετηθεί την ερχόμενη εβδομάδα, δήλωσε χθες ο Ρώσος πολιτικός Σεργκέι Μιρόνοφ, ο οποίος είναι ο συντάκτης του νομοσχεδίου. «Για να το πω απλά, αυτό το νομοσχέδιο εισήχθη από εμένα για χάρη της Κριμαίας», δήλωσε ο Μιρόνοφ στο πρακτορείο ΙΤΑΡ-ΤΑΣΣ.

Και ο Πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν συζήτησε το θέμα της Ουκρανίας, περιλαμβανομένου του αιτήματος του κοινοβουλίου της Κριμαίας να επιτραπεί στην περιοχή αυτή να ενταχθεί στη Ρωσία, στη διάρκεια συνεδρίασης του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας, δήλωσε ο εκπρόσωπός του. Μια μη προγραμματισμένη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας πραγματοποιήθηκε για να εξετασθεί η κατάσταση στην Ουκρανία και ιδιαίτερα το αίτημα του τοπικού κοινοβουλίου της Κριμαίας, δήλωσε ο εκπρόσωπος του Πούτιν, ο Ντμίτρι Πεσκόφ, σύμφωνα με το πρακτορείο RIA.

Απλοποίηση πολιτογράφησης
Ταυτόχρονα, η Μόσχα προχωρεί στην αλλαγή της νομοθεσίας, με ευκολότερη παροχή υπηκοότητας σε όσους μιλούν ρωσικά και προέρχονται από περιοχές της πρώην ΕΣΣΔ. «Κάνουμε ένα βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση, συζητούμε νομοσχέδιο που θα απλοποιεί την παροχή υπηκοότητας για ξένους υπηκόους ή απάτριδες που έχουν τα ρωσικά ως μητρική τους γλώσσα», είπε ο Ρώσος Πρωθυπουργός Ντμίτρι Μεντβέντεφ. Προσέθεσε πως το νέο πλαίσιο θα αφορά όσους έχουν ζήσει στη Ρωσία ή σε περιοχή που ανήκε στην τσαρική Ρωσία ή στη Σοβιετική Ένωση. Υπενθυμίζεται πως Ουκρανοί μέλη των «Μπερκούτ», των ουκρανικών δυνάμεων καταστολής, είχαν πάρει με συνοπτικές διαδικασίες ρωσικά διαβατήρια μετά την πτώση του Γιανουκόβιτς.

«Αντισυνταγματικό»
Ο μεταβατικός Πρόεδρος της Ουκρανίας Αλεξάντερ Τουρτσίνοφ δήλωσε, όπως ήταν αναμενόμενο, ότι το δημοψήφισμα που σχεδιάζει να διεξαγάγει το -προσκείμενο στη Μόσχα- τοπικό κοινοβούλιο της Κριμαίας είναι «παράνομο», ένα «έγκλημα», ηθικός αυτουργός του οποίου είναι ο ρωσικός στρατός. Σε σύντομο τηλεοπτικό του διάγγελμα, ο Τουρτσίνοφ είπε ότι η ουκρανική βουλή θα αρχίσει διαδικασίες για τη διάλυση της τοπικής βουλής της Κριμαίας και την ακύρωση της διεξαγωγής του δημοψηφίσματος αυτού.

«Δεν πρόκειται για ένα δημοψήφισμα, είναι μια φάρσα, μια απάτη κι ένα έγκλημα εναντίον του κράτους (της Ουκρανίας), το οποίο οργανώθηκε από τις ένοπλες δυνάμεις της Ρωσικής Ομοσπονδίας», είπε, μιλώντας μπροστά στη σημαία της χώρας. Ο Ουκρανός Υπουργός Οικονομικών Πάβλο Σερεμέτα υποστήριξε, και από πλευράς του, ότι ένα δημοψήφισμα, όπως αυτό που σχεδιάζεται από τους φιλορώσους ηγέτες της Κριμαίας, θα ήταν παράνομο. «Η θέση μου είναι ότι αυτό το δημοψήφισμα είναι αντισυνταγματικό», δήλωσε στο Κίεβο προς τους δημοσιογράφους ο Σερεμέτα.

Το δημοψήφισμα χαρακτήρισαν παράνομο και οι Αμερικανοί. «Για να είμαστε ξεκάθαροι, η πρόταση ότι η Κριμαία θα μπορούσε να πραγματοποιήσει ένα τοπικό δημοψήφισμα ή μια ψηφοφορία στο τοπικό κοινοβούλιο για να αποσχιστεί από την Ουκρανία και να ενταχθεί στη Ρωσία είναι εντελώς παράνομη, βάσει του συντάγματος της Ουκρανίας», υπογράμμισε η εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Τζεν Ψάκη.

«Απολύτως νόμιμο»
Ο Πρόεδρος του κοινοβουλίου της Κριμαίας Βλαντίμιρ Κονσταντίνοφ απάντησε στους Ουκρανούς, λέγοντας ότι η απόφαση είναι «απολύτως νόμιμη» και πρόσθεσε ότι «προκαταρκτικές έρευνες» αναφέρουν ότι περισσότερο από το 70% των ψηφοφόρων θα υποστηρίξουν την ένταξη της χερσονήσου στη Ρωσία.

Την αντίθεσή τους στη διεξαγωγή δημοψηφίσματος έχουν εκφράσει, ωστόσο, οι Τάταροι της Κριμαίας. Ο Ρεφάτ Τσουμπάροφ, βουλευτής και επικεφαλής του ανεπίσημου οργάνου διακυβέρνησης των Τατάρων, κάλεσε σε μποϊκοτάζ του δημοψηφίσματος. «Το δημοψήφισμα δεν έχει νομική βάση και θα οδηγήσει σε περαιτέρω αποσταθεροποίηση», σημείωσε ο Τσουμπάροφ μιλώντας στην τηλεόραση. Πρόσθεσε, επίσης, ότι η απόφαση ελήφθη σε κατάσταση στρατιωτικής κατοχής. Ο ίδιος χαρακτήρισε «τρελούς» τους βουλευτές που ψήφισαν υπέρ της διεξαγωγής δημοψηφίσματος και άφησε να εννοηθεί ότι έδρασαν έπειτα από διαταγές της Μόσχας. «Προφανώς εκπληρώνουν τις επιθυμίες κάποιου άλλου», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τσουμπάροφ στο Facebook.

Οικονομικές κυρώσεις
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ, πέραν της αμφισβήτησης της νομιμότητας του δημοψηφίσματος, αποφάσισε, επίσης, να επιβάλει ταξιδιωτικούς περιορισμούς και πάγωμα πόρων σε Ρώσους αξιωματούχους καθώς και σε αξιωματούχους της τοπικής κυβέρνησης της Κριμαίας, τους οποίους κρίνει «υπεύθυνους» για το ότι «απειλείται η ειρήνη, η ασφάλεια, η σταθερότητα, η εθνική κυριαρχία ή η εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας», όπως ανακοίνωσε ο Λευκός Οίκος. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα υπέγραψε μια εκτελεστική εντολή -το ανάλογο του προεδρικού διατάγματος-, με στόχο να τιμωρηθούν οι Ρώσοι και Ουκρανοί αξιωματούχοι που η Ουάσιγκτον θεωρεί πως ευθύνονται «για την εξελισσόμενη ρωσική εισβολή» στην περιοχή της Κριμαίας, σύμφωνα με την αμερικανική προεδρία.

Η εντολή αυτή, διευκρίνισε ο Λευκός Οίκος σε ανακοίνωσή του, αποτελεί «ένα ευέλικτο εργαλείο, το οποίο θα μας επιτρέψει να επιβάλουμε κυρώσεις σε εκείνους οι οποίοι ενέχονται πιο άμεσα στην αποσταθεροποίηση της Ουκρανίας, περιλαμβανομένης της στρατιωτικής επέμβασης στην Κριμαία, και δεν αποκλείει τη λήψη περαιτέρω μέτρων, εάν η κατάσταση επιδεινωθεί». Επιπλέον, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε ότι θα εφαρμόσει περιορισμούς και κυρώσεις σε βάρος αριθμού προσώπων, κυβερνητικών αξιωματούχων και μη, όσον αφορά τις χορηγήσεις θεωρήσεων διαβατηρίου στη Ρωσία και στην Κριμαία, για τους ίδιους λόγους. Ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι οι κυρώσεις θα επιβληθούν επίσης, πέρα από φυσικά πρόσωπα, και σε νομικά πρόσωπα τα οποία υπονομεύουν «τις δημοκρατικές διαδικασίες ή τους θεσμούς» ή προσπαθούν να επιβάλουν την «εξουσία της σε οποιοδήποτε τμήμα της Ουκρανίας χωρίς την έγκριση της κυβέρνησης του Κιέβου».

«Η Κριμαία είναι Ουκρανία»
«Η Κριμαία είναι η Ουκρανία», υπογράμμισε ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι, ενώ τάχθηκε υπέρ της συνέχισης του διαλόγου με τη Ρωσία, ώστε «να εξομαλυνθεί η κατάσταση στην Ουκρανία. Η ουκρανική κυβέρνηση θα πρέπει να συμμετάσχει σε οποιαδήποτε απόφαση όσον αφορά οποιοδήποτε τμήμα της Ουκρανίας», πρόσθεσε. Ο Κέρι σημείωσε εξάλλου ότι, βάσει του ουκρανικού Συντάγματος, «όλοι οι Ουκρανοί θα πρέπει να συμμετάσχουν σε ένα δημοψήφισμα που αφορά μια περιοχή της Ουκρανίας».

Απευθυνόμενος στη Ρωσία, ο Αμερικανός Υπουργός σημείωσε ότι οι ΗΠΑ «δεν μπορούν να αφήσουν τη Ρωσία, ή οποιαδήποτε άλλη χώρα, να αψηφά ατιμωρητί τους διεθνείς κανόνες». Ο ίδιος επανέλαβε ότι «το δημοψήφισμα που προτάθηκε να διεξαχθεί (στην Κριμαία) παραβιάζει το Σύνταγμα, τους διεθνείς κανόνες και την κυριαρχία» της Ουκρανίας. Όμως ο Κέρι, που συναντήθηκε τρεις φορές σε διάστημα δύο ημερών με τον Ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ, αποπειράθηκε παράλληλα να εμφανιστεί διαλλακτικός. «Επιθυμούμε ο Πρόεδρος Πούτιν, η Ρωσία και όλος ο κόσμος να κατανοήσουν ότι προτιμάμε να επιστρέψει η κατάσταση στο φυσιολογικό. Λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις της Ουκρανίας και με τη συνεισφορά όλων των Ευρωπαίων εταίρων μας, κάναμε προτάσεις στον Υπουργό Λαβρόφ, τις οποίες μετέφερε προσωπικά στον Πρόεδρο Πούτιν», διαβεβαίωσε ο Αμερικανός Υπουργός.

Μαχητικά στη… γειτονιά
Πάντως, οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ στέλνουν 12 μαχητικά αεροσκάφη F-16 στην Πολωνία, όπου πρόκειται να λάβουν μέρος σε στρατιωτικά γυμνάσια, σύμφωνα με χθεσινά δημοσιεύματα σε πολωνικά ΜΜΕ. Τα αεριωθούμενα αυτά θα φθάσουν στην αεροπορική βάση Λασκ, στα κεντρικά της Πολωνίας, τη Δευτέρα. Ένας εκπρόσωπος του Υπουργείου Άμυνας της Πολωνίας είπε ότι δεν μπορεί να επιβεβαιώσει τις πληροφορίες αυτές. Υπενθυμίζεται ότι την Τετάρτη το Πεντάγωνο ανακοίνωσε ότι εντείνει τη βοήθειά του στην Ουκρανία για να συμβάλει στην εκπαίδευση των Πολωνών πιλότων, στο πλαίσιο της κρίσης με τη γειτονική Ουκρανία.

Αποσύρετε τα στρατεύματα
Από την πλευρά του, το ΝΑΤΟ κάλεσε τη Ρωσία να αποσύρει τα στρατεύματά της στις βάσεις τους από τη χερσόνησο της Κριμαίας, υπογραμμίζοντας ότι υποστηρίζει την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, ενώπιον της πιο σοβαρής απειλής για την ευρωπαϊκή ασφάλεια μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. «Η Ουκρανία είναι ένας πολύτιμος εταίρος του ΝΑΤΟ επί σειρά ετών. Σε αυτές τις δύσκολες στιγμές το ΝΑΤΟ θα σταθεί στο πλευρό της Ουκρανίας, το ΝΑΤΟ θα υποστηρίξει την κυριαρχία της Ουκρανίας, την εδαφική της ακεραιότητα και τις θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας Άντερς Φον Ράσμουσεν.

«Αυτή η κρίση δεν αφορά μόνο την Ουκρανία, η κρίση αυτή έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ασφάλεια και στη σταθερότητα της Ευρω-Ατλαντικής περιοχής συνολικά. Ξεκάθαρα είμαστε αντιμέτωποι με τη σοβαρότερη απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου», είπε ο Ράσμουσεν. «Πάνω απ’ όλα καλούμε τη Ρωσία να εφαρμόσει τις διεθνείς δεσμεύσεις της και να τερματίσει τη στρατιωτική κλιμάκωση στην Κριμαία. Καλούμε τους Ρώσους να αποσύρουν τα στρατεύματά τους στις βάσεις τους και να απέχουν από οποιαδήποτε επέμβαση σε άλλη περιοχή της Ουκρανίας», κατέληξε.

Ο Άσαντ ψηφίζει… ναι
Παρέμβαση στα της Ουκρανίας έκανε και ο Πρόεδρος της Συρίας Μπασάρ αλ Άσαντ, το καθεστώς του οποίου έχει υποστηριχθεί από τη Μόσχα στον πόλεμο που διεξάγει εναντίον των ανταρτών. Σε ένα τηλεγράφημα που έστειλε στον Ρώσο πρόεδρο και μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων SANA, ο Άσαντ «εκφράζει την αλληλεγγύη της Συρίας προς τις προσπάθειες του κ. Πούτιν να αποκαταστήσει τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ουκρανία, μπροστά στις απόπειρες ανατροπής της νομιμότητας και της δημοκρατίας προς όφελος εξτρεμιστών τρομοκρατών». Χαιρέτισε τη «σοφή πολιτική ηγεσία» του Πούτιν και τον «σεβασμό του στη διεθνή νομιμότητα που διέπει τις σχέσεις μεταξύ των λαών και των εθνών». Ο Πρόεδρος της Συρίας επαναβεβαίωσε τη στήριξη της χώρας του σε μια «προσέγγιση λογική, ειρηνική, η οποία επιδιώκει να αποκαταστήσει μια παγκόσμια τάξη βασισμένη στη σταθερότητα, και αγωνίζεται ενάντια στον εξτρεμισμό και στην τρομοκρατία».

Αστυνομική επέμβαση
Στο μεταξύ, η ουκρανική αστυνομία απομάκρυνε χθες το πρωί τους φιλορώσους διαδηλωτές, που είχαν καταλάβει την περιφερειακή διοίκηση του Ντόνετσκ, της ρωσόφωνης πόλης στο ανατολικό τμήμα της πρώην σοβιετικής δημοκρατίας, θέτοντας υπό κράτηση 75 πρόσωπα στη διάρκεια της εφόδου, όπως έγινε γνωστό από αστυνομική πηγή. Μετά την επιχείρηση, περίπου 100 διαδηλωτές συνέχιζαν να κρατούν αποκλεισμένο το κτίριο, το οποίο είχε καταληφθεί από τη Δευτέρα από αντιπάλους της νέας φιλοευρωπαϊκής εξουσίας στο Κίεβο, οι οποίοι ζητούν τη σύμπλευση με τη Μόσχα. Οι Αρχές είχαν ανακτήσει τον έλεγχο την Τετάρτη, πριν απωθηθούν μερικές ώρες αργότερα από μια νέα έφοδο των διαδηλωτών.

Σε μιαν άλλη εξέλιξη, ο Πολωνός Πρωθυπουργός ανέφερε ότι άνδρες με στρατιωτικά ρούχα εμπόδισαν αποστολή παρατηρητών του ΟΑΣΕ να εισέλθει στη χερσόνησο της Κριμαίας. «Η αποστολή εμποδίστηκε, δεν μπορεί να προχωρήσει. Προσγειώθηκαν στην Οδησσό και συνέχισαν οδικώς προς την Κριμαία, αλλά η αποστολή εμποδίστηκε», δήλωσε. Πρόσθεσε ότι ίσως επιτραπεί στην αποστολή να γυρίσει στην Οδησσό, αλλά δεν θα προχωρήσουν προς την Κριμαία.

Έλαβε αίτημα η Ιντερπόλ
Χθες βράδυ ανακοινώθηκε ότι η Ιντερπόλ εξετάζει το αίτημα των ουκρανικών Αρχών να προχωρήσει στην έκδοση της λεγόμενης «Κόκκινης Ειδοποίησης» για τη σύλληψη του Βίκτορ Γιανουκόβιτς, ο οποίος καταζητείται μετά την αποπομπή του από τη προεδρία της Ουκρανίας. «Λάβαμε ένα αίτημα από τις ουκρανικές Αρχές για την έκδοση Κόκκινης Ειδοποίησης, της προσθήκης του Βίκτορ Γιανουκόβιτς στον διεθνή κατάλογο καταζητουμένων, με στόχο τη σύλληψή του λόγω των κατηγοριών που εκκρεμούν σε βάρος του για κατάχρηση εξουσίας και δολοφονίες», ανέφερε σε ανακοίνωσή της η Ιντερπόλ. Σύμφωνα με την υπηρεσία αυτή, το αίτημα παρελήφθη την 5η Μαρτίου. Η Ιντερπόλ δεν έδωσε άλλες λεπτομέρειες. Ο Γιανουκόβιτς είχε εμφανιστεί για τελευταία φορά δημόσια στη νότια Ρωσία, την 28η Φεβρουαρίου.
Πηγές: ΑΠΕ, in.gr