Με αμείωτο ενδιαφέρον παρακολουθεί η διεθνής κοινότητα τις εξελίξεις σε Ρωσία-Ουκρανία
Με κυρώσεις εξακολουθούν να προειδοποιούν τη Ρωσία οι χώρες της Δύσης σε περίπτωση που δεν αποσύρει τα στρατεύματά της από την Κριμαία

Με ηφαίστειο έτοιμο να εκραγεί μοιάζει η κατάσταση στο μέτωπο μεταξύ Ουκρανίας-Ρωσίας, με αφορμή την de facto, όπως χαρακτηρίζεται, στρατιωτική κατάληψη της Κριμαίας από τις ρωσικές δυνάμεις. Τις εξελίξεις παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα ολόκληρη η υφήλιος, με τη Δύση να προειδοποιεί τη Μόσχα με κυρώσεις εάν δεν αποσύρει αμέσως τις στρατιωτικές της δυνάμεις από την Κριμαία, και τη Ρωσία να χτίζει συμμαχία με την Κίνα ως απάντηση στις απειλές.

Κατά τη διάρκεια της χθεσινής ημέρας αμφότερες οι πλευρές έστειλαν τα δικά τους μηνύματα, ενώ συνήλθαν εκτάκτως το Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε. αλλά και το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, προκειμένου να λάβουν αποφάσεις, οι οποίες θα αποτελέσουν κατασταλτικό παράγοντα για αποφυγή της σύρραξης μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.

Η απειλή που δεν έγινε;
Νωρίς χθες το μεσημέρι, πάντως, και ενώ ο διεθνής παράγοντας βρισκόταν σε συνεχή διαβούλευση και τα μηνύματα προς τη Μόσχα έπεφταν βροχή, έσκασε η είδηση περί τελεσιγράφου από τον Ρωσικό Στόλο της Μαύρης Θάλασσας προς τις ουκρανικές δυνάμεις στην Κριμαία να παραδοθούν μέχρι τις πέντε σήμερα το πρωί. Την είδηση μετέδωσε το πρακτορείο Interfax, επικαλούμενο μια πηγή από το ουκρανικό Υπουργείο Άμυνας και, σύμφωνα με το τηλεγράφημα, το τελεσίγραφο εκδόθηκε από τον Διοικητή του Στόλου, Αλεξάντερ Βίτκο. Μια είδηση, ωστόσο, που διέψευσε νωρίς χθες βράδυ ο Ρωσικός Στόλος, αφού ήδη ο Στόλος διαθέτει μια σημαντική βάση στην Κριμαία και η Μόσχα έχει ουσιαστικά καταλάβει τη χερσόνησο, η οποία αποτελεί τμήμα της Ουκρανίας.

Δεν θέλει πόλεμο η Ρωσία
Λίγες ώρες νωρίτερα, εξάλλου, ο Υφυπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Γκριγκόρι Καρασίν, σε δηλώσεις του στο τηλεοπτικό δίκτυο Rossia 1, υποστήριξε πως η Ρωσία δεν θέλει πόλεμο με την Ουκρανία και το πράσινο φως του ρωσικού κοινοβουλίου στον Πρόεδρο Πούτιν για μια στρατιωτική επέμβαση στην Ουκρανία έχει στόχο πρωτίστως να δείξει τη σοβαρότητα των προθέσεων του Κρεμλίνου. «Είμαι πεπεισμένος ότι ουδείς στη Ρωσία θέλει τον πόλεμο. Είμαστε κατά της χρήσης μιας τέτοιου είδους ορολογίας όταν συζητούμε για τις σχέσεις με την Ουκρανία, που είναι πολύ κοντά μας», σημείωσε και επέκρινε τις χώρες της Δύσης, που απείλησαν να αποκλείσουν τη Ρωσία από την Ομάδα G8.

Συνεχίζουν οι προειδοποιήσεις
Παρά τις επικρίσεις, όμως, του Ρώσου Υφυπουργού Εξωτερικών χθες, οι χώρες της Δύσης έστειλαν εκ νέου ξεκάθαρα μηνύματα στη Μόσχα, πως ενδεχόμενη κήρυξη από μέρους της πολέμου με το Κίεβο θα σήμαινε διεθνή αποκλεισμό της. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν κάλεσε τη Μόσχα να αποσύρει τις στρατιωτικές της δυνάμεις από την Ουκρανία, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχε με τον Πρωθυπουργό της Ρωσίας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο και να αρχίσει έναν πραγματικό πολιτικό διάλογο με την κυβέρνηση της Ουκρανίας.

Ο Μπάιντεν προειδοποίησε εξάλλου ότι η Ρωσία θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια «εντεινόμενη πολιτική και οικονομική απομόνωση», εάν η κρίση στην Ουκρανία δεν διευθετηθεί, σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου. Από την πλευρά του ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ, φαίνεται πως δήλωσε ότι «είναι απαραίτητο να προστατευθούν τα συμφέροντα όλων των Ουκρανών πολιτών, περιλαμβανομένων των κατοίκων της Κριμαίας και των Ρώσων πολιτών που βρίσκονται στην Ουκρανία». Αυτό τουλάχιστον είπε η εκπρόσωπός τύπου του Μεντβέντεφ, Ναταλία Τιμακόβα, στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων Ιντερφάξ.

Η Γερμανία
Από πλευράς Γερμανίας, ο εκπρόσωπος της Γερμανίδας Καγκελαρίου, Άγκελα Μέρκελ, Στέφεν Ζάιμπερτ, δήλωσε πως η κ. Μέρκελ πιστεύει ότι δεν είναι πολύ αργά για να επιλυθεί η ουκρανική κρίση με πολιτικά μέσα, παρά τις διαφορετικές απόψεις μεταξύ του Ρώσου Προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και της Δύσης όσον αφορά τη χερσόνησο της Κριμαίας. Παράλληλα, ο Γερμανός Υπουργός Εξωτερικών Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ δήλωσε ότι οι ρωσικές στρατιωτικές δραστηριότητες στο ουκρανικό έδαφος είναι απαράδεκτες και πρόσθεσε ότι η διεθνής διπλωματία θα πρέπει να επικρατήσει ώστε να επιλυθεί η κρίση.

Το κάλεσμα Μπαν
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Μπαν Κι-Μουν, εξάλλου, ζήτησε από τη Ρωσία να αποφεύγει πράξεις ή δηλώσεις που θα μπορούσαν να κλιμακώσουν περαιτέρω την κρίση στην Ουκρανία και να επιδιώξει τον διάλογο με τις Αρχές στο Κίεβο, ενώ έκανε έκκληση να διασφαλιστεί η ανεξαρτησία της Ουκρανίας. «Είναι θεμελιώδες να διασφαλιστεί ο πλήρης σεβασμός και η διατήρηση της ανεξαρτησίας, της ενότητας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας. Είναι ύψιστης σημασίας να αποκατασταθεί η ηρεμία και να αποκλιμακωθούν οι εντάσεις αμέσως μέσω του διαλόγου», υπογράμμισε ο Γ.Γ. του ΟΗΕ στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου από τη Γενεύη λίγο πριν από την προγραμματισμένη συνάντησή του με τον Ρώσο Υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ με θέμα την ουκρανική κρίση.

Η Βρετανία
Η Βρετανία εξέφρασε τη βαθιά ανησυχία της για την πιθανότητα το Κρεμλίνο να στείλει και άλλες στρατιωτικές δυνάμεις στην Ουκρανία και προειδοποίησε τον Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν ότι η Ρωσία θα πληρώσει τις συνέπειες των ενεργειών της εκτός κι αν αλλάξει τακτική. Ο Βρετανός Υπουργός Εξωτερικών Ουίλιαμ Χέιγκ δήλωσε στο BBC ότι η επέμβαση της Ρωσίας στην Ουκρανία είναι η μεγαλύτερη κρίση στην Ευρώπη μέχρι σήμερα στον αιώνα που διανύουμε. Ο κ. Χέιγκ τόνισε ότι η Ρωσία έχει τώρα τον επιχειρησιακό έλεγχο της περιοχής της Κριμαίας, σημειώνοντας πως αν και έχει το νομικό δικαίωμα να διατηρεί στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή, το Κρεμλίνο θα πρέπει να δώσει εντολή στις δυνάμεις αυτές να επιστρέψουν στις βάσεις τους.

Παρατηρητές του ΟΑΣΕ στην Ουκρανία;
Στη Βαρσοβία ο Πολωνός Υπουργός Εξωτερικών Ραντοσλάβ Σικόρσκι προσερχόμενος στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας της χώρας που εξετάζει την κατάσταση στην Ουκρανία, δήλωσε ότι «η Μόσχα θα υποστεί σοβαρές συνέπειες» για την επέμβασή της στην ουκρανική Κριμαία. Παράλληλα οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι ζητούν την «άμεση» αποστολή στην Ουκρανία παρατηρητών του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ). «Έργο μιας τέτοιας αποστολής θα πρέπει να είναι η διασφάλιση της προστασίας των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και η εγγύηση του σεβασμού της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας», δήλωσε ο Αμερικανός πρεσβευτής Ντάνιελ Μπάερ ενώπιον των συναδέλφων του.

Την ίδια ώρα στη Γενεύη, ο ασκών χρέη προέδρου του ΟΑΣΕ, Πρόεδρος της Ελβετίας Ντιντιέ Μπούρκχαλτερ, δήλωσε ότι επιθυμεί την αποστολή μιας επιτροπής στην Ουκρανία ώστε να διενεργήσει έρευνα για τα περιστατικά που διαδραματίστηκαν στη χώρα αυτή. Η Τουρκία, παράλληλα, σύμφωνα με κυβερνητική πηγή «παρακολουθεί από κοντά» την κατάσταση στην Ουκρανία, αφού ανησυχεί κυρίως για την τύχη της μειονότητας των τουρκόφωνων Τατάρων στην αυτόνομη επαρχία της Κριμαίας, όπου η Ρωσία έχει στείλει ένοπλες δυνάμεις, μια μέρα μετά τη δήλωση του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών, Αχμέτ Νταβούτογλου, ότι «η Τουρκία θα κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να διασφαλίσει τη σταθερότητα στην Κριμαία στους κόλπους μιας ενωμένης Ουκρανίας».

Κτίζει μέτωπο με Κίνα η Ρωσία και αντικρούει τις απειλές
Κι ενώ η Δύση κτίζει το δικό της μέτωπο προκειμένου να ασκήσει πιέσεις στη Ρωσία, η Μόσχα κτίζει γέφυρα επικοινωνίας με την Κίνα. Σύμφωνα με το Ρωσικό ΥΠΕΞ, οι Υπουργοί Εξωτερικών της Ρωσίας και της Κίνας διαπίστωσαν τη συμφωνία των απόψεών τους για την κατάσταση στην Ουκρανία σε τηλεφωνική συνομιλία τους. Από την πλευρά του, όμως, το κινεζικό ΥΠΕΞ κράτησε χαμηλότερους τόνους σε μια προσπάθεια να μη διαφανεί πως το Πεκίνο εγκρίνει απόλυτα, όσα πράττει η Μόσχα.

Λίγο αργότερα το ρωσικό ΥΠΕΞ εξέδωσε ανακοίνωση, διά της οποίας αναφέρει πως η Ρωσία χαρακτηρίζει «απαράδεκτες» τις απειλές του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών, Τζον Κέρι, ο οποίος κατήγγειλε την Κυριακή την ρωσική «εισβολή» στην Ουκρανία και αναφέρθηκε σε πιθανές διεθνείς κυρώσεις εναντίον της Μόσχας. Σε ξεχωριστή ανακοίνωση ο Εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσίας Αλεξάντρ Λουκασέβιτς εκτίμησε ότι η απόφαση κάποιων μελών της G8 να αναστείλουν τις προπαρασκευαστικές συνομιλίες για τη Σύνοδο Κορυφής της G8 που ήταν προγραμματισμένες να πραγματοποιηθούν τον Ιούνιο στο Σότσι της Ρωσίας, εξαιτίας της ουκρανικής κρίσης, «δεν βασίζεται πουθενά».

Η απόφαση «είναι αβάσιμη» και «βλάπτει όχι μόνο τις χώρες της G8, αλλά επίσης και το σύνολο της διεθνούς κοινότητας», σημείωσε ο Λουκασέβιτς. Επιπλέον, ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ ζήτησε στο ξεκίνημα της κεντρικής ετήσιας συνεδρίασης του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στη Γενεύη, από τους δυτικούς εταίρους της Ρωσίας να βάλουν στην άκρη τους γεωπολιτικούς υπολογισμούς τους και να σκεφτούν τον λαό της Ουκρανίας.

Κατήγγειλε δε τις απειλές για «κυρώσεις» και «μποϊκοτάζ» εναντίον της χώρας του, καθώς η Μόσχα έχει δεχθεί την προειδοποίηση ότι ενδέχεται να χάσει την έδρα της στο τραπέζι της Ομάδας των 8 πιο ανεπτυγμένων οικονομικά κρατών του κόσμου (G8), αν συνεχίσει τη στρατιωτική εισβολή στην Κριμαία. «Όσοι προσπαθούν να ερμηνεύσουν την κατάσταση ως επίθεση και απειλούν με κυρώσεις και μποϊκοτάζ είναι οι ίδιοι που συστηματικά ενθαρρύνουν την άρνηση του διαλόγου και τελικά υποκίνησαν την πόλωση της ουκρανικής κοινότητας», υπογράμμισε ο Λαβρόφ.

Σε εγρήγορση Ε.Ε. και Σ.Α. ΟΗΕ
ΤΗΝ κατάσταση στις σχέσεις Ρωσίας-Ουκρανίας παρακολουθούν στενά τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Χθες, κατά την έκτακτη σύνοδό τους οι Υπουργοί Εξωτερικών της Ε.Ε. καταδίκασαν τη «σαφή παραβίαση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας» από τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις, καλώντας παράλληλα τη Μόσχα να αποσύρει τα στρατεύματά της στις βάσεις τους και να προχωρήσει σε διαβουλεύσεις με το Κίεβο. Στα συμπεράσματα που υιοθέτησαν οι υπουργοί Εξωτερικών της Ε.Ε. ζητούν ειρηνική λύση στην κρίση και πλήρη σεβασμό των υποχρεώσεων που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο. Παράλληλα, οι ΥΠΕΞ της Ε.Ε. αποφάσισαν και την άσκηση πολιτικής πίεσης προς τη Ρωσία.

Ως μια μορφή πολιτικής πίεσης προς τη Ρωσία η Ε.Ε. αποφάσισε να αναστείλει τη συμμετοχή της Γερμανίας, της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας στην προετοιμασία της Συνόδου του G8 στο Σότσι της Ρωσίας τον Ιούνιο. Στα συμπεράσματά τους οι 28 υπουργοί Εξωτερικών της Ε.Ε. τονίζουν επίσης ότι αν η Ρωσία δεν κάνει «βήματα αποκλιμάκωσης», θα διακοπούν οι συνομιλίες για τη θεώρηση διαβατηρίων Ρώσων πολιτών και θα ληφθούν περαιτέρω στοχευμένα μέτρα, δίδοντας προθεσμία στη Μόσχα μέχρι την Πέμπτη, ημέρα έκτακτης συνόδου του Συμβουλίου της Ευρώπης να άρει τα στρατιωτικά μέτρα που έλαβε στην Κριμαία.

Στήριξη στην Ουκρανία, αλλά…
Προς την κυβέρνηση της Ουκρανίας, οι υπουργοί Εξωτερικών της Ε.Ε. στέλνουν ξεκάθαρο μήνυμα ότι οφείλει να σεβαστεί τα δικαιώματα των εθνικών μειονοτήτων και να εξασφαλίσει την πλήρη προστασία τους. Τέλος, στα συμπεράσματα του Συμβουλίου επισημαίνεται ότι η Ε.Ε. θα συνεχίσει τις προσπάθειές της με τη διεθνή κοινότητα και με τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, κυρίως με το ΔΝΤ για τη στήριξη της Ουκρανίας. «Προς τον σκοπό αυτό, η Ε.Ε. και τα κράτη μέλη θα παράσχουν την πλήρη υποστήριξή τους σε ένα πακέτο διεθνούς βοήθειας για την αντιμετώπιση των επειγουσών αναγκών της Ουκρανίας, η οποία βασίζεται σε μια σαφή δέσμευση για μεταρρυθμίσεις», αναφέρεται στα συμπεράσματα του Συμβουλίου.

Συνεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας
Ψες, εξάλλου, συνεδρίασε εκτάκτως το Συμβούλιο Ασφαλείας των Η.Ε. με θέμα συζήτησης τις εξελίξεις στην Ουκρανία, κατόπιν επιστολής-αιτήματος του μονίμου αντιπροσώπου της Ουκρανίας στον ΟΗΕ. Η προηγούμενη συνεδρίαση του Σ.Α. είχε γίνει το Σάββατο, χωρίς να ληφθεί καμία απόφαση. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το ίδιο σκηνικό αναμενόταν να επαναληφθεί και ψες, αναδεικνύοντας έντονα το διχαστικό κλίμα που επικρατεί ανάμεσα στη Ρωσία και τα άλλα τρία μόνιμα μέλη του Σώματος (ΗΠΑ, Βρετανία και Γαλλία), ενώ με ενδιαφέρον αναμενόταν κι η στάση της Κίνας.

Ο αντίκτυπος στη διεθνή οικονομία
Η αυξανόμενη απειλή πολέμου μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας αναστάτωσε τις αγορές και ώθησε τους επενδυτές να αναζητήσουν πιο ασφαλή καταφύγια, με τα χρηματιστήρια μετοχών να καταγράφουν μεγάλες ζημίες και την τιμή του χρυσού να αυξάνεται σε υψηλό τεσσάρων μηνών. Ο πανευρωπαϊκός δείκτης τιμών μετοχών Eurofirst 300 καταγράφει απώλειες 1,53%, ενώ η απόδοση των 10ετών γερμανικών ομολόγων, που θεωρούνται ασφαλή καταφύγια, υποχώρησε κατά 5 μονάδες βάσης στο 1,58%.

Η τιμή του χρυσού αυξήθηκε κατά 1,85% στα 1.345,80 δολάρια ανά ουγγιά, ενώ άνοδο 1,86% σημειώνει και η τιμή του πετρελαίου μπρεντ που έφθασε τα 111,10 δολάρια το βαρέλι. Τη σοβαρότητα του αντικτύπου που έχει η κρίση στις σχέσεις Ρωσίας-Ουκρανίας ενίσχυσε και η Κεντρική Τράπεζα της Μόσχας, η οποία επιβεβαίωσε ότι παρενέβη στην αγορά συναλλάγματος μετά τη μεγάλη πτώση που υπέστη το ρωσικό νόμισμα, το ρούβλι, τονίζοντας πως θα συνεχίζει αυτήν την πορεία και υποδεικνύοντας ότι θα στρέψει την προσοχή της στη συγκράτηση του πληθωρισμού αφού η κατάσταση στις αγορές σταθεροποιηθεί.

Απειλές και από Gazprom
Χθες, εξάλλου, η κρατική εταιρεία φυσικού αερίου της Ρωσίας Gazprom προειδοποίησε την Ουκρανία ότι ενδέχεται να αυξήσει την τιμή του φυσικού αερίου που παρέχει στο Κίεβο μετά το πρώτο τετράμηνο του έτους. «Η κατάσταση με τις πληρωμές είναι ανησυχητική. Η Ουκρανία πληρώνει αλλά όχι όπως θα θέλαμε (…) Εξακολουθούμε να εξετάζουμε αν θα παρατείνουμε τις συμφωνημένες τιμές στο επόμενο τετράμηνο του έτους», δήλωσε ο Αντρέι Κρουγκλόφ, επικεφαλής της οικονομικής υπηρεσίας της Gazprom, τονίζοντας πως η μεταφορά ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω της Ουκρανίας διεξάγεται κανονικά.

Ενώνει την Κριμαία με τη Ρωσία η Μόσχα
ΚΙ ενώ η διεθνής κοινότητα ήταν θορυβημένη από όσα συμβαίνουν ανάμεσα σε Ρωσία και Ουκρανία, το Κρεμλίνο παρουσίασε χθες σχέδιο για την κατασκευή μιας γέφυρας που θα συνδέει τη Ρωσία με την Κριμαία, την ουκρανική χερσόνησο όπου οι ρωσόφωνοι αποτελούν την πλειονότητα και όπου ένοπλοι υποστηρικτές της Ρωσίας έχουν πάρει τον έλεγχο, ενώ η σύγκρουση μεταξύ των δύο χωρών βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.

Μάλιστα, ο Πρωθυπουργός της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ υπέγραψε και σχετικό διάταγμα, με το οποίο εξουσιοδοτεί την κρατική εταιρεία Rossavtotor για την υλοποίηση του σχεδίου αυτού, για το οποίο οι τεχνικές μελέτες πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί ώς τον Νοέμβριο του 2014. Η γέφυρα που θα κατασκευαστεί, σύμφωνα με το σχέδιο, θα είναι μήκους 4,2 χιλιομέτρων και πλάτους 22 μέτρων, θα διαθέτει διαβάσεις πεζών, έναν αυτοκινητόδρομο και μία ή δύο σιδηροδρομικές γραμμές. Θα προσφέρει τη δυνατότητα διέλευσης σε περίπου 20 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο. Το κόστος του σχεδίου εκτιμάται στα 24 δισεκατομμύρια ρούβλια (480 εκατομμύρια ευρώ).