Από τους βασικότερους πυλώνες της ενιαίας αγοράς, η ελεύθερη διακίνηση προσώπων

Η Ελβετία δεν μπορεί να εξαιρέσει την ελεύθερη διακίνηση προσώπων και να διατηρήσει την ελεύθερη διακίνηση εμπορευμάτων, κεφαλαίων και υπηρεσιών

Ο ΜΕΣΟΣ ΟΡΟΣ μεταναστών σε σχέση με το σύνολο του πληθυσμού στην Ε.Ε. είναι 9,8% και για την Κύπρο δεν είναι παρά 8%, δηλαδή πιο χαμηλό από τις άλλες χώρες της Ε.Ε. που δέχονται μετανάστες

Η ελεύθερη διακίνηση προσώπων μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. είναι ένας από τους πιο βασικούς πυλώνες της ενιαίας αγοράς. Αλλά, λόγω της οικονομικής κρίσης και της αυξανόμενης ανεργίας, ορισμένοι ηγέτες της Ε.Ε., μεταξύ των οποίων ο Πρωθυπουργός της Βρετανίας κ. David Cameron, άρχισαν να ανησυχούν για τη μετανάστευση και να εισηγούνται την επιβολή ποσοστώσεων στη μετανάστευση προς τις χώρες τους. Η τελευταία εξέλιξη είναι το αποτέλεσμα δημοψηφίσματος που διεξήχθη πρόσφατα στην Ελβετία, δυνάμει του οποίου και με το οριακό ποσοστό 50,3% αποφασίστηκε η επιβολή ποσοστώσεων στη μετανάστευση από κατοίκους της Ε.Ε. Το δημοψήφισμα προωθήθηκε από το υπερσυντηρητικό Λαϊκό κόμμα (SVP). Οι δικαιολογίες ήταν ότι υπάρχει συμφόρηση στους δρόμους, στα τρένα και τα σχολεία, όπως και αύξηση των ενοικίων.

Υπέρ της επιβολής ποσοστώσεων κυρίως ψήφισαν τα καντόνια που ασχολούνται περισσότερο με τη γεωργία και εναντίον τα καντόνια που ασχολούνται με την προσφορά χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και τη μεταποίηση. Αναφέρεται ότι η Ελβετία ήδη εφαρμόζει ποσοστώσεις για μετανάστες εκτός της Ε.Ε., αλλά με βάση τη συμφωνία που υπογράφηκε το 1999 οι κάτοικοι της Ελβετίας και της Ε.Ε. δικαιούνται να κινούνται ελεύθερα μεταξύ των δυο περιοχών.

Άσχετα από το πως θα αντιδράσει η Ε.Ε., είναι ήδη ξεκάθαρο ότι οι επιπτώσεις στην ελβετική οικονομία θα είναι αρνητικές. Οι επιχειρήσεις της Ελβετίας ανησυχούν για τα αποτελέσματα, ενόψει του γεγονότος ότι τo 56% των εξαγωγών της Ελβετίας διοχετεύονται στην Ε.Ε. Κατά συνέπεια, αν οι εξαγωγές προϊόντων στην Ελβετία θα υπόκεινται σε εισαγωγικούς δασμούς, το αποτέλεσμα θα είναι αρνητικό. Παράλληλα, στην Ελβετία δραστηριοποιούνται πενήντα μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες, οι οποίες βασίζονται σημαντικά στην προσέλκυση υψηλά καταρτισμένου και εκπαιδευμένου ανθρώπινου δυναμικού από την Ε.Ε. Όπως ανέφερε η αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Viviane Reding, η συμφωνία που έγινε με την Ελβετία το 1999 περιλαμβάνει και τις τέσσερις ελευθερίες, δηλαδή την ελεύθερη διακίνηση προσώπων, εμπορευμάτων, κεφαλαίων και υπηρεσιών. Κατά συνέπεια, η Ελβετία δεν μπορεί να εξαιρέσει την ελεύθερη διακίνηση προσώπων και να διατηρήσει την ελεύθερη διακίνηση εμπορευμάτων, κεφαλαίων και υπηρεσιών.

Επίσης, όπως δήλωσαν τόσο ο Υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας κ. Frank-Walter Steinmeier και της Γαλλίας κ. Laurent Fabius οι Ελβετοί δεν μπορούν να επιλέγουν ποιο μέρος της συμφωνίας που έχει συμφωνηθεί με την Ε.Ε. θα διατηρήσουν και ποιο θα καταργήσουν. Αλλά η ελβετική κυβέρνηση, όπως και οι επιχειρήσεις και ο Σύνδεσμος Τραπεζών της Ελβετίας, έχουν εκφράσει την ανησυχία τους και την απογοήτευσή τους για το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Βέβαια η ελβετική ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει τρία χρόνια για να θέσει σε εφαρμογή την απόφαση του δημοψηφίσματος σε νομοθεσία και να επιβάλει ποσοστώσεις στους μετανάστες είτε από κάθε χώρα της Ε.Ε. ξεχωριστά, είτε να καθορίσει μιαν ανώτατη ποσόστωση για όλη την Ε.Ε. Παράλληλα, το θέμα της μετανάστευσης θεωρείται τώρα σημαντικό, λόγω των εκλογών για την Ευρωπαϊκή Βουλή τον ερχόμενο Μάιο, πράγμα που προβλέπεται να αυξήσει την ισχύ των κομμάτων της άκρας δεξιάς, που διάκειται εναντίον της ελεύθερης διακίνησης προσώπων.

Η Γερμανία ισχυρός αντίπαλος του Κάμερον

ΤΟ αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στην Ελβετία θα έχει, επίσης, επιπτώσεις στη Βρετανία, όπου ο Κάμερον ζητά την αναδιαπραγμάτευση της ένταξής της στην Ε.Ε., με στόχο τον περιορισμό της μετανάστευσης στη Βρετανία. Αν όμως η Βρετανία, λόγω της άρνησης της Ε.Ε. να αποδεχθεί το αίτημα του Κάμερον, εγκαταλείψει την Ε.Ε. και συνεπώς δεν θα είναι ενταγμένη στην ενιαία αγορά, η πρόσβασή της στα κράτη μέλη της Ε.Ε. θα επηρεαστεί δυσμενώς. Αναφέρεται ότι οι σύνδεσμοι τραπεζών, ασφαλιστικών εταιρειών, διαχειριστών ταμείων έχουν τονίσει στην κυβέρνηση τη σημασία των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών του Λονδίνου για την ενιαία αγορά.

Αναφέρεται ότι το 2013 το ποσοστό των μεταναστών στη Βρετανία, σε σχέση με το σύνολο του πληθυσμού, ήταν 12,4%, στην Ισπανία 13,1%, στη Γερμανία 11,9% και στην Ιταλία 9,45%. Ο μέσος όρος για την Ε.Ε. είναι 9,8% και για την Κύπρο δεν είναι παρά 8%, δηλαδή πιο χαμηλό από τις άλλες χώρες της Ε.Ε. που δέχονται μετανάστες. Όπως αναφέρουν μερικοί ηγέτες της Ε.Ε., που θεωρούνται σύμμαχοι της Βρετανίας, η στάση του κ. Κάμερον να περιορίσει την ελεύθερη διακίνηση στην Ε.Ε. θα αποξενώσει χώρες όπως είναι η Πολωνία, που διαφορετικά θα υποστήριζαν τις προτάσεις του για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις.

Αλλά θα πρέπει να αναφερθεί ότι οι Πολωνοί όσο και άλλοι μετανάστες από άλλες χώρες της Ε.Ε. έχουν εύκολα ενσωματωθεί στην εργασιακή αγορά της Βρετανίας και σε ορισμένες περιοχές έχουν τύχει θερμής υποδοχής. Και η Γερμανία φαίνεται ότι θα είναι ο πιο ισχυρός αντίπαλος στα σχέδια του κ. Κάμερον. Όπως δήλωσε ο νέος Υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας κ. Frank-Walter Steinmeier, η Γερμανία έχει ευεργετηθεί σημαντικά από τη μετανάστευση και παράλληλα έχουν ευεργετηθεί και οι χώρες από τις οποίες προέρχονται οι μετανάστες.

Το κέντρο ερευνών στη Γερμανία ΙΑΒ υπολογίζει πως λόγω του ότι οι μετανάστες είναι νεαροί συνεισφέρουν κατά μέσο όρο €2000 ετησίως στο κρατικό σχέδιο ευημερίας. Στην Κύπρο το Πανεπιστήμιο Κύπρου υπολογίζει ότι το 50% του ρυθμού ανάπτυξης (πριν από την κρίση) προήρχετο από τους μετανάστες. Η βρετανική κυβέρνηση, υπό τον φόβον ότι θα έλθουν στη Βρετανία μεγάλος αριθμός προσώπων από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, που από την 1η Ιανουάριου 2014 τους έχει επιτραπεί η ελεύθερη πρόσβαση στη Βρετανία και άλλες χώρες της Ε.Ε., έχει εισαγάγει αυστηρά κριτήρια όσον αφορά τα χορηγήματα. Αλλά δεν αναμένεται μεγάλη έλευση μεταναστών από τις δύο αυτές χώρες, ειδικά από τη Ρουμανία, χώρα που επιτυγχάνει ρυθμό ανάπτυξης γύρω στο 4%, ενώ οι μισθοί αυξάνονται με γρήγορο ρυθμό.

Επίσης, η ανεργία είναι πιο κάτω από 5%. Αναφέρεται ότι από το 2007 περίπου τρία εκ. Ρουμάνοι έχουν μεταναστεύσει στην Ιταλία, την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Βρετανία και την Κύπρο, έτσι που σήμερα η Ρουμανία να αντιμετωπίζει προβλήματα για να συνεχίσει τον σημερινό υψηλό ρυθμό ανάπτυξης. Για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα η κυβέρνηση της Ρουμανίας έχει εισαγάγει μέτρα για προσέλκυση μεταναστών. Παράλληλα και ενόψει της οικονομικής κρίσης που έχει επηρεάσει ορισμένες χώρες της Ευρωζώνης, όπως είναι η Ιταλία και η Ισπανία, η κυβέρνηση της Ρουμανίας ελπίζει ότι αρκετά πρόσωπα που μετανάστευσαν από το 2007 θα επαναπατριστούν. Ήδη στην Ισπανία εκφράζεται ανησυχία για τη φυγή ξένων, αφού μια τέτοια εξέλιξη θα επηρεάσει αρνητικά την ανάκαμψη της οικονομίας.

KPMG
Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του
συγγραφέα, και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες
της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG.