Η Πλατεία Ανεξαρτησίας στο Κιέβο δεν μοιάζει, πλέον, με εμπόλεμη ζώνη
Οι κάλπες για τις προεδρικές εκλογές θα στηθούν στις 25 Μαΐου και έως τότε τα ηνία θα κρατά ως μεταβατικός πρόεδρος ο Αλεξάντερ Τουρτσίνοφ, ο στενότερος συνεργάτης της Τιμοσένκο
Μια νέα εποχή άρχισε από χθες στην Ουκρανία μετά τις καταιγιστικές εξελίξεις του Σαββάτου που σημαδεύτηκε από την ντε φάκτο αποπομπή του προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβτις και την απελευθέρωση της πρώην πρωθυπουργού Γιούλια Τιμοσένκο. Χθες, το κέντρο του Κιέβου, που έως χθες είχε μεταμορφωθεί σε εμπόλεμη ζώνη ύστερα από τρεις μήνες οξείας πολιτικής κρίσης, έδειχνε να ανακτά τους κανονικούς του ρυθμούς, ενώ παραμένει ακόμη άγνωστο που βρίσκεται ο αποπεμφθείς πρόεδρος. Η Πλατεία Ανεξαρτησίας του Κιέβου δεν αποτελεί πλέον εμπόλεμη ζώνη, όμως εξακολουθεί να είναι μεγάλη η ανησυχία για την πορεία της χώρας των 46 εκατομμυρίων κατοίκων - η οποία είναι ιδιαιτέρως σημαντική για τη Δύση εξαιτίας των ρωσικών αγωγών φυσικού αερίου.
Στη Μαϊντάν, την εμβληματική Πλατεία Ανεξαρτησίας, ήταν διάχυτη η αίσθηση της αποκλιμάκωσης της έντασης και της περισυλλογής. Νωρίς το πρωί εκατοντάδες πολίτες είχαν συγκεντρωθεί στην πλατεία τραγουδώντας τον εθνικό ύμνο. Άλλοι περιφέρονταν με λουλούδια στα χέρια ή φωτογράφιζαν τα οδοφράγματα και τους κρανοφόρους διαδηλωτές που έπιναν τσάι γύρω από τα μαγκάλια. Δίπλα τα καταστήματα, που παρέμεναν κλειστά τις τελευταίες ημέρες, άνοιξαν ξανά χθες.
82 οι νεκροί
Οι πολυήμερες συγκρούσεις προκάλεσαν τον θάνατο 82 ανθρώπων αυτή την εβδομάδα, σύμφωνα με έναν τελευταίο επίσημο απολογισμό -
ένα πρωτοφανές επίπεδο βίας σε αυτήν τη νέα χώρα, πρώην σοβιετική δημοκρατία. Παρότι η ακραία ένταση των τελευταίων ημερών καταλάγιασε, οι ανησυχίες για την τύχη της χώρας αυτής των 46 εκατομμυρίων κατοίκων παραμένουν μεγάλες, καθώς δείχνει ταυτόχρονα βαθιά διχασμένη και στα πρόθυρα της πτώχευσης. Η διεθνής κοινότητα εξέφρασε σαφώς τους φόβους της μήπως η κρίση μεγαλώσει περισσότερο το χάσμα ανάμεσα στη ρωσόφωνη και ρωσόφιλη Ανατολή που αποτελεί την πλειοψηφία και την ουκρανόφωνη και εθνικιστική Δύση.
Κάλπες στις 25 Μαΐου
Οι κάλπες για τις προεδρικές εκλογές θα στηθούν στις Ουκρανία στις 25 Μαΐου και έως τότε τα ηνία θα κρατά ως μεταβατικός πρόεδρος ο Αλεξάντερ Τουρτσίνοφ, ο στενότερος συνεργάτης της Τιμοσένκο και νυν πρόεδρος του Κοινοβουλίου. Ο Τουρτσίνοφ, ηλικίας 49 ετών, κατάγεται από την ίδια πόλη με τη Γιούλια Τιμοσένκο, το Ντνιπροπετρόβσκ στα νοτιοανατολικά της χώρας, και κατέχει τη θέση του αναπληρωτή προέδρου του κόμματος της Τιμοσένκο, «Πατρίδα».
Αγνοείται ο Γιανουκόβιτς
"Ο πρόεδρος Γιανούκοβιτς απομακρύνθηκε από την εξουσία και δεν εκτελεί πλέον τα καθήκοντά του", αναφέρει η απόφαση που υιοθέτησε το κοινοβούλιο. Ο Γιανουκόβιτς, που εξελέγη το 2010 και του οποίου η θητεία λήγει το Μάρτιο του 2015, δήλωσε ότι ουδεμία πρόθεση έχει να παραιτηθεί. "Η χώρα παρακολουθεί ένα πραξικόπημα. Είμαι πρόεδρος που εκλέχθηκα με νόμιμες διαδικασίες", υπογράμμισε σε ηχογραφημένη συνέντευξη που προβλήθηκε από τοπικό τηλεοπτικό δίκτυο της ανατολικής Ουκρανίας. Σύμφωνα με τον νέο πρόεδρο του κοινοβουλίου Αλεξάντερ Τουρσίνοφ, ο Βίκτορ Γιανουκόβιτς φέρεται ωστόσο να επιχείρησε προχθές να διαφύγει στη Ρωσία αεροπορικώς αλλά εμποδίστηκε από τους συνοριακούς φρουρούς. Οι τελευταίοι δήλωσαν στη συνέχεια ότι ο Γιανουκόβιτς επιχείρησε μάταια να τους δωροδοκήσει για να επιτρέψουν την αναχώρηση του αεροσκάφους του. Μέχρι τώρα αγνοείται πού βρίσκεται. Φήμες αναφέρουν ότι βρίσκεται σε πόλη στην ανατολική Ουκρανία.
Έκκληση από Πολωνία
Το πολωνικό υπουργείο Εξωτερικών απηύθυνε χθες έκκληση για σεβασμό της ανεξαρτησίας, της κυριαρχίας και της ασφάλειας των συνόρων της Ουκρανίας, υποστηρίζοντας τις ευρωπαϊκές προσδοκίες της χώρας αυτής.
"Απευθύνουμε έκκληση όλες οι αλλαγές να λάβουν χώρα σεβόμενες την ανεξαρτησία, την κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα και την ασφάλεια των ουκρανικών συνόρων. Ελπίζουμε η διαδικασία των αλλαγών να πραγματοποιηθεί σε πνεύμα συμβιβασμού, χωρίς προσφυγή στη βία και τη μη τήρηση του νόμου", αναφέρει το υπουργείο τονίζοντας την υποστήριξή του στις ευρωπαϊκές προσδοκίες της Ουκρανίας και εκφράζοντας ικανοποίηση για την απελευθέρωση της Γιούλια Τιμοσένκο. "Η Πολωνία στηρίζει τις ευρωπαϊκές προσδοκίες της Ουκρανίας και την οικοδόμηση ενός κράτους δικαίου στον Δνείπερο. Ελπίζουμε στον εκδημοκρατισμό, την έναρξη μεταρρυθμίσεων, την αναγέννηση της πολιτικής ζωής σύμφωνα με τις προσδοκίες της ουκρανικής κοινωνίας". Η ανακοίνωση του υπουργείου αποτελεί συνέχεια της δήλωσης του Πολωνού πρωθυπουργού Ντόναλντ Τασκ που τόνισε χθες βράδυ ότι υπάρχουν δυνάμεις που απειλούν την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, χωρίς να διευκρινίζει ποιες είναι αυτές.
Συζήτηση στη σύνοδο των G20
Το θέμα της Ουκρανίας συζητήθηκε εκτός ημερήσιας διάταξης στη σύνοδο της G20 στο Σίδνεϊ: "Πολλές χώρες συμφώνησαν να προσφέρουν την στήριξή τους" στη χώρα, δήλωσε ο Γάλλος υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών Πιέρ Μοσκοβισί.
Στο Ισραήλ, το Εβραϊκό Πρακτορείο ανακοίνωσε ότι έστειλε οικονομική βοήθεια για την προστασία της ουκρανικής εβραϊκής κοινότητας. "Στείλαμε μια πρώτη βοήθεια μετά το αίτημα των επικεφαλής της εβραϊκής κοινότητας της Ουκρανίας για την αγορά συστημάτων παρακολούθησης και προστασίας εβραϊκών εγκαταστάσεων όπως σχολεία, συναγωγές", δήλωσε ο εκπρόσωπός του Άβι Μάγερ χωρίς να αναφέρει το ύψος της βοήθειας. Σύμφωνα με το Εβραϊκό Πρακτορείο, η εβραϊκή κοινότητα στην Ουκρανία αριθμεί 200.000 μέλη, τα οποία στη συντριπτική τους πλειοψηφία ζουν στο Κίεβο. Σχεδόν 330.000 Ουκρανοί εβραίοι εγκαταστάθηκαν στο Ισραήλ μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης.
Παρακολουθεί στενά η ΕΕ
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάθριν Άστον κάλεσε όλες τις πλευρές στην Ουκρανία να ενεργήσουν "υπεύθυνα" για τη διατήρηση της "εδαφικής ακεραιότητας" και της "ενότητας" της χώρας συνεχίζοντας τον διάλογο με στόχο την εκπλήρωση των νόμιμων δημοκρατικών προσδοκιών του ουκρανικού λαού, σύμφωνα με ανακοίνωσή της τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής.
Η ΕΕ παρακολουθεί λεπτό προς λεπτό την ταχεία αλλαγή της πολιτικής κατάστασης στην Ουκρανία. "Χρειαζόμαστε μια διαρκή λύση στην πολιτική κρίση. Αυτό πρέπει να περιλαμβάνει συνταγματική μεταρρύθμιση, τον σχηματισμό μιας νέας κυβέρνησης και τη δημιουργία των προϋποθέσεων για τη διενέργεια δημοκρατικών εκλογών", τόνισε, εκφράζοντας επίσης ικανοποίηση για την απελευθέρωση της Γιούλια Τιμόσενκο.
Δεν ενδιαφέρεται για την πρωθυπουργία η Τιμοσένκο
Για το θέμα της πρωθυπουργίας η Τιμοσένκο ανέφερε σε ανακοίνωση στον δικτυακό της τόπο: «Εξεπλάγην όταν άκουσα πως προτάθηκα για την πρωθυπουργία. Είμαι ευγνώμων για τον σεβασμό που αυτό καταδεικνύει, όμως ζητώ να μη θεωρηθώ υποψήφια για τη θέση». Η Τιμοσένκο, η οποία αποθεώθηκε το βράδυ του Σαββάτου στην ομιλία της στην Πλατεία Ανεξαρτησίας, χωρίς όμως να λείψουν και οι αποδοκιμασίες, δέχτηκε συγχαρητήριο τηλεφώνημα για την αποφυλάκισή της από τη Γερμανίδα καγκελάριο Άγκελα Μέρκελ, την οποία επίσης θα συναντήσει σύντομα. Η αποφυλάκιση της Γιούλια Τιμοσένκο αποτελούσε προϋπόθεση για την υπογραφή της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ - Ουκρανίας, την οποία αρνήθηκε την τελευταία στιγμή, κάτω από ρωσικές πιέσεις, ο Βίκτορ Γιανουκόβιτς, με αποτέλεσμα να πυροδοτήσει τις διαδηλώσεις που κατέληξαν στην παρούσα κρίση.
«Καλώς ήλθατε στην ελευθερία», είπε, σύμφωνα με γερμανικές κυβερνητικές πηγές η Μέρκελ στην Τιμοσένκο, επαναλαμβάνοντας την πρόσκληση προς την τελευταία να συνεχίσει στη Γερμανία τη θεραπεία για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει στη σπονδυλική της στήλη (Η Γερμανία είχε προσφερθεί κατά τη διάρκεια της φυλάκισης Τιμοσένκο να τη δεχτεί στο έδαφός της για θεραπεία). Σε ανακοίνωση που εξέδωσε το ίδιο το κόμμα της Τιμοσένκο αναφέρεται πως η Γερμανίδα καγκελάριος «συνεχάρη τη Γιούλια Τιμοσένκο για την αποφυλάκισή της και εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι η επιστροφή της στην κεντρική πολιτική σκηνή θα αποτελέσει έναν από τους βασικούς παράγοντες για τη σταθεροποίηση της κατάστασης στην Ουκρανία». Προστίθεται επίσης ότι η Μέρκελ υπογράμμισε «ότι η επιστροφή της Τιμοσένκο στην πολιτική ζωή θα συμβάλει επίσης στη διαφύλαξη της ενότητας στην Ουκρανία και θα βοηθήσει [τη χώρα] να ακολουθήσει τον δρόμο των ευρωπαϊκών μεταρρυθμίσεων».
Η Τιμοσένκο είχε την Κυριακή συνάντηση με τους πρεσβευτές ΗΠΑ και ΕΕ στο Κίεβο.
Συμφώνησαν Μέρκελ - Πούτιν
Η Άγκελα Μέρκελ είχε επίσης την Κυριακή τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν κατά την οποία συμφώνησαν πως «είναι κεφαλαιώδους σημασίας η Ουκρανία να προασπίσει την εδαφική της ακεραιότητα και να αποκτήσει μια λειτουργική κυβέρνηση», όπως ανέφερε σε ανακοίνωσή του εκπρόσωπος της Μέρκελ, Στέφεν Ζάιμπερτ. Η Μέρκελ και ο Πούτιν υπογράμμισαν επίσης ότι η σταθερότητα στην Ουκρανία αποτελεί «κοινό συμφέρον, τόσο σε πολιτικό επίπεδο όσο και σε οικονομικό». Η σχετική με την τηλεφωνική επικοινωνία ανακοίνωση του Κρεμλίνου ήταν λακωνική, αναφέροντας μόνο ότι συζήτησαν «για την τρέχουσα κατάσταση στην Ουκρανία». Από αμερικανικής πλευράς, η σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του Λευκού Οίκου Σούζαν Ράις δήλωσε την Κυριακή, ερωτηθείσα σχετικά, πως θα ήταν «βαρύτατο λάθος» εάν έστελνε η Ρωσία στρατιωτικές δυνάμεις στην Ουκρανία, τονίζοντας ότι δεν είναι προς όφελος ούτε της Ρωσίας ούτε των ΗΠΑ ούτε της Ευρώπης να δουν την Ουκρανία να διαμελίζεται. Η δήλωση Ράις ήλθε σε ερώτηση δημοσιογράφου της εκπομπής «Meet the Press» του NBC για το υποθετικό σενάριο να έστελνε η Ρωσία στρατεύματα στην Ουκρανία για να επανατοποθετήσει μία κυβέρνηση φιλική προς τη Μόσχα.
Αντιδιαδηλώσεις στη Σεβαστούπολη
Περίπου 2000 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν χθες για να καταγγείλουν «τους φασίστες που έχουν καταλάβει την εξουσία στο Κίεβο» μετά το κάλεσμα φιλορωσικών κινημάτων, στη Σεβαστούπολη, στα νότια της Ουκρανίας, όπου διατηρεί τη ναυτική του βάση ο ρωσικός στόλος της Μαύρης Θάλασσας. «Οι φασίστες έχουν καταλάβει την εξουσία στο Κίεβο!», φώναζε ένας εκφωνητής από ένα μεγάφωνο ενώ διέσχιζε με αυτοκίνητο την πόλη, μετέδωσε ένας δημοσιογράφος του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων. Περίπου 2000 άνθρωποι διαδήλωσαν στην κεντρική πλατεία, μετά το κάλεσμα ενός πολιτικού κόμματος, του Ρωσικού Συνασπισμού (Russia Bloc), και άλλων φιλορωσικών οργανώσεων. Κάποιοι κρατούσαν και κουνούσαν ρωσικές σημαίες και άλλοι εκείνες του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας.
«Η νέα ηγεσία θέλει να στερήσει από τους Ρώσους τα δικαιώματά τους και την ιθαγένειά τους», προειδοποίησαν οι διοργανωτές της διαμαρτυρίας αναφερόμενοι στους ρωσόφωνους Ουκρανούς.
«Συνεχίστε!»
Η πρώην πρωθυπουργός, Γιούλια Τιμοσένκο, η οποία απελευθερώθηκε, κάλεσε τους συγκεντρωμένους να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις τους. Μιλώντας στους διαδηλωτές από ένα αναπηρικό καροτσάκι, πρόσθεσε ότι ο Βίκτορ Γιανουκόβιτς θα έπρεπε να «εξαναγκαστεί να έλθει» στην πλατεία αυτή. Η Ουκρανία «θα διαλυθεί χωρίς εσάς», είπε η Τιμοσένκο στους χιλιάδες συγκεντρωμένους υποστηρικτές της αντιπολίτευσης.
Μια από τις πιο ακραίες οργανώσεις της αντιπολίτευσης στην Ουκρανία, ο Δεξιός Τομέας, διαμήνυσε από την πλευρά της ότι θα συνεχίσει τις διαδηλώσεις στην πρωτεύουσα της χώρας, το Κίεβο, παρά την απόφαση που έλαβε το κοινοβούλιο για την αποπομπή του προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς. «Ο Δεξιός Τομέας δεν θα διαλυθεί», ανέφερε η οργάνωση, μία από τις ομάδες της αντιπολίτευσης η οποία συμμετείχε στις διαδηλώσεις στο κέντρο του Κιέβου, σε μια γραπτή ανακοίνωσή της. «Δεν είναι η ώρα να γιορτάσουμε. Τώρα πρέπει να είμαστε πιο ενωμένοι από πριν».
Στη χλιδή ζούσε ο Γιανουκόβιτς
Σοκ και οργή είναι μερικά από τα συναισθήματα που πλημμύρισαν τους Ουκρανούς αντικρίζοντας το εσωτερικό της εσωτερικής προεδρικής κατοικίας του Βίκτορ Γιανουκόβιτς. Χιλιάδες ήταν εκείνοι που μετά την "εκδίωξη" του Βίκτορ Γιανουκόβιτς περιπλανήθηκαν στο υπερπολυτελές προεδρικό μέγαρο. Ιδιωτικό γήπεδο γκολφ, ζωολογικός κήπος, πλωτή αίθουσα δεξιώσεων, ελικοδρόμιο, λίμνες, αγάλματα και ένα θερμοκήπιο είναι ορισμένα μόνο από τα χαρακτηριστικά της 345 στρεμμάτων έκτασης. Υπήρχαν ακόμα σπάνιοι φασιανοί που έχουν εισαχθεί από τη Μογγολία και τη Σουμάτρα, στρουθοκάμηλοι από την Αυστραλία και την Αφρική, όπως και παγώνια. Η έκταση βρίσκεται μισή ώρα από την πρωτεύουσα του Κιέβου, με τους Ουκρανούς που περιπλανήθηκαν να αισθάνονται ότι βρίσκονται σε άλλον κόσμο, σε μία χώρα όπου ο μέσος μισθός είναι μικρότερος από 300 λίρες τον μήνα.
