Για σχεδόν 7 δεκαετίες, το ντέρμπι της Σόφιας, ανάμεσα σε Λέφσκι και ΤΣΣΚΑ αποτελεί μία αναμέτρηση τεράστιας σημασίας και ιδιαιτερότητας.

Δεν έτυχε να δείτε άγρια επεισόδια στο ποδόσφαιρο; Τότε, πηγαίνετε στο ντέρμπι της Σόφιας. Αυτός ήταν ο τίτλος άρθρου της αγγλικής Guardian πριν μερικά χρόνια. Ο συντάκτης είχε πολλές εμπειρίες από επεισόδια στην Αγγλία και τα όσα έζησε εκείνη τη μέρα του θύμισαν τους απίστευτους χούλιγκανς στη Βρετανία. Φυσικά ο δημοσιογράφος έτυχε να βρεθεί σε ένα από τα πιο επεισοδιακά ντέρμπι της Σόφιας. Δεν ήταν, όμως, εξαίρεση στον κανόνα. Το ντέρμπι ΤΣΣΚΑ-Λέφσκι είναι πραγματικά έντονο. Μπορεί οι δύο ομάδες να ζουν σήμερα στη σκιά της Λουντογκόρετς, όμως είναι η βιτρίνα και η ιστορία του βουλγαρικού ποδοσφαίρου. Η αντιπαλότητά τους κρατά εδώ και εφτά δεκαετίες. Η διαφορά τους ξεκάθαρα πολιτική και λιγότερο ταξική. Το μίσος μεταξύ τους δεν σβήνει ποτέ.

Μέχρι το 1990

Η Λέφσκι έχει σαφώς μεγαλύτερη ιστορία. Ιδρύθηκε το 1914 και μέχρι και μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο είχε ως βασικό αντίπαλο τη Σλάβια, την ομάδα της βασιλικής οικογένειας. Μετά το 1845, με την εγκαθίδρυση του κομμουνιστικού καθεστώτος, όπως σε όλες τις χώρες του ανατολικού μπλοκ, ο Στρατός και το Υπουργείο Εσωτερικών δημιούργησαν ή πήραν ομάδες κάτω από τη σκέπη τους. Έτσι, στα 1948 ιδρύθηκε η ΤΣΣΚΑ (Κεντρικός Αθλητικός Σύλλογος του Στρατού), τη στιγμή που η Λέφσκι γινόταν η ομάδα του Υπουργείου Εσωτερικών.

Η αντιπαλότητα ανάμεσα στους «κόκκινους» και τους «μπλε» ξεκινούσε. Η Λέφσκι ήταν ήδη δημοφιλής, αλλά με την πάροδο του χρόνου κέρδισε και άλλους οπαδούς. Η ΤΣΣΚΑ σύντομα απέκτησε τεράστιο όγκο οπαδών, λόγω και των άμεσων επιτυχιών της. Λέγονται πολλά για τη σύνθεση των οπαδών των δύο ομάδων. Η ΤΣΣΚΑ ήταν περισσότερο ομάδα του καθεστώτος, με τη Λέφσκι να έχει στις τάξεις της μπόλικους αμφισβητίες, ας μας επιτραπεί ο όρος.

Αγωνιστικά ομιλούντες, από άποψη τίτλων, η ΤΣΣΚΑ είχε σαφώς το πάνω χέρι. Πήρε από το 1948 μέχρι το 1990 26 πρωταθλήματα έναντι 12 της Λέφσκι. Στα κύπελλα υπήρχε ουσιαστικά ισοπαλία (14-13 για τη ΤΣΣΚΑ). Οι δύο ομάδες είχαν φυσικά πάντα στις τάξεις τους την αφρόκρεμα των Βούλγαρων παικτών, είτε μέσα από τις εξαιρετικές τους ακαδημίες, είτε με μετεγγραφές. Στους «κόκκινους» έπαιξαν οι Στόιτσκοφ, Λιούμπο Πένεφ, Ντιμίτρ Πένεφ, Ιάκιμοφ, Ζέκοφ, Κονσταντίνοφ, Μλαντένοφ. Απέναντι, οι Σιράκοφ, Ιλίεφ, Μιχαήλοφ, Πανόφ και ο θρυλικός Ασπαρούχοφ.

Ελάχιστοι πρωτοκλασάτοι παίκτες, ανάμεσα σ΄ αυτούς και ο Χρίστο Μπόνεφ, δεν κατέληξαν για διάφορους λόγους στους συλλόγους της Σόφιας. Η ΤΣΣΚΑ ήταν πάντως η ομάδα που έκανε όνομα και στην Ευρώπη τη δεκαετία του 70 και στις αρχές του 80, αποκλείοντας τον Άγιαξ, τη Νότινχαμ Φόρεστ και κερδίζοντας την Μπάγερν. Παρά τη γενική υπεροχή των «Στρατιωτικών», στα αποτελέσματα των ντέρμπι υπήρχε ισορροπία. Μεγάλα ματς, με αγωνιστική ένταση αλλά χωρίς επεισόδια στις εξέδρες. Δεν υπήρχε περίπτωση με τέτοιο αυστηρό καθεστώς.

Όμως υπήρξε ένα παιχνίδι, στο οποίο έγιναν επεισόδια. Εντός γηπέδου από τους παίκτες, οι οποίοι πλακώθηκαν άγρια στον τελικό του 1985. Ήταν τόσο σοβαρό το περιστατικό που η κυβέρνηση έριξε καμπάνες. Άλλαξε τα ονόματα των συλλόγων (Σρεντέτς η ΤΣΣΚΑ, Βίτοσα η Λέφσκι), τιμώρησε διά βίου τον Στόιτσκοφ και τον Μιχαήλοφ, ενώ απέκλεισε και άλλους παίκτες για διάστημα από τρεις μέχρι 12 μήνες. Ένα χρόνο μετά, όμως, οι ποινές των μετέπειτα σούπερ σταρ ακυρώθηκαν.

Μετά το 1990

Η πτώση του καθεστώτος άλλαξε δραστικά το στάτους. Ειδικά η ΤΣΣΚΑ έχασε αρκετά από τα προνόμιά της. Αμφότερες πέρασαν σταδιακά στα χέρια επιχειρηματιών. Η Λέφσκι είχε σαφώς καλύτερη μετάβαση και γενικά πολλές επιτυχίες από το 1990 μέχρι και πριν μία πενταετία. Η ΤΣΣΚΑ, αντίθετα, πέρασε από μεγάλα σκαμπανεβάσματα, είχε οικονομικά προβλήματα και λόγω αυτών έπεσε και στη 2η κατηγορία. Στους οπαδούς, οι νέες κοινωνικές συνθήκες έφεραν αλλαγές. Tαξικά, οι διαφορές δεν είναι πάντα ευδιάκριτες, ούτε και τα χρώματα πλέον σημαίνουν κάτι ιδιαίτερο, σε μία χώρα που πέρασε και περνά συνεχώς αλλαγές στο κοινωνικό σκηνικό.

Για παράδειγμα, στις τάξεις των σκληροπυρηνικών της Λέφσκι υπάρχουν ακροδεξιοί (υφίσταται μάλιστα και σχέση με τους οπαδούς της Λάτσιο), αλλά το διαδίκτυο είναι γεμάτο και από φωτογραφίες με ultra της ΤΣΣΚΑ να προβάλλουν ακροδεξιά και ναζιστικά σύμβολα. Μην ψάχνετε άκρη. Αλλά σε επίπεδο αντιπαλότητας τα πράγματα πέρασαν πλέον σε άλλα επίπεδα, ειδικά στα οργανωμένα σύνολα με την αντιπαλότητα να περνά τις κόκκινες γραμμές.

Δημιουργήθηκαν και στις δύο πλευρές σταδιακά σύνδεσμοι, ομάδες ultra με τις θύρες G (για τη ΤΣΣΚΑ) και Β (για τη Λέφσκι), να είναι το σημείο αναφοράς στο γήπεδό τους. Οργανωμένα σύνολα οπαδών των δύο ομάδων υπάρχουν σχεδόν σε κάθε πόλη, ακόμη και στη Φιλιππούπολη. Η ΤΣΣΚΑ έχει συνδέσμους και εκτός χώρας. Τα ντέρμπι γίνονται σχεδόν πάντα στο Εθνικό Στάδιο της πόλης, ελάχιστα παιχνίδια έγιναν στα στάδια των δύο ομάδων. Σε αυτές τις περιπτώσεις έγιναν τα σοβαρότερα επεισόδια.

Από την άλλη, και στο Βασίλ Λέφσκι τα μέτρα ασφαλείας είναι δρακόντεια πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον αγώνα. Ανεξάρτητα αν το στάδιο είναι μισογεμάτο. Η οικονομική κατάσταση της χώρας, η αγωνιστική κρίση των δύο ομάδων και σίγουρα η ένταση έχουν μειώσει τους αριθμούς των εισιτηρίων. Αλλά όσοι πάνε (25 χιλιάδες στο τελευταίο παιχνίδι, στις 16 Οκτωβρίου 2016) ξέρουν πως θα δουν ένα μεγάλο και έντονο παιχνίδι. Απέναντι είναι ο μισητός για τους περισσότερους αντίπαλος. Η μάχη της εξέδρας είναι μεγάλη υπόθεση. Η μάχη για το καλύτερο κορεό, το σύνθημα, την περισσότερη μαγκιά. Την ίδια ώρα, η νίκη είναι πολλαπλής αξίας για τους παίκτες.

ΤΣΣΚΑ
ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΑ: 32
ΚΥΠΕΛΛΑ: 20
ΣΟΥΠΕΡ ΚΑΠ: 4

ΛΕΦΣΚΙ
ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΑ: 26
ΚΥΠΕΛΛΑ: 25
ΣΟΥΠΕΡ ΚΑΠ: 3

ΕΝΩΠΙΟΣ ΕΝΩΠΙΩ

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΓΩΝΕΣ ΤΣΕΣΕΚΑ ΛΕΦΣΚΙ ΙΣΟΠΑΛΙΑ
ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ 138 49 52 37
ΚΥΠΕΛΛΟ 38 9 20 9
ΑΛΛΑ*5 2 6
ΣΥΝΟΛΟ 189 63 78 48
ΓΚΟΛ 252-269