Η «Σ» ξεκινά σήμερα αφιερώματα σε ενδιαφέρουσες τοπικές αναμετρήσεις, κάνοντας αρχή με το ιδιάζον παιχνίδι ανάμεσα στις βασκικές Αθλέτικ Μπιλμπάο και Ρεάλ Σοσιεδάδ

Μπόκα Τζούνιορς-Ρίβερ Πλέιτ, Νασιονάλ-Πενιαρόλ, Φλαμένγκο-Φλουμινένσε, Ίντερ-Μίλαν, Ρόμα-Λάτσιο, Σέλτικ-Ρέιντζερς, Άρσεναλ-Τότεναμ, Γιουνάιτεντ-Σίτι, Άρσεναλ-Έβερτον και πάει λέγοντας. Πολλά τα μεγάλα, τα κολοσσιαία τοπικά ντέρμπι ανά τον κόσμο. Παιχνίδια που ξεσηκώνουν τους φιλάθλους των ομάδων στην πόλη ή στην επαρχία. Παιχνίδια με τεράστια σημασία, ακόμη και αν δεν έχουν να κάνουν με την τρέχουσα βαθμολογία. Το πρεστίζ και η ιστορία έχουν να παίξουν σημαίνοντα ρόλο. Υπάρχουν όμως και πολλά άλλα ντέρμπι, σε κάθε σχεδόν χώρα. Λιγότερης σημασίας για τον υπόλοιπο κόσμο, τεράστιας για την περιοχή. Η «Σ» ανοίγει σήμερα ένα κύκλο αφιερωμάτων σε τέτοια παιχνίδια, κάνοντας αρχή με το ντέρμπι των Βάσκων. Εδώ και αν υπάρχουν ιδιαιτερότητες.

Το πατριωτικό, το φιλικό, το ειρηνικό ντέρμπι. Κάπως έτσι αρχίζουν τα πλείστα ρεπορτάζ για την αναμέτρηση Ρεάλ Σοσιεδάδ-Αθλέτικ Μπιλμάο, που εκπροσωπούν αντίστοιχα τις δύο μεγάλες περιοχές της «χώρας των Βάσκων». Την Γκιπούσκοα και την Μπισκάια. Ιστορικές οι δύο ομάδες στο πρωτάθλημα, κυρίως η Αθλέτικ. Είναι η μόνη, μαζί με τις Μπαρσελόνα και Ρεάλ Μαδρίτης, που συμμετέχει ανελλιπώς στο πρωτάθλημα Ισπανίας. Αν και η χρυσή της εποχή (5 πρωταθλήματα) ήταν στη δεκαετία του '30, έχει πλούσια τροπαιοθήκη. Η Αθλέτικ στέφτηκε πρωταθλήτρια 8 φορές και πήρε 23 κύπελλα. Η Ρεάλ Σοσιεδάδ, από την άλλη, έχει σαφώς λιγότερες επιτυχίες (δύο πρωταθλήματα και δύο κύπελλα). Καμία δεν έχει πάρει ευρωπαϊκό τίτλο, αν και η Μπιλμπάο έχει δύο παρουσίες σε τελικό του Γιουρόπα Λιγκ (2012 και 1977).

Εθνική υπόθεση

Για τους Βάσκους, λίγο-πολύ τα πράγματα είναι γνωστά. Η ιστορία τους χάνεται στα βάθη των αιώνων, κανείς δεν μπορεί να πει με απόλυτη βεβαιότητα από πού κρατάνε οι ρίζες. Η γλώσσα τους, τα τοπωνύμια και τα ονόματα είναι εντελώς ξεχωριστά. Υπάρχει πάντα ένα υψηλό, εθνικό, εθνικιστικό φρόνημα στην περιοχή. Οι Βάσκοι είναι μεν Ισπανοί, αλλά πρώτα Βάσκοι. Πολλές φορές κάνουν λόγο για ανεξαρτησία. Έχουν δική τους σημαία, την οποία αναγνωρίζει και το ισπανικό κράτος.

Στην περιοχή του Μπιλμπάο, το αίσθημα αυτό είναι πιο έντονο, από ό,τι στο Σαν Σεμπαστιάν, που γενικά έχει με την πάροδο των χρόνων πιο μετριοπαθή στάση. Μιλώντας περί πολιτικής, η Μπιλμπάο συνεχίζει μέχρι σήμερα να χρησιμοποιεί μόνο Βάσκους ποδοσφαιριστές, από την περιοχή. Άλλαξε αυτή την πολιτική πριν από μερικά χρόνια, κυρίως όσον αφορά τους παίκτες στο βασικό κομμάτι της Γαλλίας ή παίκτες που έχουν βασκική καταγωγή. Η Σοσιεδάδ ακολουθούσε την πολιτική μέχρι το 1991, όταν άρχισε να κάνει και μετεγγραφές ξένων παικτών.

Όλη αυτή η αίσθηση της εθνικής ταυτότητας καλύπτει πλήρως και τη φιλοσοφία του ντέρμπι ανάμεσα στη Σοδιεδάδ και την Μπιλμπάο. Το ματς έχει πάντα ένταση, δύναμη, η νίκη είναι μεγάλη υπόθεση και πανηγυρίζεται εντονότατα. Αλλά μην σκέφτεστε για επεισόδια, επικίνδυνες μετακινήσεις οπαδών κ.λπ. Ενενήντα λεπτά μπάλας και φωνής, μέχρις εκεί. Οι οπαδοί της Σοσιεδάδ θεωρούνται γενικά πολύ ήρεμοι. Η έδρα της Μπιλμπάο ήταν, και σε κάποιο βαθμό είναι, φόβητρο για τους αντίπαλους οπαδούς, κυρίως της Ρεάλ Μαδρίτης. Στο βασκικό ντέρμπι, κανένα πρόβλημα. Υπάρχει ένα συμβάν που δείχνει πολύ χαρακτηριστικά τους δεσμούς των δύο ομάδων.

Η Ικουρίνα

Κατά τη διάρκεια της πολύχρονης δικτατορίας, ο Φράνκο είχε μία ιδιαίτερα εχθρική πολιτική κατά των Βάσκων (και σε λιγότερο βαθμό κατά των Καταλανών). Προσπάθησε να περιορίσει τη χρήση της βασκικής γλώσσας και απαγόρευσε τη σημαία της περιοχής, την Ικουρίνα. Στα 1976, λίγες μήνες μετά τον θάνατο του Φράνκο, στο πρώτο ντέρμπι, οι δύο ομάδες εισήλθαν δίπλα-δίπλα στο γήπεδο, με τους αρχηγούς Ιρίμπαρ και Κορταμπαρία να κρατούν μαζί την Ικουρίνα. Οι στιγμές στο στάδιο και στις εξέδρες ήταν ασύλληπτες.

Αν και ακόμη η σημαία ήταν παράνομη, δεν υπήρχαν αντιδράσεις από την κυβέρνηση και τις ποδοσφαιρικές Αρχές. Ένα χρόνο μετά η Ικουρίνα έγινε νόμιμο σύμβολο. Για τους Βάσκους, το ντέρμπι αυτό θεωρείται το σπουδαιότερο. Έστω και αν η Σοσιεδάδ πέτυχε μία από τις πιο μεγάλες της νίκες με 5-0. Γενικά, όμως, η αλλαγή της πολιτικής κατάστασης έφερε μία άνοδο και στο ποδόσφαιρο της περιοχής.

Σύντομα, και για τέσσερα χρόνια, οι δύο ομάδες κυριάρχησαν στο πρωτάθλημα. Η Σοσιεδάδ πήρε τα πρωταθλήματα του '81 και του '82, ενώ ακολούθησαν δύο τίτλοι της Μπιλμπάο το 1983 και το 1984. Από τότε, οι δύο ομάδες πέρασαν από διάφορα στάδια. Η Μπιλμπάο είναι, φυσικά, πάντα δυνατή και σταθερή, αν και κάποια στιγμή παραλίγο να υποβιβαστεί. Κάτι που δεν απέφυγε η Σοσιεδάδ, που γενικά είναι ασταθής, αφού είχε και σπουδαίες χρονιές.

Ενώπιος ενωπίω

Από καθαρά τώρα ποδοσφαιρική άποψη. Εκατόν εξήντα φορές έχουν αναμετρηθεί οι δύο ομάδες σε πρωτάθλημα (141) και κύπελλο (19). Η πρώτη τους αναμέτρηση έγινε στις 10 Φεβρουαρίου του 1929 και έληξε με ισοπαλία 1-1. Η τελευταία πριν από 40 μέρες, με την Αθλέτικ να επικρατεί με 3-2. Η ομάδα του Μπιλμπάο έχει το πάνω χέρι στα ντέρμπι, έχοντας επικρατήσει στα 58 ντέρμπι πρωταθλήματος, την ώρα που η Σοσιεδάδ μετρά 46 νίκες. Η Αθλέτικ κέρδισε για πρώτη φορά στον δεύτερο αγώνα των δύο ομάδων και στα πρώτα τριάντα χρόνια είχε κυρίαρχο ρόλο στα αποτελέσματα.

Η Ρεάλ χρειάστηκε να περιμένει έξι αγώνες για να κερδίσει, ενώ είχε τη δική της περίοδο υπεροχής από το '70 μέχρι το '83. Η Μπιλμπάο έχει σαν πιο μεγάλη νίκη το 7-0 το 34-35, ενώ άλλες δύο φορές κέρδισε με 7-1. Η Σοσιεδάδ έχει να λέει πως η μεγαλύτερή της νίκη ήρθε στο ιστορικό ντέρμπι του 1976 με 5-0. Το ίδιο σκορ πέτυχε 19 χρόνια μετά. Η Μπιλμπάο έχει καλύτερο σερί νικών τις 7 επιτυχίες, η αντίπαλός της τις τέσσερεις.

Σε ό,τι αφορά στο κύπελλο, η Μπιλμπάο κέρδισε 7 φορές, η Σοσιεδάδ 6 φορές, ενώ άλλες έξι είχαμε ισοπαλίες.

ΑΓΩΝΕΣ 160
ΝΙΚΕΣ ΜΠΙΛΜΠΑΟ 65
ΝΙΚΕΣ ΣΟΣΙΕΔΑΔ 52
ΙΣΟΠΑΛΙΕΣ 43
ΓΚΟΛ ΜΠΙΛΜΠΑΟ 278
ΓΚΟΛ ΣΟΣΙΕΔΑΔ 214