Το στραπάτσο της Ρωσίας στο Γιούρο δεν ήταν τυχαίο, το ποδόσφαιρο της χώρας είναι σε σταθερή κρίση και τελικά η πορεία του 2008 ήταν μόνο μία αναλαμπή.

Η Ρωσία παρουσίασε την πιο αρνητική εικόνα στο Γιούρο. Η χώρα που σε δύο χρόνια θα διοργανώσει το Μουντιάλ δείχνει τρομακτικά αποδιοργανωμένη και, κυρίως, ατάλαντη. Όλα αυτά οκτώ χρόνια μετά την εξαιρετική της παρουσία στο Γιούρο 2008, τότε που όλοι μιλούσαν για τα νέα υπερηχητικά. Εντούτοις, σε πολλές αναλύσεις για την εικόνα της Εθνικής Ρωσίας φαίνεται πως το 2008 ήταν η εξαίρεση του κανόνα, σε μία χώρα που πάσχει ποδοσφαιρικά. Μία αναδρομή ίσως δώσει κάποιες εξηγήσεις.

Για πολλά χρόνια, ειδικά από το 1970 μέχρι και το 1990, η ραχοκοκκαλιά της Εθνικής και γενικότερα του ποδοσφαίρου στη Σοβιετική Ένωση ήταν η Ουκρανία και η Ντιναμό Κιέβου. Οι πρωτοκλασάτοι παίκτες από τις μοσχοβίτικες ομάδες ήταν ελάχιστοι. Προς το τέλος των 80ς υπήρξε μία καλή γενιά από την πρωτεύουσα (Ραντσένκο, Κολιβάνοφ, Μοστοβόι, Σαλίμοφ, Κουλκόφ). Μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, σχεδόν όλοι οι σημαντικοί παίκτες της εποχής (και ήταν πολλοί) επέλεξαν να αγωνιστούν με τη Ρωσία.

Τρανά παραδείγματα οι Ουκρανοί Ονόπκο και Καντσέλσκις. Υπήρχε όντως μία σπουδαία φουρνιά το 1994, αλλά η Εθνική πήγε κουτσουρεμένη στις ΗΠΑ και απέτυχε. Πολλοί πρωτοκλασάτοι παίκτες μποϊκόταραν την Εθνική, αφού διαφωνούσαν με τις τακτικές του τότε Ομοσπονδιακού Πάβελ Σαντίριν. Μοναδική ανάμνηση από τα γήπεδα των ΗΠΑ ο Σαλένκο, που πέτυχε πέντε γκολ σε έναν αγώνα με το Καμερούν.

Όλη αυτή η ιστορία αποτέλεσε πισωγύρισμα. Για 14 χρόνια η Εθνική Ρωσίας παρέπαιε. Το 2008 ήρθε η μεγάλη αναλαμπή. Η παρουσία στα ημιτελικά στο Γιούρο, υπό τις οδηγίες του Γκους Χίτινγκ. Εκείνη η ομάδα ήταν εξαιρετική, με τον Αρσάβιν να κάνει μαγικά, αλλά και με τουλάχιστον ακόμη μία ντουζίνα εξαιρετικούς παίκτες.

Όλοι θυμούνται το ρεσιτάλ ποδοσφαίρου στα προημιτελικά με την Ολλανδία. Η επιλογή του Χίτινγκ αποδείχθηκε κομβική. Γιατί μπόρεσε να αξιοποιήσει όλα τα θετικά στοιχεία του Ρώσου παίκτη (τεχνική, ταχύτητα), αλλά και να επιφέρει πειθαρχεία, σοβαρότητα και ομαδικότητα. Ήταν όμως τελικά μόνο μια αναλαμπή.

Οι προπονητές και ο Δον Φάμπιο

Από το 1992 μέχρι και την πρόσληψη Χίτινγκ (το 2006) κάθισαν στον πάγκο Ρώσοι τεχνικοί. Με εξαίρεση κάποιο διάστημα επί Ρομάντσεφ, κανένας δεν κατάφερε να δημιουργήσει μία σταθερή, καλοδουλεμένη ομάδα. Σε κάποιες βραδιές έβλεπες σπουδαία πράγματα, σε πολλές άλλες τραγικά. Έτσι η Ομοσπονδία έδωσε συνέχεια με την πρόσληψη ξένων τεχνικών. Ο Άντβοκαατ διαδέχτηκε τον συμπατριώτη του. Φάνηκε λογική επιλογή, αλλά δεν είχε ανάλογη επιτυχία. Ακολούθως έγινε η πολυσυζητημένη επιλογή του Φάμπιο Καπέλο. Στη δεκαετία του ΄90, ο Ιταλός ήταν σούπερ όνομα. Από ένα σημείο και μετά το άστρο του άρχισε να δύει.

Έμεινε πίσω σε θέματα τακτικής και διαχείρισης, είχε περίεργες συμπεριφορές, εμμονές. Οι Άγγλοι την πάτησαν πρώτοι, αφού με τον Καπέλο στον πάγκο ήταν μία ομάδα που θύμιζε διαλυμένη παρέλαση. Παραμένει λοιπόν ένα τεράστιο ερωτηματικό το γιατί οι Ρώσοι επένδυσαν και μάλιστα πληρώνοντας αδρά στον Καπέλο. Έχοντας ήδη αναλάβει τη διοργάνωση του Μουντιάλ 2018, συμφώνησαν με τον Ιταλό τεχνικό και του ανέθεσαν τριπλή αποστολή. Να κάνει κατ' αρχάς αξιοπρεπή παρουσία στο Μουντιάλ του 2014.

Η Ρωσία απέτυχε παταγωδώς, δεν βλεπόταν. Να εξελίξει την ομάδα, να κάνει τομές στο μοντέλο παιχνιδιού και οργάνωσης, να προωθήσει νέα ταλέντα, έτσι ώστε η Ρωσία να διακριθεί στο παρόν Γιούρο και δύο χρόνια μετά, σαν οικοδέσποινα του Μουντιάλ, να είναι πρωταγωνίστρια. Ο Δον-Φάμπιο παρουσίασε ένα ακόμη έκτρωμα στα προκριματικά του Γιούρο και στη μέση των προκριματικών απολύθηκε. Ο Σλούτσκι ανέλαβε και κατάφερε να οδηγήσει τη Ρωσία στην πρόκριση. Φάνηκε πως κάτι άλλαξε, αλλά η εικόνα στα τελικά του Γιούρο 2016 ήταν μια απόδειξη του τεράστιου προβλήματος.

Θέμα ταλέντου και νοοτροπίας

Οι δύο πιο καλοί Ρώσοι παίκτες τη σήμερον ημέρα απουσίασαν από τα τελικά της Γαλλίας. Ο Άλαν Τζαγκόεφ και ο Ντένις Τσερίσεφ ήταν τραυματίες. Για μία ομάδα που όπως φάνηκε είχε τρομερές αδυναμίες, οι δύο αυτές απουσίες ήταν τελικά σημαντικές. Ας έρθουμε λοιπόν σε θέματα ανθρώπινου δυναμικού. Η Ρωσία πάσχει σοβαρά. Σε όλες τις θέσεις και σε όλα τα επίπεδα. Ταλέντα βγήκαν αλλά δεν εξελίχθηκαν.

Ο Ακινφέεφ στα 19 του θεωρήθηκε ως ο νέος Ντασάεφ. Ποτέ δεν έγινε ο μεγάλος τερματοφύλακας. Μπορεί να πιάσει τα πάντα, αλλά είναι ικανός για τις μεγαλύτερες γκάφες. Είπαμε για τον Τζαγκόεφ. Πριν από 5 χρόνια όλοι μιλούσαν για έναν καταπληκτικό παίκτη. Δεν είχε ανάλογη εξέλιξη. Προ τριετίας γινόταν λόγος για το σούπερ ταλέντο του Κοκόριν. Καλός, αλλά όχι σούπερ, έμεινε στάσιμος. Το ίδιο θα πούμε για τον Μαράτ Ισμαΐλοφ, που υποτίθεται πως θα εξελισσόταν σε μεγάλο παίκτη πριν από 6-7 χρόνια.

Η άμυνα της ομάδας για άλλη μία διοργάνωση πόνταρε στον Μπερεζούτσκι και τον Ιγκνάσεβιτς. Με περασμένα προ πολλού τα 30 τους. Η ηλικία δεν είναι θέμα, αλλά έλα που δεν τραβάνε πλέον. Και το χειρότερο, δεν υπάρχουν καλύτεροι ή δεν δοκιμάστηκαν άλλοι παίκτες τα τελευταία χρόνια. Την υστάτη πήρε διαβατήριο λόγω ρωσικής καταγωγής και έπαιξε στο Γιούρο ο Γερμανός Νοϊστάτερ. Υπάρχει τόσο μεγάλο πρόβλημα στην ανάδειξη παικτών στη χώρα, που παίκτες από την ομάδα του 2008, όπως ο Τορμπίνσκι και ο Σιρόκοφ, ταξίδεψαν επίσης στη Γαλλία, ενώ οι Ντενίσοφ, Ζιρκόφ και Κερζάκοφ ήταν στην προεπιλογή.

Ποια είναι η επόμενη μέρα; Αν δεν υπάρξει βελτίωση, η Ρωσία θα πάθει μεγάλο κάζο σε δύο χρόνια στο Μουντιάλ. Υπάρχουν παίκτες που να μπορούν σε μία ανανεωμένη Εθνική και με σωστή καθοδήγηση να παρουσιάσουν ένα ανταγωνιστικό σύνολο. Αν υποθετικά ο Τζαγκόεφ είναι εντάξει, ο Κοκόριν ανέβει, ο Τσερίσεφ εξελιχθεί και ο Σατόφ (ξέρει μπάλα αλλά είναι ασταθής) βελτιωθεί, υπάρχει μία βάση στον μεσοεπιθετικό χώρο. Καλή πάστα παίκτη φαίνεται και ο Γκολόβιν.

Στις μικρές ηλικίες, δεν διαφαίνεται να υπάρχουν κάποια υποσχόμενα παιδιά, άλλωστε και τα ρεπορτάζ στον ρωσικό Τύπο αναδεικνύουν τα σοβαρά προβλήματα. Κι όμως, ο μικρός αριθμός αλλοδαπών που δικαιούνται οι ομάδες στο ανταγωνιστικό πρωτάθλημα Ρωσίας δίνει την ευκαιρία σε ντόπιους να παίρνουν παιχνίδια στα πόδια τους. Από την άλλη, αφού είναι λίγοι οι ξένοι, κάθε καλός ντόπιος παίκτης ξέρει πως εύκολα θα βρει συμβόλαιο και μάλιστα πλουσιοπάροχο.

Από οικονομικής άποψης, οι πλείστοι Ρώσοι παίκτες είναι υπερεκτιμημένοι. Δεν προσπαθούν καν για το κάτι παραπάνω, δεν θέλουν να βγουν εκτός συνόρων, είναι μία χαρά στη χώρα τους. Η πολλή καλοπέραση όμως… Η μόνη λύση είναι, για τα επόμενα δύο χρόνια, η πρόσληψη ενός τεχνικού με ταλέντο στην τακτική. Που θα φτιάξει μία ομάδα που πρώτα πρέπει να μάθει να μη χάνεται στο γήπεδο και φυσικά να μη χάνει. Που θα τραβήξει το αφτί των παικτών, αν χρειαστεί.