Δέκα δυστυχήματα που συγκλόνισαν το παγκόσμιο και άφησαν πίσω τους χιλιάδες νεκρούς και τραυματίες

Πρόσφατα συμπληρώθηκαν 26 χρόνια από την τραγωδία του Χίλσμπορο, όπου 96 οπαδοί της Λίβερπουλ έχασαν τη ζωή και περίπου 800 τραυματίστηκαν. Το δυστύχημα του 1989 είναι μια από τις πιο γνωστές τραγωδίες στην ιστορία του αθλητισμού. Όχι όμως η μοναδική, αλλά ούτε και η μεγαλύτερη. Ο κατάλογος με τα δυστυχήματα που έλαβαν χώρα σε γήπεδα είναι πολύ μεγάλος. Σήμερα θα θυμηθούμε δέκα από τις μεγαλύτερες τραγωδίες που συγκλόνισαν τον παγκόσμιο -και όχι μόνο τον ποδοσφαιρικό- πλανήτη. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι τραγωδίες ήταν αποτέλεσμα σοβαρών επεισοδίων. Σε κάποιες άλλες, τα δυστυχήματα οφείλονταν στην κακή αστυνόμευση, σε αεροπορικές τραγωδίες, ή σε ανθρώπινα λάθη όπως το πιο τραγικό δυστύχημα στην ιστορία του μηχανοκίνητου αθλητισμού, απόρροια του απότομου φρεναρίσματος ενός οδηγού! Η πιο θανατηφόρα τραγωδία στη σύγχρονη ιστορία του αθλητισμού έγινε σε ιππόδρομο, με 590 νεκρούς!

Περού, 1964 (ποδόσφαιρο)
Όταν η βία στα γήπεδα ξεπερνά κάθε λογική, το αποτέλεσμα είναι εκατοντάδες νεκροί και σοβαρά τραυματίες. Η ποδοσφαιρική αναμέτρηση μεταξύ Περού και Αργεντινής, στις 24 Μαΐου του 1964, αφορούσε στο προολυμπιακό τουρνουά. Η «αλμπισελέστε» επικράτησε, ωστόσο ένα ακυρωθέν τέρμα των γηπεδούχων 2 λεπτά πριν τη λήξη άναψε τα αίματα. Οι φίλαθλοι του Περού ξεσηκώθηκαν και το Εθνικό Στάδιο της πρωτεύουσας μετατράπηκε κυριολεκτικά σε πεδίο μάχης. Ο απολογισμός ήταν τραγικός: 318 νεκροί και πάνω από 500 άτομα με σοβαρούς τραυματισμούς!

Γκάνα, 2001 (ποδόσφαιρο)
Μέσα σε λίγες εβδομάδες, μεταξύ Απριλίου και Μαΐου του 2001, έχασαν τη ζωή τους πάνω από 200 άτομα στην Αφρική, σε δυστυχήματα που σχετίζονται με βία, κακή αστυνόμευση και εγκληματικές συνθήκες γηπεδικής ασφάλειας. Το χειρότερο περιστατικό έλαβε χώρα στην πρωτεύουσα της Γκάνας (Άκρα). Στην ποδοσφαιρική αναμέτρηση της Ασάντε Κοτόκο με τη Χαρτς οφ Όουκ οι φίλαθλοι των γηπεδούχων άρχισαν να πετούν καθίσματα στον αγωνιστικό χώρο. Η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα για να καταστείλει τα επεισόδια κι οι φίλαθλοι έσπευσαν προς τις εξόδους, οι οποίες ήταν κλειδωμένες. Οι αστυνομικοί συνέχισαν να πετούν αέρια, με συνέπεια να χάσουν τη ζωή τους 127 άτομα από την πίεση και την ασφυξία και να καθίσουν στο εδώλιο του κατηγορουμένου 6 αστυνομικοί.

Βέλγιο, 1985 (ποδόσφαιρο)
Ίσως η πιο γνωστή ποδοσφαιρική τραγωδία, η οποία σημειώθηκε στο πιο σημαντικό παιχνίδι εκείνης της σεζόν, στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Τόπος το γήπεδο «Χέιζελ», στις Βρυξέλλες του Βελγίου. Λίβερπουλ και Γιουβέντους διασταύρωσαν τα «ξίφη» τους, ωστόσο στις εξέδρες το ίδιο έκαναν και οι οπαδοί τους πριν την έναρξη του τελικού. Οι Άγγλοι αντέδρασαν σε κάποιες προκλήσεις των Ιταλών και όταν άρχισαν να κινούνται απειλητικά προς το μέρος τους οι «tifosi» προσπάθησαν να τους απωθήσουν. Ο τοίχος που τους στήριζε κατέρρευσε και 39 άτομα έχασαν τη ζωή τους, ενώ πάνω από 350 τραυματίστηκαν. Η επόμενη μέρα βρήκε τη «γηραιά κυρία» πρωταθλήτρια με ένα ψεύτικο πέναλτι και την Αγγλία εκτός διασυλλογικών ευρωπαϊκών διοργανώσεων για 5 χρόνια.

Σοβιετική Ένωση, 1982 (ποδόσφαιρο)
Ίσως η πιο σκοτεινή αθλητική τραγωδία όλων των εποχών. Σημειώθηκε στην παγωμένη Μόσχα, κατά τη διάρκειας της αναμέτρησης για τον 2ο γύρο του Κυπέλλου UEFA μεταξύ Σπαρτάκ και Χάαρλεμ. Οι Σοβιετικοί προηγούνταν με 1-0 και στις καθυστερήσεις ο Σεργκέι Σβέτσοφ σημείωσε το 2ο τέρμα του αγώνα. Όσοι είχαν αρχίσει να φεύγουν από το γήπεδο πριν το τελευταίο σφύριγμα της λήξης επιχείρησαν να επιστρέψουν για να δουν τι συνέβη, ωστόσο ήρθαν αντιμέτωποι με τον υπόλοιπο κόσμο που αποχωρούσε. Ως εκ τούτου, επικράτησε πανδαιμόνιο στη μοναδική θύρα που ήταν ανοιχτή (για λόγους ασφαλείας) εκείνο το χρονικό σημείο. Άνθρωποι ποδοπατήθηκαν μέχρι θανάτου, αλλά η τραγωδία συνεχίστηκε και τις επόμενες μέρες.

Μόνο μία εφημερίδα αναφέρθηκε στο θέμα, γράφοντας πως μετά τον αγώνα σημειώθηκε «ένα ατύχημα, στο οποίο υπήρξαν ορισμένοι τραυματισμοί». Οι ρωσικές Αρχές αρνήθηκαν, σε πρώτη φάση, να αποκαλύψουν τον ακριβή αριθμό των νεκρών και όταν αυτός δόθηκε στη δημοσιότητα μόνο την αλήθεια δεν έλεγε. Επισήμως, εκείνο το παγωμένο βράδυ, στις γλιστερές σκάλες του «Luzhniki», έχασαν τη ζωή τους 67 άτομα. Ανεπισήμως, οι οικογένειες των θυμάτων (οι οποίες έθαψαν τους ανθρώπους τους 13 μέρες μετά την τραγωδία) και οι διασωθέντες που πάτησαν επί πτωμάτων για να διαφύγουν, κάνουν λόγο για 340 νεκρούς!

Αγγλία, 1989 (ποδόσφαιρο)
Την περασμένη εβδομάδα συμπληρώθηκαν 25 χρόνια από την τραγωδία του «Hillsborough». Λίβερπουλ και Νότιγχαμ έπαιζαν για τα ημιτελικά του FA Cup, με την αστυνομία του Σέφιλντ να αποτυγχάνει να ελέγξει το πλήθος της Λίβερπουλ που ήθελε να μπει στο γήπεδο. Ο κόσμος στον οποίο δεν επετράπη η είσοδος δεν μπορούσε να φύγει από τον περιβάλλοντα χώρο εξαιτίας των χιλιάδων φιλάθλων που βρισκόταν πίσω του. Όταν άνοιξε μία κεντρική θύρα για να εκδιωχθεί ένας οπαδός, εισέβαλαν στις εξέδρες 20 άτομα και επιχείρησαν να μιμηθούν το παράδειγμά τους ακόμη 5.000 φίλαθλοι. Οι αστυνομικοί άνοιξαν κι άλλες θύρες που προορίζονταν για έξοδοι, με συνέπεια να επικρατήσει συνωστισμός. Οι φίλαθλοι που βρίσκονταν στις πρώτες θέσεις συμπιέστηκαν στο προστατευτικό κιγκλίδωμα και συνολικά 96 άτομα έχασαν τη ζωή τους, ενώ τραυματίστηκαν 766.

Γαλλία, 1955 (ράλι)
Ένα απότομο φρενάρισμα του πρωτοπόρου οδηγού της Jaguar, Mike Hawthorn, για να πάει στα pits κατά τον 24ωρο αγώνα στο Λε Μαν το 1955 προκάλεσε το πιο τραγικό δυστύχημα στην ιστορία του μηχανοκίνητου αθλητισμού. Ο Lance Macklin που βρισκόταν ακριβώς πίσω του αναγκάστηκε να αλλάξει λωρίδα άμεσα και ο Pierre Levegh που ερχόταν με τη Mercedes του με μεγάλη ταχύτητα... χρησιμοποίησε άθελά του ως ράμπα το αυτοκίνητο του Macklin. Η Mercedes εξακοντίστηκε και προσγειώθηκε σε ένα προστατευτικό ύψωμα. Ο Levegh εκτοξεύθηκε από το αυτοκίνητο και σκοτώθηκε ακαριαία, μόλις προσέκρουσε στο έδαφος. Αρκετά κομμάτια του οχήματος έπεσαν στον κόσμο, μαζί και ο κινητήρας του αυτοκινήτου. Το ντεπόζιτο εξερράγη, ξέσπασε πυρκαγιά και αρκετά φλεγόμενα συντρίμμια εκτινάχθηκαν προς το αποσβολωμένο πλήθος. Οι πυροσβέστες έριξαν νερό για να κατασβέσουν την πυρκαγιά, ωστόσο έκαναν τα πράγματα χειρότερα διότι ορισμένα κομμάτια του αυτοκινήτου περιείχαν μαγνήσιο και η φωτιά με το νερό φούντωσε. Συνολικά πέθαναν 83 άτομα και τραυματίστηκαν 120, με τον αγώνα να ολοκληρώνεται κανονικά και τον νικητή να ανοίγει σαμπάνια!

Χιλή, 1972 (ράγκμπι)
Η πτήση 571 της «Fuerza Aerea Uruguaya» μετέφερε 40 μέλη και παίκτες της ομάδας Ολντ Κρίστιανς στη Χιλή, όταν συνετρίβη στην οροσειρά των Άνδεων. Από την πτώση έχασε τη ζωή του το 1/4 των επιβατών, ενώ αρκετοί ακόμη υπέκυψαν από το ψύχος και τους τραυματισμούς. Από τους 29 που παρέμειναν ζωντανοί κάποιες μέρες μετά το δυστύχημα, 8 σκοτώθηκαν από χιονοστιβάδα που έκοψε στα 2 το αεροσκάφος, το οποίο χρησιμοποιείτο ως κατάλυμα. Οι υπόλοιποι, με ελάχιστη τροφή και έχοντας μάθει από το ραδιόφωνο πως σταμάτησαν οι επιχειρήσεις διάσωσής τους, για να επιζήσουν αποφάσισαν να τραφούν από τη σάρκα των νεκρών. Δύο εξ αυτών διέσχισαν επί 12 μέρες την οροσειρά για να βρουν βοήθεια κι η περιπέτεια των επιζήσαντων διήρκεσε συνολικά 72 μέρες. Η τραγωδία έχει καταγραφεί έκτοτε σε πολλές ταινίες, τηλεοπτικά shows και βιβλία.

Γερμανία, 1958 (ποδόσφαιρο)
Αν και δεν πρόκειται για πολύνεκρη τραγωδία σε σχέση με άλλα περιστατικά, αποτελεί ένα από τα γεγονότα που άλλαξαν την ιστορία του ποδοσφαίρου. Η σπουδαία ομάδα του Ματ Μπάσμπι, η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, επέστρεφε από το Βελιγράδι έπειτα από αγώνα κόντρα στον Ερυθρό Αστέρα και σταμάτησε στο Μόναχο για ανεφοδιασμό. Το αεροπλάνο απογειώθηκε στην 3η απόπειρα, ωστόσο κατέπεσε δευτερόλεπτα αργότερα και πήρε μαζί του άμεσα 20 από τους 44 επιβαίνοντες, ενώ ακόμη 3 υπέκυψαν στα τραύματά τους αργότερα στο νοσοκομείο. Μεταξύ των διασωθέντων ο Μπόμπι Τσάρλτον κι ο ίδιος ο Μπάσμπι.

Ιταλία, 1949 (ποδόσφαιρο)

Η κορυφαία ποδοσφαιρική ομάδα της εποχής, η ιταλική Τορίνο, βρήκε τραγικό τέλος στον λόφο της Σουπέργκα στην Ιταλία. Επιστρέφοντας από ένα φιλικό παιχνίδι στην Πορτογαλία, το αεροσκάφος (στο οποίο επέβαινε όλο το ρόστερ και το προπονητικό επιτελείο πλην 2 ποδοσφαιριστών) συνετρίβη, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν και οι 31 επιβαίνοντες. Για την «Grande Granata», στην οποία ανήκαν 10 από τους 11 βασικούς παίκτες της εθνικής Ιταλίας της εποχής, το πλήγμα ήταν τεράστιο, αφού δεν ανέκαμψε ποτέ.

Χονγκ Κονγκ, 1918 (Ιπποδρομίες)
Πρόκειται για την πιο θανατηφόρα αθλητική τραγωδία στη σύγχρονη ιστορία. Τον Φεβρουάριο του 1918, στην ιπποδρομιακή πίστα «Happy Valley Race», κατέρρευσε μία προσωρινή εξέδρα και παρέσυρε τους πάγκους με τα φαγητά. Από τις πτώσεις, η φωτιά που χρησίμευε για να ζεσταίνει τα «snacks» έκαψε τα καθίσματα που ήταν φτιαγμένα από bamboo και μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα η εξέδρα μετατράπηκε σε στάχτη. Την επόμενη μέρα, η «Hong Kong Telegraph» ανέφερε πως οι επιβεβαιωμένοι θάνατοι ανέρχονταν σε 576, ωστόσο ο τραγικός απολογισμός ξεπέρασε τους 590 νεκρούς, σε μία από τις πιο θανάσιμες πυρκαγιές στην ιστορία της χώρας.