Μπλοκαρισμένοι στη λάμψη του πρωταθλήματός τους, οι Άγγλοι δεν δείχνουν να αντιλαμβάνονται πόσο έπεσαν οι μετοχές και η δύναμη των ομάδων τους στην Ευρώπη. Για πολλοστή φορά στην ιστορία παρασύρονται σε μία ψευδαίσθηση.

Αλήθεια, υπάρχει κανείς που πιστεύει πως η σημερινή Τσέλσι, η Γιουνάιτεντ, η Άρσεναλ, ακόμη και αυτή η Μάντσεστερ Σίτι που μοιάζει κάπως καλύτερη, μπορούν να τα βάλουν στα ίσα με την Μπαρσελόνα, τη Ρεάλ, την Μπάγερν; Για να μη βάλουμε στην εξίσωση και την Παρί Σ.Ζ. ή ακόμη και την Ατλέτικο στα καλά της. Οι ομάδες της Αγγλίας, εδώ και μία τετραετία, βλέπουν τις μετοχές τους να πέφτουν στο Τσάμπιονς Λιγκ. Μη σας ξεγελά η προ τριετίας κατάκτηση του τροπαίου από την Τσέλσι.

Σε εκείνη την πορεία είχε συνωμοτήσει όλο το σύμπαν. Κι όμως πριν από πέντε-έξι χρόνια, οι ομάδες της Αγγλίας, με πρώτη τη Γιουνάιτεντ, είχαν πολύ διαφορετικό στάτους και μάλιστα την προηγούμενη δεκαετία είχαν τον πρώτο λόγο. Θα μπορούσε να πει κάποιος πως μία κάμψη είναι φυσιολογική. Εδώ η Ολλανδία έμεινε εκτός Γιούρο, η Γερμανία πριν κάποια χρόνια δεν βλεπόταν, το ιταλικό πρωτάθλημα δεν λάμπει όπως πριν 20 χρόνια. Όμως με την Αγγλία τα πράγματα είναι κάπως διαφορετικά. Γιατί απλούστατα, οι ομάδες τους διαθέτουν αυτή τη στιγμή πακτωλό χρημάτων.

Έχουν τη δυνατότητα για πολλές ηχηρές μετεγγραφές και επενδύσεις. Αλλά πάλι είναι πίσω, απέχουν σε ισχύ από το κορυφαίο επίπεδο. Η «αδυναμία» τους καλύπτεται όμως πίσω από τη λάμψη και τη δημοτικότητα της Πρέμιερ Λιγκ. Ναι, σαν πρωτάθλημα είναι ίσως το κορυφαίο, υπό την έννοια των εντάσεων, της δράσης, της όλης ατμόσφαιρας. Ίσως όλη αυτή η λάμψη παρασύρει, δεν αφήνει για άλλη μία φορά τους Άγγλους να δουν λίγο μακρύτερα. Δεν είναι η 1η φορά.

Από ανέκαθεν

Πάνω κάτω όλοι ξέρουμε πώς έχει η ιστορία. Οι Άγγλοι, που ανακάλυψαν το ποδόσφαιρο, μέχρι και το τέλος του πρώτου Παγκοσμίου πολέμου σνόμπαραν το Μουντιάλ, αφού ένιωθαν κατά παρασάγγας ανώτεροι. Δεν προσγειώθηκαν στην πραγματικότητα και θεώρησαν τυχαίο το κάζο του 1950, όταν έχασαν από τις ΗΠΑ. Μέχρι που η Ουγγαρία του Πούσκας τους έδειξε με τον πιο σκληρό τρόπο, μέσα στο Λονδίνο το 1953, ότι μόνο κορυφαίοι δεν ήταν. Κάπου εκεί άρχισαν να προβληματίζονται, όχι όμως τόσο, όσο θα έπρεπε.

Η κατάκτηση του Μουντιάλ του 1966 ήταν επιτυχία. Η αλήθεια είναι ότι η Εθνική της περιόδου 1966-70 ήταν ίσως η κορυφαία που είχε ποτέ η χώρα. Ήρθε και το τρόπαιο της Γιουνάιτεντ το 1968, για να δημιουργήσει πάλι ένα αίσθημα υπεροχής. Αμ δε. Τα χαστούκια ξανάρχισαν. Η Εθνική μένει εκτός τελικής φάσης σε 4 συνεχείς διοργανώσεις. Το 1972, το 1974, το 1976 και 1978. Επιστρέφει με προσδοκίες στο Γιούρο του 1980, αλλά αποτυγχάνει. Και πάλι, όμως, ουδεμία αντίδραση. Γιατί, την ίδια ώρα η Λίβερπουλ, η Νότιγχαμ και η Άστον Βίλα έπαιρναν 7 Κύπελλα Πρωταθλητριών σε 9 περιόδους (1976-77 - 1983-84).

Έχοντας όμως το δικαίωμα να χρησιμοποιούν, χωρίς περιορισμό, πέρα από Άγγλους, Σκοτσέζους, Ουαλούς και Ιρλανδούς. Η Σκοτία ειδικά, είχε τότε τεράστιους παίκτες. Το Χέιζελ, ο αποκλεισμός των ομάδων για πέντε χρόνια από την Ευρώπη και ακολούθως η απαγόρευση χρησιμοποίησης εκτός συνόρων πέραν των τεσσάρων μη Άγγλων, αποτέλεσαν ένα τεράστιο κτύπημα. Σε συλλογικό επίπεδο, αλλά και στην Εθνική. Που ναι μεν έφτασε ψηλά το 1990 στο Μουντιάλ, αλλά και πάλι, δε, δεν αξιοποίησε σαν εφαλτήριο εκείνη την 3η θέση. Την ίδια ώρα, όλα αυτά τα χρόνια, όλες οι μεγάλες ποδοσφαιρικά χώρες εξέλισσαν το άθλημα.

Έπιασαν το νόημα

Στα μέσα της δεκαετίας του '90, με την περιβόητη υπόθεση Μποσμάν, οι Άγγλοι έπιασαν το νόημα. Το πρωτάθλημα γέμισε με ξένους, το προϊόν αναβαθμίστηκε, η Πρέμιερ Λιγκ, η δημιουργία της οποίας ήταν επαναστατική, εκτινάχτηκε. Άλλαξε και σε μεγάλο βαθμό ο τρόπος παιχνιδιού, ξέφυγε από το κλασικό και ξεπερασμένο βρετανικό στυλ. Όπως και το επίπεδο των αγγλικών ομάδων στην Ευρώπη. Για μία δεκαετία και κάτι η Αγγλία, αν πάρει κάποιος τη συνολική εικόνα των συλλόγων, είχε την πρωτιά στη Γηραιά Ήπειρο. Μόνο που η επινόηση της επένδυσης σε ξένους είχε την υπερβολή της. Οι Άγγλοι παίκτες μειώθηκαν δραστικά.

Η Εθνική είχε θέμα. Η χώρα είχε ανάγκη από έναν σταρ και δημιούργησε τον Μπέκαμ. Πολύ καλός, με ένα δεξί πόδι-θαύμα, αλλά σίγουρα η τελική εικόνα ήταν αρκετά πλασματική. Τα όποια ταλέντα ξεπήδησαν, όπως ο Όουεν, ο Φάουλερ, λύγισαν κάτω από τις τρομακτικές απαιτήσεις. Κάτι παρόμοιο πάει να γίνει και με τον Στέρλινγκ. Τρελά χρήματα, για έναν όντως ταλαντούχο νεαρό, που όμως με βάση τα σημερινά δεδομένα υπερεκτιμάται. Κάπου εδώ μπαίνουν και τα ΜΜΕ. Τα βρετανικά ταμπλόιντ δηλαδή, που φτιάχνουν ήρωες και διαλύουν τα πάντα με την ίδια ευκολία. Μεγάλο πρόβλημα ο Τύπος στο νησί.

Ταλαντούχοι, όπως οι Ουέλμπεκ και Στάριτζ, δεν έτυχαν της δέουσας προσοχής στα πρώτα τους βήματα. Κάνουν καριέρα, αλλά μπορούσαν πολύ περισσότερα. Από ακαδημίες, τζίφος. Οι «απόφοιτοι» της Γιουνάιτεντ είναι κάποιοι Μακ Νέιρ και Μπλάνκετ, οι Άρσεναλ, Τσέλσι και Σίτι σχεδόν δεν ξέρουν τον όρο απόφοιτος. Αλλά ακόμη και όσοι Άγγλοι ξεπηδούν από τις υπόλοιπες ομάδες, κουβαλούν τη μονοκόμματη ποδοσφαιρική παιδεία του νησιού. Αλήθεια, υπάρχει κάπου εκεί ένας Τσάρλτον, ένας Χοντλ, ένας Γκάσκοϊν ή έστω ένας Σκόουλς, ένας τεχνίτης βρε παιδιά. Και όλα αυτά την ίδια ώρα που οι Γερμανοί, οι Γάλλοι, οι Βέλγοι, και κυρίως οι Ισπανοί, έκαναν σχεδιασμούς που αποφέρουν αποτελέσματα.

Η Εθνική Αγγλίας; Πήγε στα τελικά του Γιούρο με το απόλυτο στην προκριματική φάση. Προχθές κέρδισε τη Γαλλία. Αν οι Άγγλοι παρασυρθούν από αυτά, θα πατώσουν στα γήπεδα της Γαλλίας. Ευτυχώς γι' αυτούς κρατάνε μικρό καλάθι. Ευτυχώς πάλι που δεν υπερβάλουν όσο τα προηγούμενα χρόνια, όταν έκαναν λόγο για την αντίπαλη υπερδύναμη, όταν έβρισκαν μπροστά τους ας πούμε την Ιταλία. Καλή η αυτογνωσία, αλλά η πλήρης υποτίμηση του εαυτού σου είναι άλλο πράγμα.

Θα προσθέσουμε φυσικά και την εμμονή στις παραδόσεις (Λιγκ Καπ, υπερφορτωμένο πρόγραμμα τον χειμώνα), την εμμονή σε κάποιους προπονητές ή τις κακές επιλογές σε άλλους. Καλός ο Βενγκέρ, αλλά πόσα χρόνια η ίδια ιστορία; Είναι ο Πελεγκρίνι αρκετός γα τα λεφτά της Σίτι; Είναι δυνατόν να αποχωρεί κοτζάμ Φέργκιουσον και η Γιουνάιτεντ να ποντάρει στον Μόγιες; Έχει να δώσει πράγματα ο πάλε ποτέ τεράστιος Φαν Χάαλ, ή είναι μία πλάνη; Ευτυχώς που ξύπνησε η Λίβερπουλ και επένδυσε στον Κλοπ. Άστε δε τους ντόπιους τεχνικούς. Χότζον, Άλαρνταϊς κτλ. Λίγα πράγματα.

Τα φώτα της Πρέμιερ Λιγκ είναι τα πιο λαμπερά. Αλλά μέχρις εκεί. Άλλη απόδειξη. Κανένας μεγάλος σταρ δεν θέλει να πάει στο νησί. Το αντίθετο γίνεται. Λογικά οι Άγγλοι κάποια ώρα θα αντιδράσουν, θα σκεφτούν, θα βρουν λύση. Είτε πρωτοπορώντας, είτε ακολουθώντας τους υπόλοιπους. Υπάρχουν πολλές φωνές που λένε ότι πρέπει να αναβαθμιστεί άμεσα η βάση και όχι μόνο η κορυφή. Ότι τα αμέτρητα χρήματα θα πρέπει να αξιοποιηθούν σωστά, σε όλα τα επίπεδα. Για να επιστρέψουν οι ομάδες στο ανώτατο ευρωπαϊκό επίπεδο και να κάνει και η Εθνική επιτέλους κάτι.