Ο εντός έδρας διασυρμός της Αγγλίας από τη θρυλική Ουγγαρία του Πούσκας, άλλα για πάντα το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο

Την πρόκρισή της σε τελική φάση Πανευρωπαϊκού Πρωταθλήματος μετά από 44 χρόνια θα διεκδικήσει απόψε η Εθνική Ουγγαρίας. Οι Μαγυάροι κέρδισαν εκτός τη Νορβηγία (1-0) και απόψε, στον επαναληπτικό της Βουδαπέστης, παρουσιάζονται αποφασισμένοι να γράψουν ιστορία.

Το γεγονός ότι η Ουγγαρία απουσιάζει εδώ και δεκαετίες από τις μεγάλες διοργανώσεις, δεν διαγράφει το ένδοξο παρελθόν της. Στα μέσα του περασμένου αιώνα διέθετε μια πανίσχυρη ομάδα. Μια από τις κορυφαίες που είδε ποτέ ο ποδοσφαιρικό πλανήτης.

Οι «Μαγικοί Μαγυάροι» σκορπούσαν τον τρόμο στο διάβα τους -διέσυραν όποιον αντίπαλο βρήκαν μπροστά τους- και έδειχναν ικανοί να κατακτήσουν το ποδοσφαιρικό Έβερεστ. Η θρυλική ομάδα της δεκαετίας του ’50 πέτυχε όντως πολλά. Κατέκτησε χρυσό μετάλλιο σε Ολυμπιακού Αγώνες, κατέκτησε το Ευρωπαϊκό Κύπελλο Κεντρικής Ευρώπης (μετέπειτα Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα), πέτυχε μεγάλες νίκες επί σπουδαίων αντιπάλων, στην ιστορία όμως έμεινε ένας φιλικός αγώνας. Ένα φιλικό που, χρόνια μετά, χαρακτηρίστε ο «αγώνας του αιώνα»...

Πριν φτάσουμε όμως στο συγκεκριμένο φιλικό παιχνίδι του 1953 και θυμηθούμε τους λόγους που έμεινε στην ιστορία, η Εθνική Ουγγαρίας είχε προλάβει να κάνει πολλά. Το 1952, στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ελσίνκι, διέλυσε την πανίσχυρη τότε Σουηδία με το εμφατικό 6-0 και κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο, κερδίζοντας στον τελικό τη Γιουγκοσλαβία με 2-0. Έναν χρόνο αργότερα κέρδισε και το Ευρωπαϊκό Κύπελλο, υποχρεώνοντας την Ιταλία στην πιο βαριά εντός έδρας ήττα της (3-0) και 80.000 Ιταλούς στις εξέδρες να υποκλιθούν στο μεγαλείο της. Όλο αυτό το διάστημα οι «Μαγικοί Μαγυάροι» παρέμεναν αήττητοι, σε σύνολο 36 αγώνων.

Ο «αγώνας του αιώνα»

Κάπως έτσι φτάσαμε στον «αγώνα του αιώνα». Το περίφημο φιλικό παιχνίδι μεταξύ Αγγλίας και Ουγγαρίας στο «Γουέμπλεϊ», παρουσία 105.000 φιλάθλων! Δεν ήταν ένα απλό παιχνίδι, αλλά μια σύγκρουση δύο διαφορετικών κόσμων, δύο διαφορετικών ποδοσφαιρικών σχολών. Από τη μια το ξεπερασμένο -σε θέματα τακτικής και συστημάτων- ποδόσφαιρο της Αγγλίας, η οποία όμως θεωρείτο η κορυφαία ομάδα στον κόσμο και παρέμενε αήττητη εντός έδρας για μισό αιώνα (!) και από την άλλη το νέο, το «φρέσκο» και καινοτόμο ποδόσφαιρο που προσέφερε η εκπληκτική Ουγγαρία, το οποίο ουσιαστικά ήταν ο προάγγελος αυτού που μετέπειτα έμεινε στην ιστορία σαν «total football» (απόλυτο ποδόσφαιρο).

Ο αγώνας έγινε στις 25 Νοεμβρίου του 1953 και έμεινε στην ιστορία σαν μια από τις μεγαλύτερες ποδοσφαιρικές παραστάσεις που έδωσε ποτέ Εθνική Ομάδα. Με το ριζοσπαστικό 4-2-4, οι Ούγγροι διέσυραν τους υπερόπτες Άγγλους μέσα στην έδρα τους, με το εμφατικό 3-6! Πέτυχαν 6 γκολ, μπορούσαν να πετύχουν άλλα τόσα, ενώ ο Πούσκας σημείωσε ένα τέρμα σπάνιας ομορφιάς. Μια μαγική ενέργεια, η οποία αποτέλεσε μια από τις πρώτες παγκόσμιες επιδείξεις των δυνατοτήτων του σε τόσο υψηλό επίπεδο.

«Περίμενε να στρίψω προς τα μέσα. Εάν το είχα κάνει, θα με έπαιρνε μαζί με την μπάλα και θα πέφταμε στις εξέδρες. Οπότε πάτησα την μπάλα πίσω με τις τάπες του αριστερού παπουτσιού και την έστειλα ψηλά στα δίχτυα», ήταν η εκδοχή του ίδιου του «Καλπάζοντος Συνταγματάρχη». Ο Πούσκας πήρε το περίφημο παρατσούκλι μετά από το συγκεκριμένο παιχνίδι και του το κόλλησε ο αγγλικός Τύπος. Τότε ήταν υπολοχαγός του ουγγρικού στρατού.

Με το τέλος του αγώνα και παρά την ταπείνωση, οι Άγγλοι φίλαθλοι σηκώθηκαν από τις θέσεις τους και καταχειροκρότησαν τους φιλοξενούμενους για τα μαθήματα ποδοσφαίρου που τόσο απλόχερα τους είχαν χαρίσει. Στον ενδιάμεσο σταθμό για Βουδαπέστη, στο Παρίσι, η ουγγρική ομάδα γνώρισε επίσης την αποθέωση από Γάλλους φιλάθλους, ενώ στην ταραγμένη από τα πολιτικά γεγονότα Ουγγαρία περίπου 150.000 φίλαθλοι υποδέχθηκαν τη «Χρυσή Ομάδα» στον σιδηροδρομικό σταθμό.

Ο θαυμασμός των Άγγλων

«Ήταν σαν να έτρεχαν άλογα του αγροκτήματος με αραβικά καθαρόαιμα. Έφυγα από το γήπεδο αναρωτώμενος τι κάναμε όλα αυτά τα χρόνια», είχε δηλώσει την ίδια μέρα ο Τομ Φίνεϊ, ο οποίος είχε την… τύχη να είναι τραυματίας και παρακολούθησε το παιχνίδι από τις εξέδρες.

Δεν ήταν ο μοναδικός Άγγλος που έκανε δηλώσεις… θαυμασμού.

Μπόμπι Ρόμπσον: «Είδαμε ένα καινούργιο στυλ παιχνιδιού, ένα σύστημα που δεν είχαμε ξαναδεί. Όλοι αυτοί οι φανταστικοί παίκτες, ήταν ''Αρειανοί'' για εμάς».

Τζάκι Σιούελ: «Πήραμε ένα καλό μάθημα. Δεν νομίζω ότι ήμασταν κακοί, αλλά αυτοί ήταν εξαιρετικοί. Εύκολα η καλύτερη ομάδα που είδα ποτέ να παίζει ποδόσφαιρο».

Στάνλεϊ Μάθιους: «Η Ουγγαρία συνδύαζε δύο στυλ. Το βρετανικό τρέξιμο και το κοντινό passing game, που αναπτυσσόταν ευρέως στη Νότια Αμερική. Επρόκειτο για έναν ευφάνταστο συνδυασμό ελέγχου της μπάλας, ταχύτητας κίνησης και διορατικότητας που πλέχθηκαν μαζί και συνέθεσαν ένα είδος ποδοσφαίρου τόσο πρωτοποριακό, όσο και παραγωγικό. Πολύ πριν το τελικό σφύριγμα του διαιτητή, η δόξα του ποδοσφαιρικού παρελθόντος μας είχε πεθάνει».

Η καινοτομία του 4-2-4

Το καινοτόμο 4-2-4 αποτέλεσε έμπνευση ενός παίκτη ο οποίος δεν… αποτυπώνεται σε αυτό το σύστημα, ένας τερματοφύλακας! Ο Γκρόσιτς ήταν ένας από τους τερματοφύλακες που έπαιζε και σαν λίμπερο, αποτελώντας μία αριθμητική προσθήκη στην αμυντική γραμμή της Ουγγαρίας. Ο τεχνικός των Μαγυάρων κατάλαβε το μειονέκτημα που υπάρχει όταν τρεις αμυντικοί τίθενται αντιμέτωποι με πέντε επιθετικούς και όταν η Ουγγαρία υπερασπιζόταν την εστία ακόμα ένας παίκτης από το κέντρο αναλάμβανε να βοηθήσει στα μετόπισθεν, σχηματίζοντας τετράδα.

Η μεγαλύτερη καινοτομία, όμως, του συστήματος, αφορά το δημιουργικό κομμάτι. Το «WW» ήταν επιθετικογενές σύστημα, αλλά έπασχε στην ανάπτυξη. Γι’ αυτό ο Μπούκοβι έφερε πίσω τον κεντρικό επιθετικό, ο οποίος άρχιζε την κίνησή του από τη μεσαία γραμμή και λειτουργούσε ως «δεκάρι», με τέσσερεις παίκτες να του δίνουν άμεσες επιλογές στην εμπροσθοφυλακή (σύστημα 3-2-1-4).

Η θρυλική νίκη των «Μαγικών Μαγυάρων» οφείλεται και στη φιλοσοφία που είχαν. Το 4-2-4 δεν θα λειτουργούσε τόσο άρτια εάν δεν διέπετο από κάποιες βασικές συνθήκες. Βασικότερη εξ αυτών ήταν η πάσα με τη μία από παίκτες που έτρεχαν περισσότερο όταν βρίσκονταν μακριά από την μπάλα. Η κίνηση υποχρεωτικά ήταν ασταμάτητη, και, εξαντλώντας τους χώρους ευθύνης τους, οι Ούγγροι τους καταργούσαν κι αναλάμβαναν αυτούς των συμπαικτών τους, προκαλώντας σύγχυση στους αντιπάλους. Αυτό ακριβώς το all-around παιχνίδι παρακολούθησε ολόκληρος ο πλανήτης, τελειοποιημένο και με την ονομασία «total football», δύο δεκαετίες αργότερα, από την Ολλανδία.

Ο επαναληπτικός

Έξι μήνες αργότερα, στη Βουδαπέστη, έγινε μία άτυπη ρεβάνς του αγώνα στο Λονδίνο. Ο επαναληπτικός ήταν το τελευταίο παιχνίδι προετοιμασίας των δύο χωρών πριν το Παγκόσμιο Κύπελλο της Ελβετίας. Πάνω από 1.000.000 Ούγγροι είχαν αιτηθεί εισιτήριο για το παιχνίδι, αριθμός που ανερχόταν στο 1/10 του πληθυσμού της χώρας. Μόλις 105.000 άτομα (ο ανεπίσημος αριθμός είναι πολύ μεγαλύτερος) κατόρθωσαν να μπουν στο νεότευκτο «Νεπστάντιον» και αρκετές χιλιάδες κόσμου παρέμειναν καθηλωμένοι έξω από τις θύρες.

Ορισμένοι φίλαθλοι που μπήκαν στο γήπεδο είχαν κρύψει κάτω από τα παλτά τους εκπαιδευμένα περιστέρια, με τα οποία έστειλαν τα εισιτήριά τους στους συγγενείς που περίμεναν απ’ έξω από το γήπεδο. Αποτέλεσμα; Ακόμα μεγαλύτερο έπος για την «Aranycsapat». Επιβλητική εμφάνιση και σκορ 7-1, που μέχρι και σήμερα αποτελεί την πιο βαριά ήττα της Αγγλίας.