Μία αναδρομή στις εκτός έδρας νίκες των ομάδων της Ελλάδας στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις

Ο απόηχος της μεγάλης νίκης του Ολυμπιακού επί της Άρσεναλ καλά κρατεί. Η επικράτηση, με 3-2 στο Λονδίνο, γράφτηκε με χρυσά γράμματα στην ιστορία των επιτυχιών ελληνικών ομάδων εκτός συνόρων. Οι περιπτώσεις που σε ξένο έδαφος τα ελληνικά συγκροτήματα πέτυχαν σπουδαία διπλά είναι πολλές. Με δεδομένο πάντοτε το πότε, υπό ποιες συνθήκες και με ποιους. Η αρχή έγινε πριν από 44 χρόνια με τον Ολυμπιακό. Η συνέχεια έφερε αποτελέσματα που έκαναν αίσθηση, έκπληξη ή και που προκάλεσαν πάταγο στην Ευρώπη. Αυτή την αναδρομή θα επιχειρήσουμε σήμερα.

Οι «πράσινες» αποδράσεις

Ο Παναθηναϊκός είναι η ομάδα με τις περισσότερες μεγάλες νίκες εκτός Ελλάδας και κατέχει φυσικά και τη σπουδαιότερη, με το διπλό κόντρα στον Άγιαξ. Το «τριφύλλι» έκανε την 1η τεράστια νίκη του εκτός συνόρων το 1985, όταν κέρδισε με 1-0 (Σαραβάκος) την πανίσχυρη τότε Γκέτεμποργκ και έβαλε βάσεις για να περάσει στα ημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Δέκα χρόνια μετά ο Παναθηναϊκός περνά από την έδρα της Πόρτο με γκολ-βολίδα του Μάρκου σε αγώνα των ομίλων. Ήταν ο προάγγελος του τι θα ακολουθούσε.

Ο Παναθηναϊκός έφτασε μέχρι τα ημιτελικά. Τον Απρίλιο του 1996 με το γκολ του Βαζέχα, μετά από την εκπληκτική κούρσα του Δώνη, κέρδισε τον Άγιαξ μέσα στο Άμστερνταμ. Το 2000 (26/9) στο Αμβούργο για το Τσάμπιονς Λιγκ ο Παναθηναϊκός κερδίζει με 1-0, με γκολ του Νασιόπουλου. Στις 11 Σεπτεμβρίου 2001, την ημέρα της επίθεσης στους Δίδυμους Πύργους, ο Παναθηναϊκός επέστρεψε στη Γερμανία και πάλι για τους ομίλους του Τσάμπιονς Λιγκ και κέρδισε το παιχνίδι κόντρα στη Σάλκε με 2-0. Οι Βλάοβιτς και Μπασινάς χρίστηκαν σκόρερ. Το 2003 κάνει δύο μεγάλα διπλά.

Στις 13 Μαρτίου, ο Παναθηναϊκός επισκέφτηκε ξανά την έδρα της Πόρτο για τα προημιτελικά του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ και νίκησε 1-0 χάρη σε γκολ που σημείωσε ο Ολισαντέμπε. Στις 9 Δεκεμβρίου, ο Παναθηναϊκός έπαιξε στην έδρα της Ρέιντζερς για την τελευταία αγωνιστική των ομίλων του Τσάμπιονς Λιγκ και κέρδισε 3-1 (Ζουτάουτας, Μπασινάς, Κωνσταντίνου), εξασφαλίζοντας την τρίτη θέση και το εισιτήριο για το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ. Το 2008, στον όμιλο μαζί με την Ανόρθωση, ο Παναθηναϊκός κάνει δύο μεγάλα διπλά. Με 3-0 επί της Βέρντερ Βρέμης (Μάντζιος, Καραγκούνης,Τζιόλης) και 1-0 την Ίντερ (Σαριέγκι). Τέλος, πριν από πέντε χρόνια ο Παναθηναϊκός άλωσε και τη Ρώμη, με το 3-2 (Σισέ 2, Νίνης) επί της Ρόμα και την πρόκριση στους «16» του Γιουρόπα Λιγκ.

Ο πρώτος διδάξας

Η 1η χρονολογικά μεγάλη νίκη ελληνικής ομάδας εκτός συνόρων ήταν σπουδαία, για τα δεδομένα της εποχής, αλλά χωρίς αντίκρισμα. Στις 30 Σεπτεμβρίου, στο πλαίσιο του πρώτου γύρου του Κυπέλλου Κυπελλούχων, ο Ολυμπιακός νίκησε 2-1 στη Μόσχα την Ντιναμό, με γκολ των Τριαντάφυλλου και Γκαϊτατζή. Στον Πειραιά, όμως, είχε χάσει 2-0 και αποκλείστηκε από τη συνέχεια της διοργάνωσης. Έναν χρόνο μετά νίκησε 1-0 στο Κάλιαρι την ομώνυμη, πολύ ισχυρή τότε ομάδα, χάρη σε τέρμα του Γιούτσου και πέρασε στη δεύτερη φάση του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ.

Ο Γιώργος Βαΐτσης πέτυχε τον Οκτώβριο του 1992 ένα σπουδαίο γκολ και ο Ολυμπιακός κέρδισε και απέκλεισε τη Μονακό μέσα στο Πριγκιπάτο. Στις 7 Δεκεμβρίου, ο Ολυμπιακός με δύο τέρματα του Τζόρτζεβιτς νίκησε 2-1 τη Γιουβέντους για τον τρίτο γύρο του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ. Δεν πανηγύρισε, όμως, την πρόκριση, αφού στον πρώτο αγώνα στην Ελλάδα οι Ιταλοί είχαν επιβληθεί 3-1. Σε διάστημα 45 ημερών, το 2007 έρχονται δύο τεράστια διπλά για το Τσάμπιονς Λιγκ:

Στις 3 Οκτωβρίου ο Ολυμπιακός κέρδισε 3-1 τη Βέρντερ (Στολτίδης, Πατσατζόγλου, Κοβάσεβιτς) και στις 28 Νοεμβρίου, πάλι για τους ομίλους του Τσάμπιονς Λιγκ, ο Ολυμπιακός πέρασε νικηφόρα από τη Ρώμη, 1-2 τη Λάτσιο (Γκαλέτι, Κοβάσεβιτς). Για τους ομίλους πάλι του Τσάμπιονς Λιγκ, ο Ολυμπιακός πέτυχε σπουδαία νίκη στο «Βελοντρόμ» επί της Μαρσέιγ με το γκολ του Φετφατζίδη. Τέλος, την περασμένη Τρίτη πέτυχε την επική και πιθανότατα μεγαλύτερη νίκη του επί της Άρσεναλ με 3-2.

Οι εκτός έδρας «πτήσεις»

Η τρομερή πορεία της ΑΕΚ μέχρι τα ημιτελικά του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ 1976-77 περιελάμβανε και μία μεγάλη εκτός έδρας νίκη. Στις 3 Νοεμβρίου 1976, η ΑΕΚ αντιμετώπισε στην Αγγλία την ισχυρότατη εκείνη την εποχή Ντέρμπι Κάουντι και επικράτησε 3-2, μετά από εξαιρετική εμφάνιση. Τα γκολ της «Ένωσης», που είχε κερδίσει 2-0 και στο πρώτο παιχνίδι στην Αθήνα, πέτυχαν οι Νικολούδης, Τάσος Κωνσταντίνου και Βάγκνερ. Μετά από 17 χρόνια, το 1994, στη Σκοτία για την προκριματική φάση του Τσάμπιονς Λιγκ, η ΑΕΚ όχι μόνο υπερασπίστηκε το 2-0 με το οποίο κέρδισε στην Αθήνα, αλλά νίκησε τη Ρέιντζερς με γκολ του Σαβέβσκι.

Ο ΠΑΟΚ περίμενε πολλά χρόνια για να πετύχει εκτός έδρας νίκη με πραγματικό αντίκρισμα. Το άγγιξε πρώτα το 1999, όταν στις 4 Νοεμβρίου ο ΠΑΟΚ νίκησε 2-1 με γκολ των Μαραγκού και Σάμπρι την Μπενφίκα, ισοφαρίζοντας το σκορ του πρώτου αγώνα στη Θεσσαλονίκη. Το ματς πήγε στα πέναλτι και οι Πορτογάλοι επικράτησαν. Τελικά την περίοδο 2011-12, για τους ομίλους του Γιουρόπα Λιγκ, ο ΠΑΟΚ αιφνιδίασε την Τότεναμ στο Λονδίνο, καθώς προηγήθηκε με 0-2 στο 13' (Σαλπιγγίδης, ΑΘανασιάδης) και κράτησε τη νίκη-πρόκριση (2-1 τελικά) μέχρι το τέλος.

Ο Άρης και οι λοιποί

Μεγάλες εκτός έδρας νίκες, αναλόγως του εκτοπίσματός τους και της εποχής πέτυχαν και άλλες ελληνικές ομάδες. Ο εξαιρετικός την περίοδο 1978-82 Άρης διέλυσε, στις 7 Νοεμβρίου 1977, στο πλαίσιο του δεύτερου γύρου του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ, την Περούτζια Ιταλίας με 3-0 (1-1 ο πρώτος αγώνας). Την περίοδο 2010-11 για τους ομίλους του Europa League ο Άρης πέτυχε τεράστια νίκη με 3-2 μέσα στο «Βιθέντε Καλδερόν» επί της κατόχου του τροπαίου Ατλέτικο Μαδρίτης και πέρασε ως δεύτερος στους «32».

Στις 7 Νοεμβρίου 1984 η Λάρισα εξασφάλισε πανηγυρικά την πρόκριση στον τρίτο γύρο του Κυπέλλου Κυπελλούχων, αφού, μετά το 2-1 του «Αλκαζάρ» επί της Σερβέτ, επιβλήθηκε και εκτός έδρας των Ελβετών χάρη σε γκολ του Βαλαώρα. Στις 9 Νοεμβρίου 2000 ο Ηρακλής νίκησε 3-2 την Καϊζερσλάουτερν στη Γερμανία (2 γκολ ο Κωνσταντίνου) για τον δεύτερο γύρο του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ. Ο «γηραιός», όμως, αρκέστηκε σε μία επιτυχία γοήτρου, με δεδομένο ότι στο πρώτο ματς της Θεσσαλονίκης είχε ηττηθεί με 3-1. Ο Πανιώνιος κέρδισε εκτός έδρας το 2006 τη Σοσό με 2-0 και έναν χρόνο μετά 1-0 την Αούστρια στη Βιένη.