Ο Μαντούκα μπαίνει πλέον στο club των επίλεκτων αλλοδαπών μαζί με τους Κετσπάγια, Ράουφμαν, Βέσκο, Γκόκιτς, Σπόλιαριτς, Κρισμάρεβιτς, Μουρς και Τζεβίζοφ
Ξένοι που έγιναν δικοί μας, ορισμένοι και στα χαρτιά, αλλά πάνω απ' όλα στη συνείδησή μας, λόγω της τεράστιας αγωνιστικής παρουσίας και προσφοράς στο ποδόσφαιρό μας, είναι λίγοι. Λίγοι και εκλεκτοί. Οι αλλοδαποί Hall of Famers του κυπριακού ποδοσφαίρου. Ένα μικρό κλαμπ, που αριθμούσε οκτώ μέλη και πλέον έγιναν εννέα. Με κριτήριο την παραμονή τους στα γήπεδά μας, τουλάχιστον για πέντε χρονιές. Το νέο μέλος είναι δικαιωματικά ο Γκουστάβο Μαντούκα. Με τεσσεράμισι γεμάτα χρόνια παρουσίας, που θα ήταν πέντε αν δεν τραυματιζόταν και ποιος ξέρει, ίσως και παραπάνω.
Με πολλές στιγμές όπου έβαλε τη σφραγίδα του (το γκολ με τη Λιόν ήταν το αποκορύφωμα), μιλώντας με την μπάλα. Εξ αφορμής της απόφασης να κρεμάσει τα παπούτσια, θυμόμαστε τους άλλους οκτώ ποδοσφαιριστές που ήρθαν στη Κύπρο και στέριωσαν, έχοντας τεράστια προσφορά. Χρονικά πηγαίνοντας. Ο Σπας Τζεβίζοφ, βασικός σέντερ φορ στην Εθνική Βουλγαρίας το 1983, ήρθε στα 28 του χρόνια, λόγω διασυνδέσεων με την Ομόνοια με το τότε καθεστώς, έμεινε εδώ πέντε χρόνια (τον ένα στην ΕΠΑ) και έκανε τα δίχτυα να αναστενάξουν.
Το αντίπαλο δέος τις ίδιες χρονιές είχε έρθει από την Αγγλία και στον ΑΠΟΕΛ, ο μακαριστός Ίαν Μουρς. Με μεγάλη θητεία στην 1η κατηγορία, έδειξε στα πέντε χρόνια παρουσίας του στην Κύπρο, πόσο δεινός σκόρερ ήταν. Στα τέλη της δεκαετίας του '80, αρχές του '90, με τα τύμπανα του πολέμου να ηχούν στην πρώην Γιουγκοσλαβία και τον εμφύλιο να φέρνει χάος, οι ποδοσφαιριστές έψαχναν διέξοδο προς το εξωτερικό.
Οι περιστάσεις ευνόησαν την Κύπρο, γιατί υπό διαφορετικές συνθήκες παίκτες όπως ο Γκόκιτς, ο Κρισμάρεβιτς, ο Σάπουριτς, ο Σπόλιαριτς και ο Βέσκο Μιχαΐλοβιτς (εθεωρείτο ένα από 3-4 μεγαλύτερα ταλέντα της χώρας), θα είχαν την πολυτέλεια να βρουν καλύτερους προορισμούς στην Ευρώπη. Ευτυχώς, για μας, επέλεξαν την Κύπρο και έκαστος άφησε το στίγμα του.
Μιλάμε για πολλή μπάλα σε ποιότητα, αλλά και ποσότητα (στα χρόνια προσφοράς). Οι τέσσερις πήραν την υπηκοότητα, οι τρεις έπαιξαν στην Εθνική. Όλοι, είτε μένουν μόνιμα εδώ είτε έχουν την Κύπρο σαν τακτική βάση.
Οι κοινωνικές συνθήκες μάς ευνόησαν και σε μία άλλη περίπτωση. Με την ΕΣΣΔ να διαλύεται αρχές της δεκαετίας του '90 και σε πλήρη αβεβαιότητα, η διέξοδος Κύπρος ήταν μια χαρά για ένα μεγάλο ταλέντο στις περιοχές της Γεωργίας. Τιμούρ Κετσπάγια. Το λαβράκι που ανακάλυψε ο Κίκης Κωνσταντίνου και που έκανε μοναδικά πράγματα στα γήπεδά μας (και φυσικά σε Ελλάδα, Αγγλία). Σε αντίθεση με τους προηγούμενους, ο Ράουφμαν δεν είχε και δεν θα είχε άλλη επιλογή. Η καριέρα του και η ζωή το 1997 δεν πήγαινε πουθενά. Ήρθε στην Κύπρο μπας και κάνει ένα νέο ξεκίνημα. Η συνέχεια γνωστή, τα κατορθώματά του στο σκοράρισμα ασύγκριτα.
Υπάρχουν και άλλοι παίκτες από το εξωτερικό με πολυετή και αξιόλογη παρουσία. Ο Πουρσαϊτίδης κατ' αρχήν και ο Κόντης. Ακόμη ο Κόζλεϊ, ο Κατσαβάκης και ο Σάσα Γιοβάνοβιτς και ίσως ξεχνάμε και άρα αδικούμε κάποιον. Υπάρχουν παίκτες με μεγάλη καριέρα χρονικά (μίνιμουμ οι πέντε περίοδοι) και ποιοτικά, αλλά αναμένουμε γιατί είναι ακόμη εν ενεργεία. Ο Νούνο Μοράις, ο Σανγκόι, ο Πίντο, ο Χιώτης, ο Λαμπάν.
Θα επανέλθουμε από βδομάδας με άλλο ρεπορτάζ, με τα τρανταχτά ονόματα ξένων παικτών που κατέβηκαν στην Κύπρο.
