Στα 103 χρόνια από την ίδρυσή της, η Ανόρθωση έχει πολλές στιγμές που σημάδεψαν την ιστορία της. Στιγμές που αφορούν όχι μόνο τα ποδοσφαιρικά δρώμενα, αλλά και τους αγώνες της Κύπρου για ελευθερία. Η Ανόρθωση πρωτοπόρησε και γαλούχησε αμέτρητους νέους και μέλη της. Συνεχίζει την πορεία της και στα δίσεκτα χρόνια του εκτοπισμού. Δύο πολύ σημαντικά γεγονότα στην ιστορία της Ανόρθωσης συνέβησαν τέτοιες μέρες.

Ήταν πριν από 39 χρόνια ακριβώς, στις 6 Ιουλίου του 1975, ένα χρόνο μετά την προσφυγιά, που η Ανόρθωση κέρδιζε τον πρώτο της τίτλο μακριά από την Αμμόχωστο. Και αν πάμε άλλα 17 χρόνια πίσω στα 1958, το οίκημά της στην πόλη του Ευαγόρα γινόταν ολοκαύτωμα. Ήταν τα αντίποινα για τη συμμετοχή της στον αγώνα εναντίον της αγγλοκρατίας.

Το κύπελλο του 1975

Από τίτλους, άλλο τίποτα η Ανόρθωση. Η τροπαιοθήκη της γεμάτη πριν από το 1974. Το κύπελλο όμως του 1975 ήταν κάτι εντελώς ξεχωριστό. Δεν είχε καν περάσει χρόνος από την κατάληψη της Αμμοχώστου. Προσφυγιά. Ο κόσμος έψαχνε να βρει μία στέγη, προσπαθούσε απεγνωσμένα να επιβιώσει. Πώς και υπό ποίες συνθήκες θα μπορούσε να συγκροτηθεί μία ομάδα. Παράγοντες, παίκτες, φίλαθλοι είχαν διασκορπιστεί σε ολόκληρη την ελεύθερη Κύπρο και είχαν φυσιολογικά άλλες προτεραιότητες.

Και όμως η Ανόρθωση παρέμεινε ενεργή. Με χίλιες δυσκολίες. Χωρίς γήπεδο, χωρίς χρήματα, χωρίς την παραμικρή υποδομή, με δανεικές φανέλες και παπούτσια. Όμως η αγάπη των ανθρώπων της και η θέληση όλων να δείξουν καθαρά πως δεν πρόκειται να υποκύψουν μετά την τραγωδία του 1974, έφτασε και περίσσευσε. Όχι άδικα, ο τότε Πρόεδρος της Ανόρθωσης Τάκης Πελεκάνος χαρακτήρισε τους παίκτες, που κράτησαν όρθιο τον σύλλογο και την ομάδα, ήρωες. Όμως μεγάλη ήταν και η δική του συμβολή, όπως και των συνεργατών του.

Τεράστια ήταν η συνεισφορά του προπονητή Αντώνη Καρά. Μεγάλη και η συμβολή των απλών φιλάθλων. Και κάπως έτσι η Ανόρθωση επιβίωσε και έγινε ο φάρος της επιστροφής. Αλλά το κύπελλο ήταν η αποθέωση αυτής της τιτάνιας προσπάθειας. Η Ανόρθωση απέκλεισε κατά σειράν τον ΑΣΙΛ με 7-1, την Αλκή στα πέναλτι (10-9) μετά το 2-2 της κανονικής διάρκειας και στον ημιτελικό κέρδισε με 1-0 εκτός έδρας τον Απόλλωνα.

Στις 6 Ιουλίου 1975, Κυριακή απόγευμα στο ΓΣΠ, η Ανόρθωση παρατάχθηκε κόντρα στην ανερχόμενη δύναμη του ποδοσφαίρου μας, την ΕΝΠ. Δραματικό το παιχνίδι, κρίθηκε στα τελευταία λεπτά με την Ανόρθωση να κάνει την ανατροπή. Η ΕΝΠ προηγήθηκε με τον Γ. Βλίττη στο 30΄ και στο 54΄ ισοφάρισε ο Μάντης. Η ομάδα του Παραλιμνίου ξαναπήρε προβάδισμα στο 63΄ με τον Παπαλούκα.

Στο 80΄ η Ανόρθωση κέρδισε πέναλτι και ο Φοίβος έκανε το 2-2, για να χαρίσει τη νίκη στο 84΄ ο Θεοχαρίδης. Οι στιγμές που ακολούθησαν μετά το τελικό σφύριγμα είναι πολύ δύσκολο να αποτυπωθούν στο χαρτί. Ήταν ένα σπουδαίο επίτευγμα, ένα συμβολικό τρόπαιο. Ήταν ένας θρίαμβος του κουράγιου και της πίστης. Χωρίς υπερβολή, αυτή η επιτυχία ήταν που έδωσε τεράστια δύναμη για τη συνέχεια και ήταν το εφαλτήριο για την ανόρθωση της Ανόρθωσης, που μερικά χρόνια μετά άρχισε πάλι να μεγαλουργεί.

Το πριμ της κατάκτησης του κυπέλλου; Ένα τραπέζι και μερικά ψιλά, που κατάφεραν να μαζέψουν οι ιθύνοντες της ομάδας. Το δε τρόπαιο; Φιλοξενήθηκε σε σπίτια ποδοσφαιριστών, αφού οίκημα δεν υπήρχε.
Οι παίκτες που στήριξαν την Ανόρθωση στην πρώτη μετά την εισβολή περίοδο και την οδήγησαν στη κατάκτηση του κυπέλλου ήταν: Φάνος Στυλιανού, Στέφανος Λυσάνδρου, Χρίστος Κοβής, Νικόλας Νικολάου, Μιχάλης Παμπόρης, Αρτέμης Θεοχάρους. Φώτος Χ''Δημητρίου, Γιώργος Θεοχαρίδης, Φοίβος Βραχίμης, Αχιλλέας Νικολάου, Αντωνάκης Κκαφάς, Γιαννάκης Μάντης, Δημήτρης Σαββίδης, Χρίστος Σολέας και Μιχάλης Τάρταρος.

Δύο από αυτούς δεν βρίσκονται στη ζωή. Ο Μιχάλης Τάρταρος και ο σπουδαίος τερματοφύλακας Φάνος. Πρόωρα έφυγε από τη ζωή και μία άλλη τεράστια μορφή, ο Αντώνης Καράς. Ο άνθρωπος που ανέλαβε χρέη προπονητή, αμισθί μετά την εισβολή. Σπουδαίος άνθρωπος και μεγάλη μορφή του συλλόγου. Παθιασμένος με την Ανόρθωση, την οποία υπηρέτησε σαν παίκτης τη δεκαετία του ΄60. Ο Καράς εκτελούσε χρέη προπονητή, πήγαινε στα στρατόπεδα για να γυμνάσει στρατεύσιμους παίκτες, έλυε πάσης φύσεως προβλήματα, μετέδιδε τη φλόγα της Ανόρθωσης σε όλους.

FLASH BACK: Αενάως αναγεννάται

«Η 8η Ιουλίου του 1958: Ημέρα γραμμένη με χρυσά γράμματα. Είναι η μέρα του ολοκαυτώματος. Η μέρα της επιβεβαίωσης διά του ανωτέρου παρασήμου του Έθνους, διά της ανατινάξεως του οικήματος υπό των Βρεττανικών Αρχών, λόγω της συμμετοχής μελών του συλλόγου στον επικό αγώνα της ΕΟΚΑ».

Τα πιο πάνω αναφέρονται στα πρακτικά του συλλόγου για το ιστορικό γεγονός. Στις 3 το μεσημέρι μία εκκωφαντική έκρηξη συντάραξε τη πόλη της Αμμοχώστου. Το οίκημα μετετράπηκε σε ερείπια. Ο Πρόεδρος και μέλη του Δ.Σ. συνελήφθησαν. Τέσσερις μέρες μετά, η Διοίκηση συνεδρίασε στην Ελληνική Λέσχη.

Η ομιλία του Προέδρου Αναστάσιου Οικονομίδη ήταν χαρακτηριστική και αποτέλεσε σημείο αναφοράς στη μετέπειτα πορεία του συλλόγου. Αναφέρεται στα πρακτικά: «Ο κ. Πρόεδρος συγκινημένος, ποιών έναρξιν τα συνεδρίας, δηλοί ότι ο κατακτητής, πλήρης εμπάθειας εναντίον της Ανόρθωσης διά την από του 1911 εθνικοπολιτικήν δράσιν επί παντός πεδίου ευγενούς και ωραίου, προέβη εις την καταστροφήν και είτα εις την ανατίναξιν του εντευκτηρίου της, από όπου από του 1931 κάθε εθνική, πολιτιστική κίνησις και δράσις, καλύπτουσα ολόκληρην την πόλιν και επαρχίαν Αμμοχώστου, εξεπήγαζε.

Πλανάται όμως ο κατακτητής. Το πνεύμα της Ανορθώσεως δεν πτοάται, δεν καταστρέφεται και η ωραία μας Ανόρθωσις, σαν τον Φοίνικα που είναι το έμβλημά μας, θα ξαναγεννηθεί και πάλιν σύντομα για να συνεχίσει την ιστορικήν και μεγάλην πορεία της». Και καταλήγουν τα πρακτικά: «Το εντευκτήριο της Ανορθώσεως, η καρδιά και η ψυχή της αγωνιζομένης Αμμοχώστου μετεβάλετο εις σωρόν ερειπίων, θυσία στον βωμό της ελευθερίας της Κύπρου μας». Εδώ ο Πρόεδρος, ολοκληρώνοντας την εξιστόρηση των δραματικών γεγονότων, καλεί το Συμβούλιο «να συνεχίσει εργαζόμενον απρόσκοπτα για την Ανόρθωσιν».