ΑΠΟΨΗ

Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι η παρελκυστική τακτική της Τουρκίας στη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού καθίσταται φανερή καθημερινά. Οι δηλώσεις του Τ/κ διαπραγματευτή, Κουντρέντ Οζερσάι, το αποδεικνύουν: «Οι συζητήσεις για το Κυπριακό δεν έχουν πλέον νόημα και έχουν φθάσει στο τέλος τους. Είναι καιρός να προχωρήσουμε στο τελικό πάρε-δώσε...». Αλλά, πού οφείλεται αυτό; Το βασικό πρόβλημα στις σχέσεις μας με την απέναντι πλευρά, όχι σήμερα, αλλά από τις αρχές της δεκαετίας του ΄60, ήταν η έλλειψη αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Και, δυστυχώς, έχουμε στοιχεία που το αποδεικνύουν. Σε επιστολή του ο Μακάριος, προς τον τότε Έλληνα Πρωθυπουργό, Γεώργιο Παπανδρέου, τον Μάρτιο του ’64, και που αναφέρεται στο έργο του Ν. Κρανιδιώτη, «Ανοχύρωτη Πολιτεία», έγραφε: «Εγώ είμαι ο υπογράψας τας Συμφωνίας αυτάς (της Ζυρίχης-Λονδίνου), ουδέ επί στιγμήν, όμως, επίστευσα ότι αι Συμφωνίαι αυταί θα απετέλουν μόνιμον καθεστώς...».

Αλλά και τον Φεβρουάριο του 1967, ενώπιον του λεγομένου Συμβουλίου του Στέμματος στην Αθήνα, ενός είδους Εθνικού Συμβουλίου, μετά τον αυτο-εγκλεισμό των Τ/κ στους θύλακες, είπε απευθυνόμενος προς την ελληνική Κυβέρνηση: «Πόσον καιρόν θα ανθέξουν; Επί 3, 5, 10 μήνας; Στο τέλος θα παραδοθούν. Το ηθικόν των είναι πολύ χαμηλόν...». Ενώ το δικό μας ηθικό τότε, ήταν ακμαιότατον, όπως λέγαμε με δυνατή φωνή, όταν υπηρετούσαμε τη στρατιωτική μας θητεία... Οποία αφέλεια! Αλλά, δεν αργήσαμε να πληρώσουμε, και μάλιστα πολύ ακριβά, την αψυχολόγητη και αφελή αυτή στάση μας.

Δέκα χρόνια μετά τα θλιβερά γεγονότα του ’64, μεταξύ 15ης Ιουλίου και 20ής, το 1974, απευθυνόμενος προς την αγγλική Κυβέρνηση, ο τότε Τούρκος Πρωθυπουργός, Μπουλέντ Ετζεβίτ, πριν απειλήσει με επέμβαση, ζήτησε από τον Βρετανό Πρωθυπουργό, Harold Wilson, να εξασφαλιστεί πρόσβαση στην ακτογραμμή κοντά στην Τουρκία, η οποία θα επέτρεπε στην χώρα του να προστατεύσει τους Τουρκοκυπρίους, για να μην πεθάνουν από την πείνα, όπως είχε γίνει στο παρελθόν... Οι Τούρκοι, λοιπόν, εξοχότατοι και πολυχρονεμένοι μας ταγοί, δεν είναι βλάκες, αλλά ούτε πάσχουν από αμνησία. Πληρώσαμε αυτήν τη λανθασμένη τακτική υποτίμησης του τουρκικού κινδύνου, με αίμα και δάκρυα. Την πληρώνουμε ακόμα, 40 χρόνια μετά, με τη συνεχιζόμενη κατοχή του μισού μας νησιού. Και δεν φαίνεται να έχουμε βάλει μυαλό, τουλάχιστον έτσι όπως αντιλαμβάνομαι εγώ την παρούσα φάση. Και μπορεί να έχω λάθος. Με ακούτε, κύριε Αναστασιάδη και κ. Ανδρέα Μαυρογιάννη; Δεν νομίζω...

ΑΝΤΩΝΗΣ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΗΣ
Ερευνητής