ΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΠΟΥ «ΕΝΩΝΕΙ» ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥΣ

Η ΓΛΩΣΣΑ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΤΟ ΠΙΟ ΚΥΡΙΑΡΧΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΘΝΟΤΗΤΑΣ: ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΝΟΡΑ, ΠΕΡΑ ΑΚΟΜΑ ΚΙ ΑΠΟ ΙΣΤΟΡΙΑ

Η έννοια του Έθνους ήρθε να σημαίνει Έθνος - Κράτος στη σύγχρονη ιστορία και συχνά η λέξη nation στα Αγγλικά σημαίνει και state με κοινό χαρακτηριστικό τη γλώσσα!

Άρφα
Και όμως: το μόνο ενοποιητικό στοιχείο που φαίνεται να συνδέει όλους τους Κύπριους, που παρέλασαν, ένεκα των Προεδρικών Εκλογών στην Κύπρο (24 του Γενάρη ο Α’ Γύρος) σαν αιμοδιψείς μονομάχοι, οι πιο πολλοί, ή σαν αναμοχλευτές των πιο χαμηλών ενστίκτων του θεατρόφιλου θεατή άλλοι, στο μοδέρνο Κολοσσαίο της μικρής Μεγαλονήσου, και άλλοι με μόνα μούσκουλα το πουρ-πουρ, μιαν άρρυθμη, θορυβώδικη και μηχανική γλωσσοδιαρροή, επαναληπτική σαν τον ήχο του εκσκαφέα της απέναντι υπό ανέγερση πολυκατοικίας, εναλασσόμενου μόνο σε τόνο, (μονάδα βάρους) είναι η Γλώσσα.

Που δεν χωρίζει αλλά σμίγει, φωνητικά, πολέμιους, έτοιμους για... φόνο: Τα Ελληνικά τούς ενώνουν άρρηκτα! Η γλώσσα παραμένει το πιο κυρίαρχο στοιχείο στην έννοια της εθνότητας: Πέρα από θρησκεία και γεωγραφικά σύνορα, πέρα ακόμα κι από Ιστορία. Η έννοια του Έθνους ήρθε να σημαίνει Έθνος - Κράτος στη σύγχρονη ιστορία και συχνά η λέξη nation στα Αγγλικά σημαίνει και state με κοινό χαρακτηριστικό τη γλώσσα!

Βήτα
Μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες σαν την Ιταλία και τη Γερμανία είδαν κι απόειδαν να ενοποιηθούν σαν Κράτη μόλις τον 19ον αιώνα, σε γη όπου ζούσαν ετερόκλητοι και ετερόφωνοι λαοί, γηγενείς, γείτονες και συγγενείς μα και στρατηλάτες και επιδρομείς που ξέμειναν μετά από πολέμους: Ο Μπίσμαρκ, Πρώσσος που κατάφερε την ενοποίηση της Γερμανίας, τιμωρώντας την Αυστρία που του αντιστάθηκε, χρησιμοποίησε και γλώσσα και πόλεμο, με τη ‘’ρεαλιστική’’ πολιτική του (realpolitik) αποδείχθηκε άκρως επιτυχής για τη Γερμανία μέχρι το 1871.

Ποτέ δεν το συνδυάζουμε ότι είχε προηγηθεί η προετοιμασία του Έθνους γλωσσικά από το 1846 από τον σπουδαίο γλωσσολόγο, πρόδρομο της ιστορικής και συγκριτικής γλωσσολογίας, ακαδημαϊκό Ιάκωβο Γκριμ, γνωστό σε όλον τον κόσμο πιο πολύ από τα παραμύθια του, θεσπέσια δείγματα γλώσσας και λαογραφίας, που έγραφε με τον Βίλχελμ, τον αγαπημένο του αδερφό. Ο ίδιος ο Ιάκωβος, όμως, έγραφε μέχρι που πέθανε το άκρως... πολιτικό Λεξικό της Γερμανικής Γλώσσας, ακριβώς για ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ λόγους: την ενότητα της Γερμανίας.

Έγραψε: ‘’Έθνος είναι η ολότητα των ανθρώπων που μιλούν την ίδια γλώσσα’’. Μεσούντος του 19ου αιώνα. Είχε πια επικρατήσει η γλώσσα ως κριτήριο περιγραφής ενός λαού ως Έθνους. Πολλά από τα επιτεύγματα του Μπίσμαρκ κωδικοποιούνται γλωσσικά και αντηχούν σήμερα διάσπαρτα σε συνθήματα οικείων πολιτικών και μοδέρνων ψιλοπολιτικών (με γιώτα όχι ήτα) το ‘’εφικτόν’’ αντί του ‘’ευκταίου’’, το ‘’ρεαλιστικό’’, και το ‘’ορθολογιστικό’’, αντί του ‘’συναισθηματικού’’ (και να μου φτύσετε αν ξέρουν ακριβώς την έννοια του καθενού). Η γλώσσα όμως και όχι η... ‘’ευθυγράμμιση των άστρων’’, βοήθησε και τη Νορβηγία να αποσχισθεί από τη Σουηδία, με την οποίαν ήταν ενωμένη μέχρι το 1905.

Γάμμα
Η στρατηγική του Μπίσμαρκ να διατηρεί την ειρήνη με... μη-πόλεμο, καταφέρνοντας κατά τον Έρικ Χόμπσμπαουμ ‘’να είναι διεθνής πρωταθλητής στο διπλωματικό σκάκι και να διατηρεί τη θέση της Γερμανίας στην Ευρώπη επί σχεδόν 20 χρόνια, και ειρήνη μεταξύ άλλων κρατών’’, κατέρρευσε όταν ο Μπίσμαρκ αποφάσισε να προσαρτήσει στη Γερμανία την Αλσατία και Λωρραίνη, ερεθίζοντας τον Γαλλικό εθνικισμό, δημιουργώντας τη Γερμανοβοφία στη Γαλλία, και οδηγώντας όλη την Ευρώπη στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο μη-πόλεμος δεν σήμαινε ακριβώς ειρήνη.

Δέρτα
H Eνοποίηση της Ιταλίας, το Risorgimento, ή αναγέννηση ή παλληγγενεσία θα έλεγα που δημιούργησε το Κράτος της Ιταλίας μαθαίνουμε στο σχολείο (;) ξεκίνησε με τον Γαριβάλδι και τον Καβούρ, μα στην πραγματικότητα οι πόλεις - κράτη ήταν το πολιτικό ‘’σύστημα’’ στην Ιταλία, άλλες κάτω από ξένες δυνάμεις, τη Γερμανία, την Αυστρία, την Ισπανία, τη Γαλλία, κι άλλες κάτω από τον Πάπα, από τον καιρό της πτώσης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας με πολλούς άλλους βόρειους στρατηλάτες ‘’βάρβαρους’’. Στην ενοποίηση της Ιταλίας όμως πρόδρομοι ήταν πάλιν... ποιητές, με την απαράμιλλη χρήση της ιταλικής γλώσσας μιας από τις δεκάδες που μιλιόνταν σε κάθε περιοχή, γλώσσες και διάλεκτοι: Ο Δάντης, ο Πετράρχης (σονέτα), ο Βοκκάκιος, ο Γκουτσιαρντίνι, όλοι γράφαν πατριωτικά ενάντια στις ξένες κατοχές.

Ο Μακιαβέλι, στον Πρίγκιπά του, αντιγράφει Πετραρχικούς στίχους ‘’το αρχαίο θάρρος δεν πέθανε ακόμα στις καρδιές’’ και ο Πρίγκιπάς του, προσβλέπει στον πολιτικό ηγέτη που θα ενώσει την Ιταλία και ‘’θα την ελευθερώσει από τους βαρβάρους’’. Το Risorgimento κίνημα αυτό ήταν κίνημα μεσοαστών, διανοουμένων, και πολιτικών επιστημόνων. Οι άνθρωποι της αγροτικής τάξης υπέφεραν το ίδιο κάτω από τις διάφορες ξένες κυριαρχίες και έκαναν... αποχή!!! Κρυφές ομάδες ήταν... γνωστές, οι Carbonari και δρούσαν από τη δεκαετία, 1820-21 και 1830. O ποιητής Φόσκολο, φίλος και μέντορας του νεαρού ‘’δικού μας’’ Ανδρέα Κάλβου, που μιλούσε κι έγραφε ιταλική ποίηση γιατί ζούσε από μικρός στην Ιταλία, ήταν μέλος της Οργάνωσης αυτής και είχε μυήσει και τον Κάλβο, ο οποίος είχε καταφύγει στην Αγγλία για να μη συλληφθεί από τις αυστριακές Αρχές στην Ιταλία.

Έψιλον
Η γλώσσα παραμένει το κυρίαρχο στοιχείο ορισμού της εθνότητας και της ενότητας ενός κράτους: Στην Τουρκία μιλιούνται 34 γλώσσες πλην της τουρκικής της Ανατολίας με μεγαλύτερη την Kurmanji Kουρδική διάλεκτο. Ο Οζάλ και ο Ερντογάν επέφεραν χαλαρώσεις στην απαγόρευση ξένων γλωσσών, όταν οι Αρμένιοι, οι Έλληνες (Πόντιοι και Μικρασιάτες) αποδεκατίστηκαν με καθαρές εθνοκαθάρσεις και μαζικές γενοκτονίες. Ο Ερντογάν μεταλαμπάδισε τον σκοταδισμό της εθνοκάθαρσης στην κατεχόμενη Κύπρο που εκτουρκίζεται βίαια μέρα με τη μέρα, χωρίς να χύνεται πολύ... αίμα, μετά εκείνο που θυμόμαστε με την κηδεία κάθε αγνοούμενου... Η δύο (άνκαι υπάρχουν πάμπολλες πια) κοινότητες στην Κύπρο, θα πρέπει να μείνουν μετά την τουρκική εισβολή, χωρισμένες γεωγραφικά. Μόνον έτσι θα υπερισχύσει βαθμηδόν η γλώσσα και η θρησκεία, ΑΡΑ και η τουρκική επικράτεια. Τώρα, ‘’ειρηνικά γίνονται και τα χείριστα’’. Ο. Ελύτης. Πάλε από ποιητήν. Όχι αποποιητήν του Πολιτισμού μας.

ΔΡ ΝΙΚΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΗ
Κριτικός Πολιτισμού και Πολιτικής