Ο ΚΥΠΡΙΟΣ ΕΡΜΗΝΕΥΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΣ ΦΙΛΗΤΑΣ ΣΤΗ «Σ»

«ΖΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΟΠΟΥ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙ Η ΑΒΑΣΤΑΧΤΗ ΕΛΑΦΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΙΠΟΤΑ ΚΑΙ ΖΗΤΩ ΤΟ ΝΤΙΡΙΝΤΑΧΤΑ!», ΤΟΝΙΖΕΙ ΜΕΤΑΞΥ ΑΛΛΩΝ ΣΤΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ Ο ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ

Ο Νικόλας είναι κύριος συντελεστής του συγκροτήματος Prospectus, το οποίο για έξι ολόκληρα χρόνια υπάρχει και ευδοκιμεί σε τούτον τον τόπο μέσα σε δίσεκτους καιρούς, μέσα σε ανομβρίες και κακοτοπιές

Γνώρισα πρόσφατα στη Λευκωσία έναν Κύπριο ερμηνευτή, ο οποίος από την πρώτη στιγμή με εντυπωσίασε με την ιδιαιτερότητά του, με τη σκηνική του παρουσία, με τις μουσικές του επιλογές και με τη σοβαρότητα που τον διακρίνει. Αν και νέος στην ηλικία, οι ρίζες του, ο κορμός και τα παρακλάδια του μοιάζουν σαν να είναι η συνέχεια των παλιών καλών ερμηνευτών. Αυστηρός μέχρι υπερβολής με τις μουσικές του επιλογές, υπερασπίζεται την καλή ελληνική μουσική και λέει τα πράγματα με τ’ όνομά τους. Κύριος συντελεστής του συγκροτήματος Prospectus, το οποίο για έξι ολόκληρα χρόνια υπάρχει και ευδοκιμεί σε τούτον τον τόπο μέσα σε δίσεκτους καιρούς, μέσα σε ανομβρίες και κακοτοπιές. Κυρίες και κύριοι, σας παρουσιάζω τον Νικόλα Φιλήτα!

Χαραγμένη η πληγή του πολέμου

Νικόλα Φιλήτα γεννήθηκες στου Μόρφου. Ήσουν δεν ήσουν δυο ετών και ξέσπασε ο πόλεμος. Αισθάνεσαι την πληγή που χαράχτηκε στο σώμα αυτού του τόπου παρόλο που τα βιώματά σου δεν σε βοηθούν να θυμάσαι;

Η ίδια πληγή που χαράκτηκε στο σώμα αυτού του τόπου είναι αυτή που σημάδεψε τις ζωές μας. Ειδικά στην παιδική ηλικία. Μπορεί από τις στιγμές και τις μέρες του πολέμου να μη θυμάμαι τίποτα όντας δύο χρονών μόνο… Τα δύσκολα όμως μετέπειτα χρόνια, ο αγώνας για επιβίωση, οι στερήσεις, ο κοινωνικός ρατσισμός («μπούλινγκ» της εποχής), οι εικόνες της καταστροφής, η Πράσινη Γραμμή ήταν τα καθημερινά βιώματα, ειδικά για όσους από εμάς της γενιάς μου μεγαλώναμε στη Λευκωσία. Το σημειώνω αυτό γιατί έχει σημασία μέχρι και σήμερα. Τα πρώτα χρόνια μετά την εισβολή, μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του 80’, στη Λήδρας και την Ονασαγόρου φοβόσουν να πας… Η περιοχή όλη ήταν ερείπια και αποκαΐδια. Παίζαμε με τους άδειους κάλυκες και τα συντρίμμια από τις μάχες στα φυλάκια.

Στα σπίτια μας άκουγες μόνο ιστορίες θλίψης και πόνου. Όλες οι συζητήσεις και οι κουβέντες της κάθε μέρας περιστρέφονταν γύρω από τις τρομακτικές εμπειρίες που βίωσε ο κόσμος τις τραγικές εκείνες μέρες. Από ανθρώπους πολλές φορές που τις έζησαν από πρώτο χέρι. Στην οικογένεια είχαμε συγγενείς αγνοούμενους, άλλους εγκλωβισμένους, οπόταν αντιλαμβάνεται κανείς ποιο ήταν το κλίμα και η ατμόσφαιρα για να αναπτυχθεί και να μεγαλώσει ένα παιδί.

Τι σημαίνει πολιτικό τραγούδι για έναν τόπο όπως ο δικός μας; Γεννήθηκε πολιτικό τραγούδι μετά το 1974;

«Παραπονεμένα λόγια έχουν τα τραγούδια μας, γιατί τ’ άδικο το ζούμε μέσ' από την κούνια μας» ίσως να είναι ο πιο χαρακτηριστικός στίχος σε σχέση ειδικά και με ό,τι περιέγραψα πιο πάνω. Αυτό που έγινε σίγουρα το '74 ήταν ότι το πολιτικό τραγούδι που είχε αναπτυχθεί τα προηγούμενα χρόνια, ήρθε και ρίζωσε μέσα στις ψυχές μας λόγω της κατάστασης. Υπήρχε έντονη πολιτική φόρτιση τότε. Ο κόσμος πίστευε, ένιωθε έντονα και ψαχνόταν να εκφραστεί και να πιαστεί από κάπου.

Αυτό ήταν αρκετό για να ανθίσει και να φέρει το πολιτικό τραγούδι ψηλά στις συνειδήσεις μας. Στη μετέπειτα πορεία συνέχισε φυσικά να υπάρχει πολιτικό τραγούδι. Ποτέ δεν έπαψε. Τα χρώματα ίσως να έπαψαν να είναι τόσο έντονα, αλλά το πολιτικό και κοινωνικό τραγούδι υπήρχε και θα υπάρχει. Αν με ρωτάτε όμως για το πού απευθύνεται αυτό ή πόσο επηρεάζει την κοινωνία, εδώ θα σηκώσω τα χέρια ψηλά. Ζούμε στην εποχή όπου επικρατεί η αβάσταχτη ελαφρότητα τού τίποτα και ζήτω το ντιριντάχτα!

Οι ισορροπίες

Υπάρχει το καλό ελληνικό τραγούδι. Υπάρχει και το τραγούδι, το οποίο κυρίως προορίζεται για διασκέδαση. Πες μας για τις ισορροπίες που εσύ αντιλαμβάνεσαι ανάμεσα στα δύο. Μετά τους μεγάλους συνθέτες που αρχίζουν από τον Θεοδωράκη, τον Χατζιδάκι, τον Μαρκόπουλο, τον Λεοντή, τον Μικρούτσικο και άλλους παρόμοιου βεληνεκούς, πού βρίσκεται -κατά τη γνώμη σου- η σημερινή σύγχρονη δημιουργική σοδειά των τελευταίων 15 χρόνων; Οι νέοι συνθέτες έχουν παραλάβει τη σκυτάλη;..

Υπάρχουν όλα. Υπάρχει και καλό ελληνικό τραγούδι, που προορίζεται για διασκέδαση. Υπάρχει και σαχλαμάρα. Τις ισορροπίες ανάμεσα στο τι προωθεί η αγορά και το σύστημα στα μαγαζιά τις καθορίζει το αφτί του κοινού! Αν και έχω την αίσθηση ότι ο περισσότερος κόσμος δεν ξέρει καν τι ακούει, ούτε ξέρει να ξεχωρίσει γιατί του αρέσει κάτι! Οι περισσότεροι απλώς τρώνε μουσικά ό,τι τους σερβίρουν. Μόδα!

Απλώς να νιώθουν ότι διασκεδάζουν και περνούν καλά. Ο κόσμος βγαίνει έξω, πάει στα μαγαζιά να πιει, να χαλαρώσει, να μεθύσει, να φλερτάρει, να κάνει επίδειξη. Αρκεί μια μουσική με ρυθμό να παίζει διαπασών. Ως εκεί! Λίγοι το ψάχνουν παραπάνω. Και ακόμα πιο λίγοι επιλέγουν τη μουσική ως το πρώτιστο κριτήριο για το πώς θα διασκεδάσουν. Δυστυχώς, έτσι έχουν τα πράγματα. Ο πήχης των απαιτήσεων βρίσκεται πολύ χαμηλά, οπόταν και η παραγωγή της μουσικής ειδικά ως εμπόριο θα κινηθεί στους ρυθμούς και στους ήχους που επικρατούν κάθε συγκεκριμένη περίοδο.

Οι εξαιρέσεις πάντα θα υπάρχουν, αλλά στη σημερινή εποχή είναι για τους λίγους. Το καλό ποιοτικό τραγούδι δίνει αγώνα επιβίωσης να μείνει ζωντανό στις συνειδήσεις των λίγων που το έχουν ανάγκη και το αναζητούν. Σε αυτό το πεδίο είναι αναγκασμένοι να κινηθούν οι νέοι συνθέτες που έχουν παραλάβει τη σκυτάλη. Και ναι, αρκετοί το έχουν καταφέρει ακόμα και σ' αυτές τις συνθήκες. Έχουν γραφτεί και γράφονται πολλά σημαντικά και σπουδαία πράγματα. «Αν έχεις μάτια να τα δεις, αν έχεις χέρια να τ' αγγίξεις», που λέει και ένας αγαπημένος στίχος!

Οι Prospectus

Μίλησέ μας για το συγκρότημα Prospectus που δημιουργήσατε. Ποιους χάρτες ακολουθείτε; Πού θέλετε να φτάσετε όλα ετούτα τα χρόνια. Πώς εισπράττει η κυπριακή κοινωνία αυτό το συγκρότημα;

Οι Prospectus ήταν για μας η ανάγκη να κρατηθεί ζωντανό στις σκηνές αυτό το άλλο είδος της μουσικής! Αυτό που μας ανέθρεψε, αυτό που έχουμε ανάγκη να εκφράσουμε, αυτό που έχουμε καθήκον να κρατήσουμε ζωντανό στις νεότερες γενιές. Ο Άλκης Αλκαίος, ο Μάνος Ελευθερίου, ο Τριπολίτης και οι άλλοι τόσοι δεκάδες ποιητές, στιχουργοί και συνθέτες, δεν μπορεί να χαθούν!

Η μουσική τους σίγουρα θα ακούγεται πάντα στα ραδιόφωνα και στις ποιοτικές τηλεοπτικές εκπομπές. Δεν μπορεί, λοιπόν, να λείπει από τη νυκτερινή ζωή. Αυτό που μεταφέρεται από ένα live είναι πάντα πιο έντονο και διαφορετικό, πιο άμεσο, ο κόσμος έχει τη χαρά της έκφρασης και της συμμετοχής. Ε, ήταν, λοιπόν, μια εποχή που η Λευκωσία μετά από πολλά χρόνια καλής παράδοσης και κουλτούρας κινδύνευε να μείνει χωρίς μια μουσική σκηνή ή συγκροτήματα που να εκφράζουν αυτόν τον χώρο.

Εκεί ξεκινήσαμε οι Prospectus, με τις συνθήκες πολύ δύσκολες απ' όλες τις απόψεις και ευτυχώς καταφέραμε να σταθούμε και να πετύχουμε σε μεγάλο βαθμό το σκοπό μας. Και είναι με χαρά που παρατηρήσαμε ότι ήταν πηγή ενθάρρυνσης αυτό και για πολλά άλλα νέα ταλαντούχα παιδιά να μην το βάλουν κάτω, με αποτέλεσμα να υπάρχουν σήμερα αρκετά νέα σχήματα και προοπτικές σε αυτόν τον χώρο.

Είμαστε ευτυχείς ότι αυτή η αφοσιωμένη προσπάθειά μας, που ξεκίνησε πριν από έξι χρόνια, έχει αφήσει το σημάδι της σε όλη την επικράτεια του νησιού μας και όχι μόνο. Υπάρχει μεγάλη αποδοχή από τον κόσμο γι' αυτό που κάνουμε και το ζούμε σε κάθε εμφάνιση. Τους είμαστε πάντα ευγνώμονες γι' αυτό!

Η αποχή από τη δισκογραφία

Βρίσκεσαι σε πάμπολλες συναυλίες κι εκδηλώσεις κάθε χρόνο. Και όμως δεν έχουμε αντιληφθεί προσωπική δισκογραφία σου. Γιατί απέχεις;

Είναι γεγονός ότι είμαστε σε πλήρη απασχόληση συνεχώς. Με εμφανίσεις, συναυλίες και παραστάσεις. Είναι και αυτός ένας λόγος -όχι ο κύριος- που ακόμα δεν παρουσιάσαμε κάτι από δισκογραφία, ούτε σαν συγκρότημα, ούτε ατομικά. Η αλήθεια είναι ότι το δουλεύουμε χρόνια. Έχουμε ετοιμάσει πράγματα, και άλλα τα δουλεύουμε ακόμη. Θα βγουν μόλις είναι η ώρα τους! Είμαστε πάρα πολύ απαιτητικοί, και θεωρούμε ότι αν είναι να κυκλοφορήσουμε κάτι, θα πρέπει να είναι πολύ ξεχωριστό και όχι κάτι απλό. Στα δικά μας τα αφτιά και τις αισθήσεις πρωτίστως! Οπόταν επιφυλαττόμεθα!

Μετά την προηγούμενη ερώτηση θα πρέπει να σημειώσουμε ότι επίσης είσαι απών από τα media της Κύπρου. Συνειδητή η απουσία;

Είναι αλήθεια αυτό. Και συμβαίνει. Λίγο γιατί είμαι άνθρωπος χαμηλών τόνων και λίγο γιατί τα media δίνουν περισσότερη σημασία σε άλλα είδη σε σχέση και με το γίγνεσθαι περί μουσικής όπως το περιέγραψα σε μιαν άλλη απάντησή μου πιο πάνω! Επί της ουσίας όμως μπορώ να πω ότι λίγες έως ελάχιστες εκπομπές θα μπορούσαν να με κάνουν να νιώσω ότι έχω θέση να βρεθώ εκεί για κάποιο λόγο. Στο τέλος της ημέρας, φυσικά, το βήμα το δικό μας είναι εκεί στη σκηνή, αρκετές φορές τον μήνα, για να λέμε και να παρουσιάζουμε αυτό που μας εκφράζει!

Νικόλα σε ευχαριστούμε από καρδιάς γι' αυτήν τη συνομιλία. Κλείνοντας, ονόμασέ μας τα μελλοντικά σου όνειρα, τα μελλοντικά σου καλλιτεχνικά σχέδια! Καλή επιτυχία σε ό,τι δρομολογείς!

Εγώ σας ευχαριστώ για την ευκαιρία που μου δώσατε. Τα πράγματα που επιθυμώ για το μέλλον είναι ουτοπικά! Θα προτιμούσα έναν πιο ανθρώπινο κόσμο να ζήσουν τα παιδιά μας… τίποτα περισσότερο. Μέσα από τη μουσική θα προσπαθούμε πάντα να αναπλάθουμε καλύτερους και πιο πολιτισμένους ανθρώπους, κρατώντας την ελπίδα ζωντανή. Και για μας και για τον τόπο μας. Σας ευχαριστώ πολύ ξανά και εύχομαι καλή συνέχεια σε σας και την καλλιτεχνική σας πορεία. Ήταν τιμή μου να συνομιλήσουμε.