ΕΔΩ ΠΟΥ ΥΨΩΝΟΝΤΑΙ ΦΩΤΕΙΝΑ ΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΑΓΗΣ ΜΕ ΤΗ ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ

ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟΝ ΞΕΤΥΛΙΓΟΝΤΑΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΣΥΝΕΙΡΜΟΙ ΑΠΟ ΕΥΧΑΡΙΣΤΕΣ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΟΛΗΣΕΙΣ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΕΠΩΔΥΝΕΣ ΜΝΗΜΕΣ ΤΟΥ ΧΤΕΣ, ΠΟΥ ΣΜΙΓΟΥΝ ΜΕ ΕΠΙΦΟΒΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΑΓΩΝΙΟΥΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΥΡΙΟ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ

Σε τούτο τον τόπο των δυναστικών δεινών της διαιωνιζόμενης τουρκικής κατοχής και της κατάφωρης αδικίας πόσο η ψυχή διψά να ενωτιστεί εκείνη την πρώτη ωδή από τις καταβασίες και πόσο πόθησε να συμψάλλει το απολυτίκιο των Χριστουγέννων, θερμουργό βάλσαμο παραμυθίας και δύναμης θαυματουργικής: «Χριστός γεννάται δοξάσατε»

Παραμονή Χριστουγέννων και η πνοή μιας άλλης θαλπωρής λιώνει τη χιονοστιβάδα των εφήμερων και τετριμμένων, που καθίστανται ακόμη πιο εύθρυπτα ανάμεσα στις προεκλογικές μυλόπετρες. Εν αναμονή της χαρμόσυνης μέρας, που κομίζει το μήνυμα της Θείας Γέννησης, δεν χωρούν ξύλινα φραστικά σχήματα πολιτικολογούντων, μήτε καταγγελτικές ρητορικές αλληλοεξόντωσης, ούτε και βαρύγδουπες μεγαλαυχίες ανταγωνιστικών κομματικών επιτελείων.

Στη θέση τους υψώνονται φωτεινά αγγέλματα οι λέξεις της ταπείνωσης και της καταλλαγής με τη φωνή της αλήθειας, καταυγάζοντας στο στερέωμα της Χριστιανοσύνης τη δοξαστική γλώσσα των χριστουγεννιάτικων ύμνων: «Δεύτε ίδωμεν πιστοί…», «Άστρον ήδη ανατέταλκεν…». Το αστέρι της Βηθλεέμ, που μόνο με βαθιά χριστιανική πίστη θα μπορείς ολόλαμπρο να δεις και μαζί με τους αγραυλούντες ποιμένες ν’ αφεθείς να σε οδηγήσει αύριο, όρθρου βαθέος, στον ναό των κατανυκτικών ψαλμών και των παναρμόνιων αγγελικών αίνων: «Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη εν ανθρώποις ευδοκία».

Σε τούτο τον τόπο των δυναστικών δεινών της διαιωνιζόμενης τουρκικής κατοχής και της κατάφωρης αδικίας πόσο η ψυχή διψά να ενωτιστεί εκείνη την πρώτη ωδή από τις καταβασίες και πόσο πόθησε να συμψάλλει το απολυτίκιο των Χριστουγέννων, θερμουργό βάλσαμο παραμυθίας και δύναμης θαυματουργικής: «Χριστός γεννάται δοξάσατε· Χριστός εξ ουρανών απαντήσατε· Χριστός επί γης υψώθητε…Έσωσεν λαόν θαυματουργών Δεσπότης». «Η Γέννησίς Σου Χριστέ ο Θεός ημών, ανέτειλε τω κόσμω, το φως το της γνώσεως…Σε προσκυνείν, τον Ήλιον της Δικαιοσύνης, και Σε γινώσκειν εξ ύψους ανατολήν…».

Από τώρα, λοιπόν, έως αύριο και στο διηνεκές, όπως εδώ και πάνω από δύο χιλιάδες χρόνια, «οι ουρανοί αγάλλονται, χαίρει η κτίσις όλη»! Κι ευθύς λες κι έρχονται από μακριά οι κρουστοί μεταλλικοί ήχοι από τα τρίγωνα των παιδιών, που ζωντανεύουν με τις μελωδικές είτε παράταιρες φωνές τους τα κάλαντα μπροστά στα φτωχικά-αρχοντικά των νοικοκυραίων. Των χωριών και των πόλεών μας γραφικά νοσταλγικά κάλαντα αλλοτινών ανεπίστροφων καιρών, που μοιάζουν πιο αυθεντικά από τις στημένες μπάντες ή τις σποραδικές χορωδίες σε φανταχτερά μέγαρα και δημόσια υποστατικά.

Είναι, ωστόσο, κι εκείνα τα ποιητικά κάλαντα του 1872 στο εμβληματικό έργο του Έλληνα «ζωγράφου των Χριστουγέννων» Νικηφόρου Λύτρα, που παρότι θεωρείται μια από τις κορυφαίες στιγμές στην ηθογραφική ζωγραφική της Ελλάδας, με την επινοητικότητα της σύνθεσης και τους πολλαπλούς της συμβολισμούς υπερβαίνει τη χρονικότητα και εντοπιότητα μιας τυπολογικής εθιμικής σκηνής. Τρία παιδιά που τραγουδούν με συνοδεία ενός που παίζει αυλό και ενός άλλου τύμπανο.

Εμφανής, λόγω ενδυμασίας, η διαφορετικότητα στην προέλευσή τους, αλλά και η διαφορετική, ίσως, φυλετική καταγωγή του τυμπανιστή. Τις αξίες της ελληνικής οικογένειας και της συνέχειας του Ελληνισμού δηλώνουν η μάνα με το βρέφος στο παράθυρο, καθώς και το μαρμάρινο θωράκιο της Νίκης. Η σκοτεινή μορφή, που προβάλλει πίσω από τον μαντρότοιχο και το ξεραμένο άνυδρο δέντρο, όσο κι αν φωτίζονται από την πανσέληνο, παραπέμπουν στα σκοτεινά χρόνια της ένδειας. Μήπως, όμως, το φανάρι που κρατεί ένα από τα πέντε παιδιά, το χορταρένιο σάρωθρο και το γυάλινο ποτήρι με το νερό εξεικονίζουν την κάθαρση, που θα προέλθει από τα Ελληνόπουλα της πατρίδας στο ξημέρωμα καλύτερων ημερών;

«Μυστήριον ξένον και παράδοξον»

Παραμονή Χριστουγέννων και στη δική μας σήμερα δύσμοιρη πατρίδα, που παρά τις αλλεπάλληλες απογοητεύσεις και τη ματαίωση τόσων υπεσχημένων ελπίδων, δεν παύει να προσβλέπει στο χάραμα μιας νέας αυγής. Γιατί οι ευχές για «Καλά Χριστούγεννα», που δεν έρχονται πια μ’ εκείνες τις ζεστές χριστουγεννιάτικες κάρτες, αλλά με τηλεφωνικά και ηλεκτρονικά, ως επί το πλείστον, στερεότυπα μηνύματα, δεν πρέπει να σημαίνουν για μας μόνο προσωπική και οικογενειακή ευτυχία. Προέχει η ευχή, που μεταφράζεται σε ικετήρια προσευχή μπροστά στη φάτνη του Θείου Βρέφους για την απελευθέρωση της κατεχόμενης γης μας.

Όπως ακριβώς εμείς οι παλαιότεροι απαγγέλλαμε στα πρώτα μαθητικά θρανία τη «Νύχτα Χριστουγεννιάτικη» του Δροσίνη και δεν συνειδητοποιούσαμε το βαθύτερό της νόημα, που τώρα το συναισθανόμαστε ώς μέσα στα φυλλοκάρδια, ιδίως, στους στίχους των δύο τελευταίων στροφών: «Την άγια νύχτα τη Χριστουγεννιάτικη/-ποιος δεν το ξέρει;-/των Μάγων κάθε χρόνο τα μεσάνυχτα/λάμπει τ’ αστέρι.//Κι όποιος το βρη μεσ’ στ’ άλλα αστέρια ανάμεσα/και δεν το χάση/σε μιαν άλλη Βηθλεέμ ακολουθώντας το/μπορεί να φτάση».

Στη Βηθλεέμ, όπου συνέβη «μυστήριον ξένον και παράδοξον»: το μέγα κοσμοϊστορικό γεγονός της ενανθρωπήσεως του Κυρίου και της λυτρωτικής αναγέννησης του κόσμου. Και την επενέργεια τούτου του θαύματος προσδοκούμε με ανάταση ψυχής και πίστη αναπεπταμένη να έλθει σύντομα για τον σκλαβωμένο μας τόπο, που έζησε πριν από την τραγωδία του ’74 τα ματωμένα Χριστούγεννα της τουρκικής ανταρσίας του 1963 κάτω από τις βόμβες ναπάλμ των εμπρησμών και των τόσων θανάτων. Αλλά και στη Βηθλεέμ της ειρήνης και της αγάπης, που έφερε ο Χριστός με τον ερχομό του στη Γη και που σφαδάζει από τις αιματηρές συγκρούσεις και το μίσος των αντιπαραθέσεων στην κοντινή Ιερουσαλήμ, ύστερα από την πρόσφατη προκλητική ενέργεια του Τραμπ.

Παραμονή Χριστουγέννων και όχι μόνον ξετυλίγονται συναισθηματικοί συνειρμοί από ευχάριστες αναμνήσεις και συγκινητικές αναπολήσεις, αλλά και επώδυνες μνήμες τού χτες, που σμίγουν με επίφοβες σκέψεις και εναγώνιους προβληματισμούς για το σήμερα και το αύριο του πλανήτη. Από το ενεργό ηφαίστειο στη Μέση Ανατολή, που μετρά τις αιμάσσουσες πληγές της στους συνεχιζόμενους πολέμους, έως τα κατακλυσμιαία κύματα των προσφύγων και των μεταναστών, μέχρι τις αστάθμητες αποφάσεις παρανοϊκών ηγετών ένθεν και ένθεν του ανειρήνευτου Ειρηνικού. Και είναι ακόμη όλοι εκείνοι οι όπου γης πονεμένοι των αγιάτρευτων καημών και των χαμένων ονείρων. Πού είναι το Παπαδιαμαντικό «Άνθος του Γιαλού» της μεταμόρφωσης σε αιώνια αγάπη; Πού είναι το θεϊκό άστρο της Βηθλεέμ να φωτίσει τα βήματα των ανθρώπων; Όπου να ’ναι ανατέλλει στον κόσμο «το φως το της γνώσεως»!

Καλά Χριστούγεννα για μια Ελεύθερη Κύπρο!