ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΡΑΒΕΛΑΣ: Η ΠΙΟ ΓΛΥΚΙΑ «ΚΑΛΗΣΠΕΡΑ» ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΑΣ

ΤΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ ΣΕ ΚΑΛΕΙ ΝΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ. ΣΤΗΝ ΚΑΝΤΡΙ, ΓΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ, ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΕΧΕΙΣ ΜΕΣΑ ΣΕ ΤΡΙΑ ΛΕΠΤΑ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΖΩΗΣ. Ο ΧΑΝΚ ΓΟΥΙΛΙΑΜΣ ΕΙΧΕ ΠΕΙ, ΑΝ ΜΠΟΡΕΙΣ ΜΕΣΑ ΣΕ ΔΥΟΜΙΣΙ ΛΕΠΤΑ ΝΑ ΒΑΛΕΙΣ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΕ ΝΟΤΕΣ, ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

Θεωρώ μεγάλη τιμή να είμαι στο Ράδιο Πρώτο. Η πρώτη επαφή είχε ξεκινήσει με τον αλησμόνητο Άντη Χατζηκωστή, αλλά ο αδόκητος χαμός του ανέβαλε την προοπτική συνεργασίας. Εφτά, όμως, χρόνια μετά, αυτή έγινε πραγματικότητα. Και πρέπει να πω ότι, από την πρώτη στιγμή, αισθάνθηκα πως βρίσκομαι σε μια μεγάλη οικογένεια, με όλα τα παιδιά του Ομίλου

Ήταν αρκετό, με μόνο τη λέξη «καλησπέρα», ειπωμένη με τρόπο που άδειαζε στις καρδιές των ακροατών «όλη τη νύχτα με το φεγγάρι και τ’ άστρα της», να εκχερσώσει ένα καινούργιο μουσικό τοπίο στα fm, στο οποίο άνθισαν οι πιο ζείδωροι καρποί της ραδιοφωνικής επικοινωνίας, με λίπασμα τη μουσική και το συναίσθημα.

Η φωνή και η ευαισθησία του ανθρώπου που για 31 χρόνια «χορδίζει» τις συχνότητες και τους παλμούς της δικής μας ευαισθησίας με τη μουσική του, μας επισκέπτονται κάθε βράδυ, από τις 10.00 έως τη 01.00, στις συχνότητες του Ράδιο Πρώτο, σ’ ένα σαγηνευτικό ταξίδι, με όχημα την απαραχάρακτη αλήθεια του συναισθήματος και τη μαγεία των ήχων. Αυτά που ο ίδιος ο Νίκος Γκαραβέλας, ο πολυβραβευμένος μουσικός παραγωγός, χαρακτηρίζει ως το βασικό στοιχείο της σχέσης με τον ακροατή, αλλά και προσδιοριστικό στοιχείο της ίδιας της μουσικής. Η οποία, όπως λέει, είναι λειτούργημα, που σε αναγκάζει «να ξεχνάς την προσωπική σου ζωή, τις επιθυμίες σου και να μπαίνεις στη λογική ότι μπορείς και πρέπει να καλυτερεύσεις τον κόσμο μέσα από τα τραγούδια».

Τριάντα ένα χρόνια στα ερτζιανά, μέσα από τα οποία μπόρεσες να αγγίξεις βαθιά τις καρδιές και τη φαντασία. Πώς ξεκίνησε αυτό το ταξίδι;

Ξεκίνησε εντελώς τυχαία, με μια τηλεφωνική κλήση και την πρόσκληση να αντικαταστήσω τον Μάνο Ξυδούς που έκανε εκπομπή στον ραδιοσταθμό 9,84. Πήγα, λοιπόν, έβαλα δεκατέσσερεις δίσκους κάντρι και είπα τη λέξη «καλησπέρα», την οποία λέω, αδιαλείπτως, μέχρι σήμερα και η οποία άνοιξε το βιβλίο της ραδιοφωνικής μου ιστορίας, που συνεχίζει να γράφεται…

Ίσως η πιο σημαντική λέξη που εκστόμισες μπροστά στο μικρόφωνο όλα αυτά τα χρόνια;

Νομίζω, ναι… Από τότε μέχρι σήμερα ήταν μια πορεία πολύ καλή, κυρίως ανθρώπινη και δημιουργική, από την ανθρώπινη πλευρά της. Έφερα τον ερωτικό λόγο στο ραδιόφωνο, κάτι που δεν υπήρχε προηγουμένως, απευθυνόμενος, πάντα, στο πρώτο πρόσωπο…

Όταν το ραδιόφωνο «κτύπησε» την τηλεόραση

Τι θεωρείς ως το σημαντικότερο πράγμα που συνέβη μέσα από την εκπομπή, πέραν από αυτό που ανέφερες;

Αν έπρεπε να αναφέρω κάτι συγκεκριμένο, θα έλεγα ότι ήταν η μετατροπή μιας βραδινής ραδιοφωνικής εκπομπής, κάπου στα μέσα της δεκαετίας του ’90, σε άμεσο ανταγωνιστή της τηλεόρασης σε επίπεδο ακροαματικότητας. Ήταν κάτι το πρωτοφανές, μια βραδινή εκπομπή ραδιοφώνου να «κτυπάει» την τηλεόραση σε αυτό τον τομέα.

Και θα έλεγα ότι όλα τα βραβεία που έχω κατακτήσει, είναι βραβεία για τους ακροατές - τους οποίους αντιπροσωπεύουν -, και όχι για εμένα προσωπικά. Είναι μια καταξίωση των ανθρώπων που ακούνε, αλλά, κυρίως, αυτών που έχουν φύγει από τη ζωή. Και σ’ αυτούς αφιερώνω όλες αυτές τις ραδιοφωνικές καταξιώσεις.

Και γιατί η κάντρι; Τι χαρακτηρίζει αυτήν τη μουσική σε σχέση με τις άλλες;

Υπήρχε, και υπάρχει, ακόμα, σε κάποιο βαθμό, μια μεγάλη παρεξήγηση σε σχέση με την κάντρι. Κάντρι είναι μια πολύ ευρύτερη έννοια απ’ ό,τι συνήθως θεωρείται και εγώ εντάσσω σ’ αυτήν το ροκ εντ ρολ, τη ροκ κ.τ.λ. Η μεγαλύτερη απόδειξη είναι ότι δεν μπορείς να δεις ποτέ μαζί τους Ινγκλς και τους Κουίν, όμως έλεγαν και οι δύο ροκ τραγούδια.

Κύριο χαρακτηριστικό της είναι το βαθύ ανθρωποκεντρικό στοιχείο: Μιλά για τη χαρά, τη λύπη, τον θάνατο, την απώλεια, τον έρωτα, τον Θεό. Χαίρομαι που ο κόσμος την αγάπησε και την αναγνωρίζει και μπορεί να πει κάποιος ότι «μου αρέσει» ή «δεν μου αρέσει».

Η ινδιάνικη κουλτούρα

Θα έλεγες ότι είναι πάνω σ’ αυτό το υπέδαφος που αναπτύχθηκε και η σχέση σου με την ινδιάνικη κουλτούρα;

Μα, η κάντρι έχει 30 τοις εκατό Ινδιάνους, λόγω του ανθρωποκεντρικού της χαρακτήρα! Η πρώτη μου επαφή με την κουλτούρα και τον πολιτισμό των Ινδιάνων ήταν όταν διάβασα σ’ ένα βιβλίο ότι η κύρια αιτία που οι Ινδιάνοι έχαναν τις μάχες με τον αμερικανικό στρατό ήταν επειδή δεν πυροβολούσαν τα άλογα, κάτι που, αντίθετα, έκανε ο αμερικανικός στρατός. Άρχισα, έτσι, να μελετώ την κουλτούρα τους. Μια φίλη μου με γνώρισε στους Σιού και σε δέκα χρόνια έλαβα το τιμητικό όνομα Ονόκιο, που σημαίνει άνεμος. Τιμητικές διακρίσεις έλαβα, επίσης, από τους Απάτσι και τους Καϊόβας.

Είχες κάποιον ιδιαίτερο τρόπο προσέγγισης, μέσα από τον οποίο μπόρεσες να την «κοινωνήσεις» στους ακροατές;

Η προσέγγιση έγινε μεταφράζοντας τους στίχους των τραγουδιών, και έτσι, ο ακροατής, είχε άμεση επαφή με το χρώμα και το συναίσθημα του τραγουδιού.

Αυτό - το συναίσθημα, δηλαδή - θα προσδιόριζες και ως το βασικό στοιχείο της σχέσης με τους ακροατές;

Ακριβώς… Το βασικό στοιχείο της σχέσης με τον ακροατή είναι το συναίσθημα. Αυτό, άλλωστε, προσδιορίζει και τη μουσική, την οποία δεν διαχωρίζω σε ελληνική και ξένη. Η μουσική είναι λειτούργημα, ξεχνάς την προσωπική σου ζωή, τις επιθυμίες σου, πολλές φορές, και μπαίνεις στη λογική ότι μπορείς και πρέπει να καλυτερεύσεις τον κόσμο μέσα από τα τραγούδια.

«Παραφράζοντας» τον Ελύτη

Είσαι για πάνω από τριάντα χρόνια, καθημερινά, μεταξύ 10.00 - 01.00 το βράδυ, στον αέρα. Παραφράζοντας ένα στίχο του Ελύτη από τη «Μαρία Νεφέλη» που λέει «Κάπου ανάμεσα Τρίτη και Τετάρτη πρέπει να παράπεσε η αληθινή σου ημέρα», θα έλεγες ότι «Κάπου ανάμεσα 10.00 και 01.00 πρέπει να παράπεσε η αληθινή σου ώρα»;

Είναι μεγάλη αλήθεια αυτό... Όταν ανοίγω την πόρτα του στούντιο, αφήνω τον εαυτό μου έξω. Αν θέλεις, «μεταφράζω» ή «παραφράζω», ραδιοφωνικά, τον Ελύτη. Πρέπει να ξεχάσεις τον εαυτό σου και να αφοσιωθείς σ’ αυτό που κάνεις. Ο κόσμος σε χρειάζεται, και εδώ αναδεικνύεται η έννοια του λειτουργήματος.

Πώς βλέπεις το μέλλον του ραδιοφώνου στην εποχή του Ίντερνετ;

Τα καινούργια δεδομένα είναι το web radio, που κτυπάει τα fm. Όσο, όμως, υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούν το ραδιόφωνο λειτούργημα, θα είναι το ισχυρότερο μέσα επικοινωνίας. Διαφορετικά, θα γίνει ουραγός της τηλεόρασης.

Τι είναι εκείνο που, κυρίως, το διαφοροποιεί ως μέσο;

Το ραδιόφωνο σε καλεί να διαμορφώσεις μια εικόνα. Στην κάντρι, για παράδειγμα, μπορείς να έχεις μέσα σε τρία λεπτά μια ιστορία ζωής. Ο Χανκ Γουίλιαμς είχε πει, αν μπορείς μέσα σε δυόμισι λεπτά να βάλεις μια ιστορία με νότες, γνωρίζεις το νόημα της μουσικής.

Έχεις κάνει εκπομπές με πολύ διαφορετικά ακροατήρια, στην Ελλάδα, στην Αμερική, τώρα στην Κύπρο, κ.α. Αυτό διαδραματίζει κάποιο ρόλο στις επιλογές και στη γενικότερη απεύθυνσή σου;

Κυρίως με επηρεάζουν πολύ τα τραγούδια που παίζω και αυτά που λέω, δεν ξεχωρίζω ανάμεσα σε ανθρώπους και φυλές. Τα ίδια πράγματα που κάνω στην Ελλάδα, τα κάνω και στην Κύπρο και στην Αμερική. Οι άνθρωποι είναι παντού οι ίδιοι, είτε στην Ελλάδα, είτε στην Αμερική, είτε εδώ.

Η μουσική διαπαιδαγωγεί

Νιώθεις, τελικά, ότι το ραδιόφωνο σ’ έχει αλλάξει ως άνθρωπο;

Ναι, με έχει αλλάξει. Η μουσική η ίδια, η οποία διαπαιδαγωγεί και σε κάνει να σκέφτεσαι και να αισθάνεσαι βαθύτερα και, βασικά, να είσαι πιο ανθρώπινος. Και αυτό είναι το νόημά της. Αλίμονο στους ανθρώπους που πιστεύουν ότι η μουσική είναι μόνο διασκέδαση.

Αν αφαιρούσαμε τη μουσική από τη ζωή μας, δεν θα υπήρχε νόημα, παρέα, φιλία στη μοναξιά μας. Βιώνεις την αλήθεια του ραδιοφώνου, όταν αντιλαμβάνεσαι τη μουσική αξία της ύπαρξής σου.

Καταλήγοντας, πώς προέκυψε η συνεργασία με το Ράδιο Πρώτο;

Θεωρώ μεγάλη τιμή να είμαι στο Ράδιο Πρώτο. Η πρώτη επαφή είχε ξεκινήσει με τον αλησμόνητο Άντη Χατζηκωστή, αλλά ο αδόκητος χαμός του ανέβαλε την προοπτική συνεργασίας. Εφτά, όμως, χρόνια μετά, αυτή έγινε πραγματικότητα. Και πρέπει να πω ότι, από την πρώτη στιγμή, αισθάνθηκα πως βρίσκομαι σε μια μεγάλη οικογένεια, με όλα τα παιδιά του Ομίλου. Οι συνθήκες εργασίες στο Συγκρότημα είναι πραγματικά ανθρώπινες. Κάθε βράδυ, στις 10.00 με 01.00, λοιπόν, είμαστε συντονισμένοι από το διαδίκτυο gradio.gr και το Ράδιο Πρώτο σε όλη την Κύπρο και όχι μόνον.