«ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΧΑΜΕΝΟ ΧΡΟΝΟ» ΣΤΗ ΣΚΗΝΗ ΤΗΣ ΑΚΟΥΣΙΑΣ ΜΝΗΜΗΣ

Η ΑΚΟΥΣΙΑ ΜΝΗΜΗ ΔΙΑΣΠΑ ΤΟ ΚΕΛΥΦΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΒΥΘΙΖΕΙ ΣΤΟ ΑΔΟΚΗΤΟ ΕΡΕΒΟΣ ΜΙΑΣ «ΚΑΙΝΟΦΑΝΟΥΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑΣ», ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΙ ΣΤΟ ΟΠΟΙΟ Ο ΑΦΗΓΗΤΗΣ ΑΔΗΡΙΤΑ ΠΑΡΑΔΙΔΕΤΑΙ

Η ουσία της ζωής μας, για τον Proust μπορεί μονάχα να προσεγγισθεί στην αλήθεια και μοναδική, ατομική, ουσία της, στην ανακλητική, αναθεωρούσα τέχνη. Συνεπάγεται, επίσης, ότι δεν υφίσταται μια αληθινή εξωτερική πραγματικότητα, εξόν ίσως από την τέχνη. Κάθε σκηνή, συμβάν ή εμπειρία είναι διαφορετικά, όπως βιώνονται από τον κάθε άνθρωπο

Λίγα βιβλία στον 'δυτικό κανόνα' όσο το ? la recherche du temps perdu του Marcel Proust μοιράζονται την αμφιλεγόμενη τιμή να έχουν κερδίσει τόση καθολική αναγνώριση και σεβασμό, ενώ παράλληλα ελάχιστοι το έχουν διαβάσει στο σύνολο των απαγορευτικών 3.300 σελίδων του. Ενώ ανατυπώνεται ή επανεκδίδεται ξανά και ξανά, κι έχει μεταφραστεί σε 16 τουλάχιστον γλώσσες - σε δύο εξαίρετες μεταφράσεις στην Ελληνική - είναι από τα λιγότερο αγοραζόμενα από τα κλασικά βιβλία της λογοτεχνίας.

Oι χαρακτηρισμοί του ως βαρετού και χωρίς ενδιαφέρον, η δυσφορία για κείνη την αφόρητη «longuer», τελικά αναδεικνύουν τις ξεχωριστές του αρετές παρά καταδικαστικά αμαρτήματα. Βωμός περισσότερο παρά σύντροφος κάτω από το μαξιλάρι, το ? la recherche απαιτεί μια εξοικείωση ή συμφιλίωση με το ακατάστατο της διευθέτησης του υλικού του και την έλλειψη της κλασικής μυθιστορηματικής ή αφηγηματικής πλοκής: Ο ίδιος ο Proust παραδέχτηκε ότι 'απουσιάζει η πλοκή όπως την έχουμε συνηθίσει στα μυθιστορήματα σαν οδηγό ή πλοηγό, ώστε να περιμένουμε μέσα από μια σειρά περιπέτειες την αναγκαία εξέλιξη ή 'λύση''.

Βρίσκοντας το προσωπικό ύφος της γραφής του στην «συνειδησιακή ροή», ο Proust αφέθηκε σ’ αυτήν να υπαγορεύσει το γράψιμό του, δίνοντας στους αναλυτές του έργου του αφορμές για εμβριθείς φιλοσοφικές αναλύσεις της «ασύνειδης» ή, πιο σωστά, «ακούσιας μνήμης» ('involuntary memory') και της «συνειδησιακής ροής» ('stream of consciousness') που χαρακτηρίζουν την πρωτοτυπία της γραφής του ή την παραπομπή στην φιλοσοφία του 'βιωμένου χρόνου', του φίλου του, φιλοσόφου Henri Bergson (1859-1941).

Ολόκληρο το άρθρο μπορείτε να το διαβάσετε στην "Σημερινή της Κυριακής" που κυκλοφορεί στα περίπτερα.