«ΘΑΡΡΩ ΟΤΙ Η ΚΥΠΡΟΣ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ»

ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ, ΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΑΓΑΠΗΜΕΝΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΜΟΙΡΑΖΟΝΤΑΙ, ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ, ΚΑΤΑΘΕΤΟΥΝ ΚΑΙ ΜΑΣ ΧΑΡΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΣΚΕΨΕΙΣ, ΤΑ ΒΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥΣ, ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΛΕΝΕ ΣΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥΣ!

«Γράφω στίχους τα τελευταία 15 χρόνια, γιατί δεν αντέχω να μην έχω σχέση με τη μουσική! Η μουσική είναι η σειρήνα που με παρέσυρε να μπω στον κόσμο της στιχουργικής. Πρόκειται για ένα ταξίδι μακρινό, μυστήριο, ερωτικό πολλές φορές, και ταυτόχρονα γεμάτο συναίσθημα»

Aπό την τσαλακωμένη σελίδα της ποίησης στο πλατό της εκπομπής του Sigma «Μια κουβέντα δρόμος»… Ο Πόλυς Κυριάκου, ένας από τους σημαντικότερους στιχουργούς του ελληνικού πενταγράμμου, με τραγούδια που ήδη έχουν κερδίσει μια περίοπτη θέση στη σύγχρονη μουσική ελληνική μυθολογία, μιλά στη «Σημερινή» της Κυριακής για την τέχνη του στίχου και το τραγούδι, την Κύπρο (που «θα μπορούσε να είναι ένας πολιτιστικός παράδεισος», την Ελλάδα (με τους τόσους σπουδαίους και εμπνευσμένους καλλιτέχνες), τα χρόνια της ξενιτιάς στη Νέα Υόρκη, πάντα με το βλέμμα στραμμένο σ’ αυτό που είναι ουσιώδες: τη δημιουργική ανάληψη της τεράστιας πολιτισμικής και καλλιτεχνικής κληρονομιάς μας, μετατρέποντας το «δώρο του πολιτισμού», όπως λέει, σε καθημερινό τρόπο και βίωμα.

Πόλυ, είχες μια πολύχρονη γόνιμη παρουσία στο εξωτερικό, μέσα από τον ζείδωρο προσωπικό και καλλιτεχνικό σου λόγο. Τι σηματοδότησε την επιστροφή σου στην Κύπρο;

Προσωπικά παραλληλίζω την εμπειρία της Αμερικής σαν ένα προσωρινό ξενοδοχείο. Για εμάς που γεννηθήκαμε σε τούτη τη γωνιά της γης, η ψυχή και το σώμα είναι η Κύπρος και η Ελλάδα. Oτιδήποτε άλλο το θεωρώ μακρινό συναισθηματικά. Χωρίς να υποτιμώ την Αμερική. Αντιθέτως, αισθάνομαι μια βαθιά εκτίμηση γι’ αυτήν τη χώρα, η οποία φιλοξενεί και δίνει ευκαιρίες σε εκατομμύρια μετανάστες απ' όλο τον κόσμο. Κάποια στιγμή, λοιπόν, ξενοικιάζεις το δωμάτιο του ξενοδοχείου και βιώνεις κάτι που χρόνια δεν έζησες. Όσα προβλήματα κι αν έχει ο τόπος μας, δεν παύει ποτέ να είναι ο μαγνήτης που μας καλεί και μας θρέφει με τις απίστευτες μνήμες που κουβαλά...

Να ομολογήσω επίσης ότι η απουσία μου από την πατρίδα, από την Ελλάδα και την Κύπρο δηλαδή, μου στέρησε την άμεση επαφή με τα τραγούδια την ώρα της γέννησης, της ενορχήστρωσής τους, την ώρα της εξέλιξής τους στο στούντιο και όλη τη διαδικασία του δίσκου. Μου στέρησε τη χαρά να απολαμβάνω μια μεγάλη μουσική σκηνή, όπου όλοι οι θαμώνες τραγουδούν ένα τραγούδι μου. Η παρουσία μου, λοιπόν, έχει μια μεγάλη συναισθηματική σημασία, που ίσως μόνον αν τη ζήσει κανείς μπορεί να την αντιληφθεί...

Να θυμίσω επίσης ένα απόσπασμα από ένα ποίημά μου στα χρόνια της νεότητας, στα πρώτα χρόνια της μετανάστευσής μου στη Νέα Υόρκη:

“Aν θέλεις ν’ αγαπήσεις την πατρίδα σου/Φύγε απ’ αυτήν»...

Είναι ανατριχιαστικό, λοιπόν, να ζεις μια τόσο μεγάλη αλήθεια, τριάντα πέντε χρόνια μετά... Δεν είναι;

Πώς βλέπεις να εξελίσσονται τα καλλιτεχνικά πράγματα στον τόπο; Ανταποκρίνονται στις προσδοκίες σου ή αισθάνεσαι, ενδεχομένως, ένα αίσθημα απογοήτευσης για ό,τι αποτελεί και αντιπροσωπεύει τη σύγχρονη κυπριακή πολιτιστική πραγματικότητα;

Θαρρώ ότι η Κύπρος θα μπορούσε να είναι ένας πολιτιστικός παράδεισος, κάτω από κάποιες προϋποθέσεις. Η μικρή πατρίδα βρίσκεται ένα σκαλοπάτι πίσω από την Ελλάδα. Πολύ φυσιολογικό, όμως, φαντάζει, από τη στιγμή που το νησί μας πληθυσμιακά είναι μικρό, γίνονται λιγότερα πράγματα. Η ουσία είναι να έχουμε ένα συνδυασμό πολιτιστικών δρώμενων, κάποια που να μας έρχονται από την Ελλάδα, και κάποια που να παράγονται στον τόπο μας. Ίσως το Υπουργείο Πολιτισμού θα μπορούσε να στηρίξει ακόμα περισσότερο αυτές τις προσπάθειες, πέρα από τα «Κύπρια» που διοργανώνει μια φορά τον χρόνο.

Τα δημοτικά σχολεία, τα γυμνάσια και τα λύκεια θα ήταν όμορφο να καταστούν πολιτιστικοί πυρήνες. Υπάρχουν δεκάδες τρόποι να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να γνωρίσουν αυτό το «δώρο» του Πολιτισμού. Οι ποιητές μας, τα τραγούδια μας, είναι μια τεράστια κληρονομιά. Δεν αρκεί μια χορωδία. Δεν αρκεί ένας μονόλογος ή ένα θεατρικό για μια εθνική επέτειο.

Πολιτισμός είναι κάτι περισσότερο από μια σχολική γιορτή και την αποστήθιση ενός ποιήματος. Οι άνθρωποι και οι φορείς που παίρνουν τις αποφάσεις χρειάζεται να επενδύσουν κάποια στιγμή. Για να έχουν τα νέα παιδιά εφόδια. Για να αγαπήσουν το βιβλίο. Για να δώσουν έμφαση στην τέχνη. Για να γίνουν φιλότεχνοι, πράγμα που θα τους καλλιεργήσει ψυχικά.

Είσαι σημαντικός ποιητής, στιχουργός, αρθρογράφος και εσχάτως οικοδεσπότης μιας εβδομαδιαίας πολιτιστικής εκπομπής στο «Σίγμα». Πώς προέκυψε η συνεργασία αυτή με το κυπριακό κανάλι;

Στη Νέα Υόρκη είχα μια πολύχρονη συνεργασία με δύο ελληνικά μη κερδοσκοπικά ραδιόφωνα. Το Cosmos FM και το Aktina FM. Μέσα από αυτές τις συχνότητες έκανα συνεντεύξεις με Έλληνες ερμηνευτές και ερμηνεύτριες, με συνθέτες και στιχουργούς. Μέσα από αυτές τις εκπομπές, η Ομογένεια της πόλης όπου ζούσα, είχε την ευκαιρία να απολαμβάνει την επικοινωνία που είχα με τους δημιουργούς αυτούς, με πολλούς από τους οποίους είχα και έχω ακόμα φιλικές σχέσεις, λόγω της δισκογραφίας και των τραγουδιών που μοιράστηκα μαζί τους. Οπότε, η κίνησή μου αυτή ήταν μια επανάληψη της εμπειρίας που είχα στη Νέα Υόρκη, αυτήν τη φορά, όμως, από την ιδέα του ραδιοφώνου μεταπήδησα στην τηλεόραση! Το ραδιόφωνο, λοιπόν, έγινε εικόνα.

Τι είναι αυτό που πρωτίστως επιδιώκεις να αναδείξεις και να προβάλεις μέσα από την εκπομπή;

Να δώσω το στίγμα του κάθε καλλιτέχνη - φιλοξενούμενου μέσα από τη συζήτησή μας. Να διαφανεί η προσωπικότητα. Ένας ερμηνευτής, ένας δημιουργός είναι γνωστός μέσω της ερμηνείας του ή μέσω του έργου του. Μια ανθρώπινη συζήτηση, θαρρώ συμπληρώνει την εικόνα του ανθρώπου-καλλιτέχνη... Οι φιλοξενούμενοι είναι άνθρωποι που έχουν την ανάγκη να εκφράσουν τις απόψεις τους για όλα όσα τους απασχολούν και τους προβληματίζουν. Η εκπομπή έχει τίτλο «Μια κουβέντα δρόμος». Μέσα στους δρόμους της Ελλάδας και της Κύπρου, αγαπημένοι καλλιτέχνες μοιράζονται, εκφράζουν, καταθέτουν και μας χαρίζουν τις σκέψεις, τα βιώματά τους, όλα αυτά που δεν λένε στα τραγούδια τους!

Εκτιμάς ότι ο Πολιτισμός και η καλλιτεχνική δημιουργία στον τόπο μας τυγχάνουν της αρμόζουσας προβολής και στήριξης ή όλα θυσιάζονται στον βωμό της εμπορευματοποίησης και του κέρδους;

Ο Πολιτισμός είναι ο δρόμος που καλλιεργεί τους ανθρώπους. Και θα ήταν καλό να ποτίσουμε και να καλλιεργήσουμε τον Πολιτισμό, γιατί οι καρποί του μόνον όφελος μπορούν να προσφέρουν. Η εμπορευματοποίηση υπάρχει σε κάθε χώρα, όπως και σε τούτον εδώ τον τόπο.

Δεν θα μπορούσα να προχωρήσω αυτήν την κουβέντα, χωρίς να κάνω μια «στάση» στα «Διόδια». Θεωρείς ότι αυτή η δουλειά σηματοδοτεί την πορεία σου στο τραγούδι;

Μιχάλη, ειλικρινά, δεν ξέρω αν ένα και μόνο τραγούδι κάποιου δημιουργού σηματοδοτεί την πορεία του. Σίγουρα, όμως, τη φωτίζει τόσο πολύ, που μερικές φορές είναι να απορείς... Νομίζω ότι αυτή η «στιγμή», τούτο το αγαπημένο τραγούδι λειτουργεί σαν φάρος και ακολουθεί και εμένα σαν στιχουργό, αλλά και τον Σταύρο Σιόλα, τον άνθρωπο που έσκυψε επάνω του και έγραψε τη μουσική, όπως επίσης τη Φωτεινή Βελεσιώτου που συμμετείχε στην ερμηνεία μαζί με τον Σταύρο.

Είναι ένα τραγούδι που προσωπικά το ονομάζω «προσευχή», γιατί οι ιστορίες των ανθρώπων που έρχονται σε μένα μέρα με τη μέρα όσον αφορά την πορεία του και τη δυναμική του, με συγκινούν ολοένα και περισσότερο. Καθημερινά άνθρωποι απ’ όλον τον κόσμο μού στέλνουν μηνύματα που άλλοτε εκφράζουν την αγάπη τους για τα «Διόδια», άλλοτε μια προσωπική τους εμπειρία μέσω αυτού του τραγουδιού. Πριν και μετά τα «Διόδια» πολλά άλλα τραγούδια σε στίχους μου ταξιδεύουν και ακούγονται στην Ελλάδα, την Κύπρο και το εξωτερικό. Το συγκεκριμένο όμως τραγούδι διανύει ένα ολόκληρο ταξίδι, που θαρρώ δεν λέει να τελειώσει ποτέ...

Τελικά, τι σημαίνει για σένα η γραφή; Και πώς βίωσες τη μετάβαση από την καθαρή ποιητική φόρμα στον στίχο; Το να γράφεις, δηλαδή, στίχους για μουσική, για έναν ερμηνευτή που θα ερμηνεύσει ένα τραγούδι και ένα κοινό που θα το ακούσει;

Γραφή είναι η διέξοδος ενός ποιητή, ενός συγγραφέα, ενός στιχουργού. Η διέξοδος και το εσωτερικό εκείνο ταξίδι που του γαληνεύει την ψυχή του. Η μετάβασή μου από την ποίηση στον στίχο κάποτε φαντάζει σαν «απιστία» στην ποίηση. Μαλακώνει η απιστία, όμως, αρκετά, γιατί αυτή η μετάβαση διατηρεί όσο μπορεί την ποιητικότητά της. Γράφω στίχους τα τελευταία 15 χρόνια, γιατί δεν αντέχω να μην έχω σχέση με τη μουσική! Η μουσική είναι η σειρήνα που με παρέσυρε να μπω στον κόσμο της στιχουργικής. Πρόκειται για ένα ταξίδι μακρινό, μυστήριο, ερωτικό πολλές φορές, και ταυτόχρονα γεμάτο συναίσθημα. Αισθάνομαι ευλογημένος που βρέθηκα να πελαγοδρομώ ανάμεσα στην «Κερύνεια» και τα «Διόδια», δίπλα από συνθέτες και ερμηνευτές που τα υποστήριξαν και τα υποστηρίζουν με τόση αξιοπρέπεια και τόση αγάπη!

Σου ευχόμαστε η εκπομπή «Μια κουβέντα δρόμος» να διασχίσει τις πιο όμορφες γειτονιές, τα πιο όμορφα δάση, τα πιο όμορφα σύννεφα της υπέροχης και αγαπημένης ελληνικής μουσικής.

Σε ευχαριστώ, Μιχάλη, όπως επίσης ευχαριστώ και την τηλεόραση «Σίγμα» και το Συγκρότημα «Δίας» για την εμπιστοσύνη και το ενδιαφέρον που δείχνουν γι’ αυτήν την εκπομπή. Ταυτόχρονα, επίτρεψέ μου να ευχαριστήσω τον σκηνοθέτη μου, Πάμπο Χαραλάμπους, όπως όλους τους συνεργάτες που με στηρίζουν για να ολοκληρώνεται κάθε βδομάδα!