ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΟΥΣΙΗΣ: ΕΝΑΣ ΥΛΟΖΩΪΣΤΗΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΤΕΙΚΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ!

Ο ΚΟΥΡΟΥΣΙΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΑ ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ, ΑΝΤΙΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ: ΟΙ ΘΡΟΝΟΙ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΥΜΜΕΝΟΙ ΑΛΛΟΤΕ ΜΕ ΠΡΟΒΙΕΣ (ΠΡΟΒΑΤΩΝ) ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΡΕΚΛΕΣ ΒΑΜΜΕΝΕΣ ΧΡΥΣΕΣ, ΕΝΑΣ «ΘΡΟΝΟΣ» ΤΟΥ ΕΔΩ ΠΕΡΙΕΧΕΙ... ΜΕΛΙ ΣΕ ΔΟΧΕΙΟ ΑΠΟ ΓΥΑΛΙ, Ή ΧΡΥΣΑ ΑΒΓΑ, ΚΑΤΑΤΕΜΑΧΙΖΕΙ ΤΟ ΣΩΜΑ, ΑΝ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΧΡΥΣΩΝΕΙ, ΣΥΣΚΟΤΙΖΕΙ ΤΗ ΣΚΕΨΗ ΑΠΑΝΘΡΑΚΩΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ (ΤΡΙΛΟΓΙΑ)

Εκεί κεντρικά και περίοπτα -ένεκα ύψους και γαλανών οφθαλμών- ο Νίκος Κουρούσιης με έκκεντρα εικαστικά έργα-κατασκευές, με χρώματα και μεικτά υλικά, σκηνικά και κοστούμια, και μνημεία σε πλατείες: Άρα «κάλυπτε» και «κατείχε» μια μεγάλη καλλιτεχνική ενδοχώρα

Τον γνωρίζω ανέκαθεν. Στα νέα, εντόπια αποδομημένα ‘’Ελληνικά’’ θα ’πρεπε κάποιος να γράψει... ‘’από ανέκαθεν’’ και (ή ΓΙΑ) να του δώσουν Κρατικό Βραβείο. Έλαχε κι αυτό! Λαχείον τα Βραβεία! Ο Νίκος Κουρούσιης, της Γενιάς της Ανεξαρτησίας, ανήκει σε μια εποχή που όλοι εμείς που γυρίσαμε ‘σπίτι’ μας από το εξωτερικό, τέλος ’60, αρχές ’70, είχαμε την ψευδ-αίσθηση, και εικάζαμε ΕΔΑΦΙΚΑ - στο πρόσφατα ιδρυθέν κράτος της Κυπριακής Δημοκρατίας, πως τα ‘’δυνάμει’’ θα γίνονταν ‘’ενεργεία’’, Αριστο-τέλεια, με πρώτα δείγματα τα Εικαστικά: Μετά τους σημαντικότατους ζωγράφους της Αγγλοκρατίας, π.χ Γ. Πολ. Γεωργίου, Διαμαντή, Κάνθο, Φραγκουλίδη και δασκάλους σαν τον Σολωμό Κισσονέργη, μπουκάρουν κάμποσοι νέοι, ετερόκλητοι όσον αφορά χώρα κατάρτισης, τεχνοτροπία, ιδεολογία, ηλικία, ανάμεσά τους οι συνήθεις ύποπτοι, συμπεριλαμβανομένου του Νίκου Κουρούσιη, με συχνά πηγαινέλα στην Γκαλερί-Μπαρ Απόφαση του Χριστόφορου Σάββα και το Εργαστήρι του γλύπτη Άγγελου Μακρίδη, μια εποχή πριν από το καΚοκαίρι του ’74, με τον Γιώργο Σφήκα, που κέντρισαν/έτσουξαν τη βυζαντινή, βρετανική και υφέρπουσα, απειλητική μεν, Μακαριότητα, εξάπαντος, της κυπριακής χαβαλέδικης κοινωνίας.

Εκεί κεντρικά και περίοπτα -ένεκα ύψους και γαλανών οφθαλμών- ο Νίκος Κουρούσιης με έκκεντρα εικαστικά έργα-κατασκευές, με χρώματα και μεικτά υλικά, σκηνικά και κοστούμια, και μνημεία σε πλατείες: Άρα ‘’κάλυπτε’’ και ‘’κατείχε’’ μια μεγάλη καλλιτεχνική ενδοχώρα. Μα τα βράδια που όλοι πίναμε στην Απόφαση του Χριστόφορου Σάββα με στραγάλια και πασατέμπο, ο Νίκος Κουρούσιης έκλεβε όλες τις γκόμενες.

Ο Στέλιος Βότσης γυρόφερνε σαν αππηητούρι γελαστό και... μεταφυσικό μέχρι εμμονών, ο Χρυσοχός θεωρητικολογούσε, η Μαρία Τούρου γελούσε! Ο Σκοτεινός από... μακριά, στην Αμμόχωστο, μας φιλοξενούσε στο σπίτι-εργαστήρι του στον Άγιο Μέμνονα, όπου φθάναμε Σαββατοκύριακο χωρίς προειδοποίηση... ’’Περίμενε λλίον, κόρη, να σου ανοίξω’’. Ανέμελοι όλοι μας, στο χείλος του γκρεμού με πανσέληνο παραθαλάσσια, ερωτευόμασταν, Αμμόχωστος - Σαλαμίνα - Κερύνεια, σε μια νύχτα: Αντιθέτως προς την προπαγανδιστική διάτρητη ρήση ‘’Εκάμαμεν τζι εμείς πολλά’’, εικάζω δεν προλάβαμε τίποτε.

Δεν αποτρέψαμε τίποτε. Αργά, πολύ αργά, ανέλαβαν οι ποιητές και οι πολιτικοί. Οι δεύτεροι καταστροφικά. Οι πρώτοι, δόκιμοι ή αδόκιμοι, δεν σκότωσαν ποτέ κανέναν. Έγινε ο Πενταδάκτυλος από βουνό, μνημείο, μα τον ξεκοίλιασαν κι αυτόν με λατομεία ‘’ανάπτυξης’’, διότι, μ’ όλη τη φωταγώγηση από τους ‘’περήφανους - που - είναι - Τούρκοι’’ Τούρκους, εισάγουμε... μωσαϊκά για το Παγκύπριο Γυμνάσιο, που ίδρυσε ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός, που τον κρέμασαν οι Τούρκοι την 9ην Ιουλίου, 1821. Λυπούμαι που τα θυμίζω όλα τούτα και χαλνάω την ωραία προεκλογική ατμόσφαιρα.

Όλοι μας, κι ο Νίκος, σκορπίσαμε σαν τα παιδιά του λα(γ)ού, μετά το πραξικόπημα της χούντας-ΕΟΚΑ Β’ και την τουρκική εισβολή. Ξαναβρεθήκαμε πίσω, αργότερα: χιλιάδες οι σκοτωμένοι, οι αγνοούμενοι, οι βιασμένοι (άντρες -γυναίκες-παιδιά), άλλοι αρτιμελείς, αλλά όλοι μας διά βίου σακατεμένοι. Ο Κουρούσιης στράφηκε προς κείνο που πάντα ήταν: ένας υλοζωϊστής με τα μετεικάσματά του, αυτές τις μέρες στην Alpha C.K Art Gallery, στη Λευκωσία, σε μια έκθεση με τίτλο ‘’Οστρακισμός’’ (7-22 Noεμβρίου 2017).

Μεθ-Ιστορία

Κοιτώ παλιά έργα του Νίκου Κουρούσιη ξανά. Πολλά με τίτλους: Ύλη Χρόνος - Ύλη, New York University, Νέα Υόρκη, 1987, Χρόνος - Ύλη Pratt Institute Νέα Υόρκη 2007, Χρόνος - Ύλη, Σύλλογος Αρχιτεκτονικής, Σόφια, Βουλγαρία, 2007. Ποια είναι τα δομικά στοιχεία του σύμπαντος και πώς οι πρώτοι Έλληνες φιλόσοφοι, Ίωνες Προσωκρατικοί έθεσαν τα πιο... μεταφυσικά και ουσιώδη ερωτήματα, που η επιστήμη και η φιλοσοφία μάχονται ακόμα να διαρρήξουν, πώς το αείζωον πυρ του Σκοτεινού Εφέσιου δεν καίει το σύμπαν (ακόμη), πώς το πολίτευμα και οι νόμοι του σύμπαντος έχουν σχέση με το θέατρο και την επίτευξη της ισορροπίας στους νόμους της πολιτείας, έπειτα από μιαν Ύβριν και την αναγκαία Κάθαρση.

Το Αρχαίο Δράμα είναι γέννημα - θρέμμα της Δημοκρατίας, μαζί με την Κριτική Σκέψη που είναι πάντοτε ‘’αρνητική’’, για να ανατρέψει διαλεκτικά μια θέση, με στόχο την Αλήθεια, και ΠΟΤΕ η κολακεία δεν κολάζεται. Αν ζούσε σήμερα ένας Αριστοφάνης, θα τον αφάνιζαν, γιατί πρώτος βωμολοχούσε ασύστολα και αθεόφοβα, μα, προπαντός, Παρρησιακά, με άφοβο λόγο ενάντια στην Εξουσία, κι όχι με λιβανίσματα των αρχόντων που, αν δεν κάμναν καλά τη δουλειά τους, αλλάζονταν.

Η ανακλητότητα είναι εμπλεγμένη μέσα στο... σύνταγμα της Δημοκρατίας του Κλεισθένη, για να αποφεύγονται τα διαπλεκόμενα συμφέροντα. Οι υβριστές της δημοκρατίας απλώς... εξοστρακίζονταν. Διαδραστικά θα κληθείτε, όσοι πάτε, να... δράσετε στην έκθεση αυτή, ρίχνοντας το όστρακό σας με πάσα μυστικότητα, εξοστρακίζοντας τον ανάξιο πολιτικό. Ο Κουρούσιης συστηματικά ασχολείται με την εξουσία, αντιεξουσιαστικά: Οι θρόνοι του είναι καλυμμένοι άλλοτε με προβιές (προβάτων) και οι καρέκλες βαμμένες χρυσές, ένας ‘’Θρόνος’’ του εδώ περιέχει... μέλι σε δοχείο από γυαλί, ή χρυσά αβγά, κατατεμαχίζει το σώμα, αν και το ολοχρυσώνει, συσκοτίζει τη σκέψη απανθρακώνοντάς την (Τριλογία).

Η Γνώση εγκιβωτίζεται στον ‘’Θρόνο’’ απροσπέλαστη, η γλώσσα αποδομείται εις το αλφάβητον εξ ου συνετέθη (Επίπεδο χρόνου, ε’). Μόνη ελπίδα το... καραβάκι. Από Μπιενάλε σε Μπιενάλε, κι από δημόσια κτήρια στην Κύπρο σε διεθνές πάρκο στην Κίνα, τα Μνημεία του Νίκου Κουρούσιη ταξιδεύουν τον πυκνό, εύ-μορφο Λόγο του Ελληνικού Πολιτισμού, από την Πνύκα, στην Κύπρο. Ιδού, εδώ, ως Μετ- εικάσματα Δημοκρατίας. Ως Προ-άγγελοι Ελευθερίας.

ΝΙΚΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΗ
Kριτικός πολιτισμού και πολιτικής