ΤΟ ΠΟΛΥΣΥΖΗΤΗΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΜΑΪΚ ΜΠΑΡΤΛΕΤ ΑΠΟ ΤΗ ΝΕΑ ΣΚΗΝΗ ΘΟΚ

Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΝΑ ΛΑΒΕΙ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Η ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΤΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΥΣΒΑΣΤΑΚΤΗ, ΕΠΕΙΔΗ Η ΙΔΙΑ Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΤΗΤΑ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ, ΟΠΟΥ «ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ» ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΟΣΗΜΕΡΑΙ ΘΕΣΕΙΣ, ΝΟΗΜΑ, ΧΩΡΟ, ΧΩΡΑ, ΧΡΩΜΑ, ΜΕΤΑΚΟΜΙΖΟΥΝ, ΜΕΤΟΙΚΟΥΝ, Ή... ΠΝΙΓΟΝΤΑΙ ΜΕΣΟΣΤΡΑΤΙΣ

Το γεγονός ότι ο τίτλος του θεατρικού έργου του Mάικ Μπάρτλετ «Cock» (που σημαίνει το αντρικό μόριο στα Αγγλικά) δεν μεταφράστηκε στην πολύ καλή μετάφραση της Κατερίνας Ευαγγελάτου, είναι ήδη μια κοινωνική παραλλαγή -εγκράτεια;- του κειμένου

Η θεατρική πράξη είναι από μόνη της μια περίπλοκη ανθρώπινη συμπεριφορά κι ένας δείκτης που μετρά πώς διάγει ψυχοσωματικά μια κοινωνία. Γι’ αυτό και είναι η πιο ‘πολιτική’ των τεχνών, μα και ερωτική, ένεκα σωματικής ταύτισης. Κι ενώ εικαστικά στέκει ο Μάλεβιτς και πολύ καλά στα πόδια του, και μπορώ να φανταστώ όση αφαίρεση σηκώνει, ένας μονόλογος, ένας διάλογος, ένα σκηνικό, μια πράξη ή μια απραξία, δεν είναι σαν τη μουσική του Φίλιπ Γκλας, ένα θεατρικό θέλει, ακόμα, μια μέθεξη, μια ταύτιση ερωτική.

Το γεγονός ότι ο τίτλος του θεατρικού έργου του Mάικ Μπάρτλετ ‘Cock’ (που σημαίνει το αντρικό μόριο στα Αγγλικά) δεν μεταφράστηκε στην πολύ καλή μετάφραση της Κατερίνας Ευαγγελάτου, είναι ήδη μια κοινωνική παραλλαγή -εγκράτεια;- του κειμένου, μια ανα-προσαρμογή που λέει πως τίποτε δεν γίνεται δύο φορές ίδια, ίδιο, πως δεν ‘παίζεται’ Εγγλέζικα ένα αγγλικό έργο στην Ελλάδα, κι αλλιώς το ίδιο θα σημαίνει ανεβασμένο στα Ελληνικά, στην Κύπρο: Ξαναμιλήσαμε για τα διαφορετικά ακροατήρια, στην ίδια γλώσσα, μα σε διαφορετικές χώρες, σ’ ένα θεατρικό εργαστήρι, άρα δεν ξέρω πώς αυτό το έργο ‘παίζεται’ στη Θεσσαλονίκη ή στην ελληνική παροικία του Λονδίνου. Ένα έργο ‘βλέπει’, ερμηνεύει μια κοινωνία, σε μιαν αλληλοθέαση και ετεροερμηνεία. Γίνεται από αντικείμενο, υποκείμενο και τα υποκείμενα ερμηνεύονται από το έργο ως αντικείμενα. Ποια η ανάγκη της δήλωσης; Ένα έργο για τον έρωτα, χωρίς, όμως, ερωτισμό. Ανηδονικό!

Επειδή ο φορμαλισμός είναι η τέχνη που δίνει μορφή σε κάτι τι, δεν υπάρχει τι χωρίς μορφή: Μια σκέψη είναι ήδη σχήμα για να μεταβιβασθεί, γιατί, λοιπόν, ένας συγγραφέας, το ‘κανε ο Μπέκετ λεπτομερώς, δίνει σκηνοθετικές οδηγίες, όπως κάνει κι ο Μπάρτλετ; ‘’Κανένα σκηνικό. Κανένα αντικείμενο. Καμία παντομίμα’’.

Ό,τι αποσπά από κείνο που θέλει να δώσει, το απαγορεύει. Οι κοκορομαχίες, όμως, που ενέπνευσαν τον συγγραφέα στο Μεξικό, δεν είναι μέσα στη ζωή όλων των κοινωνιών. Η γεωμετρική κίνηση στις τέσσερεις γωνιές της σκηνής, ώρα πολλή, καταντά στακάτη και κουραστική, κι η απόσταση ανάμεσα στα σώματα εντός αρένας (όχι επί σκηνής) πολύ μεγάλη για να κρατήσει τη σωματική έλξη σε διαρκή υπερένταση, που ο δυνατός λόγος απαιτεί. Κουραστικός σωματικός φορμαλισμός, που φτάνει σε κάματο. Ο διπλανός έγειρε επάνω μου, εγώ έγειρα στο κενό...

Κοινωνικά μοντέλα

Κοινωνικά μοντέλα, ο Νέος νέος (Τhe New Lad), o Nέος μπαμπάς (The New Dad), o Nέος άνδρας (Τhe New Man) είναι σωματικές κατασκευές που ξεκίνησαν από τις ΗΠΑ με την τελευταία, σαν πρώτη, μα από τη δεκαετία του ‘70 είχαμε όλο τον καιρό να δούμε, αργότερα, ανάγλυφα, στη Βρετανία, τον ‘’Νέο άνδρα’’ πώς ντύνεται, τι τρώει, πώς σκέφτεται, πώς ‘’μιλά’’... Γιατί, όλα τριγύρω άλλαζαν καταπώς, για να του δώσουν ένα εικονικό περιεχόμενο όσο ‘’αδειανό σαν πουκάμισο’’, εντούτοις μυϊκά γραμμωτό: τον ποδοσφαιριστή David Beckham λ.χ., λευκότατο με το σκούρο αντίγραφό του στον Ronaldo.

Διαλέγεις και παίρνεις πιο χρώμα θα ’χει ο ρατσισμός σου, η ετεροφυλοφιλία, η ομοφυλοφιλία, η αμφιφιλοφυλία σου. Στο "Cock" o Tζον (Προκόπης Αγαθοκλέους) δεν θέλει να αλλάξει ‘κατεύθυνση’, καλά την είχε ως ομοφυλόφιλος ζευγάρι με τον Α (Ανδρέα Τσέλεπο) και η Γ (Σοφία Μαρία Κικιλίτζια), εξαιρετικά καλή στον ρόλο της, πολύ τον σαγηνεύει και τον συγχύζει, ενώ η παλιά γενιά Π (Κώστας Καζάκας), πατέρας τού Α, δεν έχει τα εφόδια να αναπροσαρμοστεί, αφού, σαν όλους τους μοδέρνους μπαμπάδες, τα κατάφερε να δεχτεί την πρώτη ‘’επιλογή’’ του γιου του. Ε, κανεί, ώς... εκεί!!! Ο Κώστας Καζάκας λίγο... θαμπός και κουρασμένος, ο Προκόπης, όμως, πολύ ‘καλοραμμένος’ στον ρόλο του...

Η αναγκαιότητα να λάβει ταυτότητα η σεξουαλικότητα είναι επιτακτική και δυσβάστακτη, επειδή η ίδια η παγκοσμιότητα είναι μια ρευστότητα, όπου ‘’Οι Λέξεις και τα Πράγματα’’ αλλάζουν οσημέραι θέσεις, νόημα, χώρο, χώρα, χρώμα, μετακομίζουν, μετοικούν, ή... πνίγονται μεσοστρατίς. Αυτές τις μέρες, όμως, ο καθορισμός της ΑΟΖ στο βόρειο, κατεχόμενο κομμάτι της Κύπρου κι ο Σουνάτ Ατούν (παράνομος υπουργός ενεργείας... της ‘’ΤΔΒΚ’’)... ατού αυτός, να απειλεί για γεωτρήσεις σε ρηχά νερά συντόμως, για κατασκευή αγωγού, λέει, μα μάνι-μάνι τουρκικό σκάφος με παράνομη Νavtex θεάθηκε στην ανέμελή μας Αγία Νάπα, ενώ η Κυβέρνηση φαίνεται να τρέχει να ορίσει συντεταγμένες προς υποβολή στα Ην. Έθνη! Χαμός!

Ο καθείς έχει πια να επιλέξει τη δική του ταύτιση, όπως φαίνεται από τη μανιχαϊστική εμμονή τού Α και τής Γ επάνω στον Τζον και τη σύγχυση του πατρός Π με παλιές ιδεοληψίες Cock, διόλου... Rock! Η παράσταση είχε ως μεγάλο ατού -όχι, όχι τον κ. Ατούν- μα ένα κείμενο... καρτούν: ελεύθερο, χρωματιστό... περι-γραφιστικό, που σε στιγμές μεγάλης έντασης γελάς όχι από αμηχανία, μα από χαρά που θεατρίζεσαι σε μια αίθουσα του ΘΟΚ όταν έξω ο κόσμος χάνεται μες στην αδιευκρίνιστη ΑΟΖ κι είσαι ακόμα ζωντανός, ο εξ αριστερών μου... απλώθηκε βαριά, αλλά τουλάχιστον ανάπνεε κανονικά: Ο Ανδρέας Τσέλεπος, που είχε τον πιο δύσκολο ρόλο, όχι γιατί ήταν ο μόνος που ήξερε πράγματι την ‘’ταυτότητά’’ του, αλλά γιατί λίγο - τσας και θα γινόταν «πούστης» γραφικός. Ο σκηνοθέτης Κώστας Σιλβέστρος κόλλησε λίγο στο τελετουργικό που ΔΕΝ ήταν για μας λειτουργικό, αλλά ήταν αρκούντως... δημοκρατικός. Μια ενδιαφέρουσα παράσταση που σε παίρνει... αλλού!!!

ΔΡ ΝΙΚΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΗ
Κριτικός πολιτισμού και πολιτικής