Το χρονικό της προσφυγιάς μέσα σε 150 σελίδες

Πώς να χωρέσουν σε 150 σελίδες «Τα βήματα των Γιγάντων», όσο και αν η Λουκία Μιχαηλίδου-Αργυρού αποτυπώνει το ανάστημά τους με μικρές αλλά αδρές πινελιές στους πραγματικούς της ήρωες, που εμπνέονται από τις γιγαντιαίες αθάνατες μορφές του θρύλου και της Ιστορίας μας: από τους Ομηρικούς μυθικούς ήρωες και τους βυζαντινούς Ακρίτες μέχρι τους γενναίους μαχητές στους Αγώνες του Έθνους και της Πατρίδας.

Μέσα από το αυτοαναφορικό «χρονικό της προσφυγιάς» της, η συγγραφέας με επιδέξια γλωσσικά και έντεχνα αφηγηματικά σύνεργα δεν σκιαγραφεί μόνο τα αξιοθαύμαστα «βήματα» των προσώπων της οικογένειάς της στην ανηφορική τους οδοιπορία, αλλά και συνοψίζοντας τις ηρωικές πράξεις των θαρραλέων στρατιωτών μας στην άνιση αναμέτρησή τους με τους εχθρούς απηχεί συνεκδοχικά «Το χρονικό της προσφυγιάς» της Κύπρου: από τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 1974 μέχρι το πέρας της αναδιήγησής της τον Ιούλιο του 1996 μέσα από βιωματικές μαρτυρίες επιστρατευμένων και ξεριζωμένων και τις ανθρωπιστικές πτυχές του δράματος των αιχμαλώτων, των εγκλωβισμένων και των αγνοουμένων, καθώς και τα συγκλονιστικά δρώμενα από τη ζωή των εκτοπισμένων τα πρώτα χαλεπά χρόνια των προσφυγικών καταυλισμών και των σκληρών προσπαθειών της επιβίωσης στα πλαίσια περιγραφής των αυτούσιων ιστορικών γεγονότων· με τα νήματα των προεκτάσεών τους, ωστόσο, να οδηγούν στη συνεχιζόμενη μέχρι σήμερα τραγωδία της κατοχής της πατρίδας μας από τον Τούρκο κατακτητή.

Το βιβλίο επιτυχώς κυκλοφόρησε το 1997 από τις εκδόσεις «Δωδώνη» λόγω της αλήθειας τού περιεχομένου του, του ελκυστικού τρόπου της παραστατικής περιγραφής καταστάσεων και της ανατομικής ψυχογράφησης χαρακτήρων, όπως και των στοχαστικών δοκιμιακών του σκέψεων, που δονούνται από πηγαίους λυρικούς κραδασμούς στα χρώματα του ζωγραφικού πίνακα «Το όνειρό της», έργο της συγγραφέως, που φιλοτεχνεί το εξώφυλλο. Ως προς την τεχνική της δομής στην εναλλαγή πρωτοπρόσωπης αφήγησης ενικού είτε πληθυντικού συλλογικού υποκειμένου και στην τροχιά της κυκλικής πλοκής από το παρόν στο παρελθόν και πάλι στο παρόν με το χρονικό σημείο της αφετηρίας και του τέρματος να ταυτίζονται στον εμβληματικό Ιούλιο, οι μνήμες ζωντανεύουν με τους οπισθοχωρητικούς φωτισμούς στους αφηγηματικούς εγκιβωτισμούς των σκηνικών επεισοδίων.

Σημειολογικά επισημαίνουμε κάποιους από τους συνδετικούς ιστούς στο περίγραμμα της υπόθεσης, που αναδεικνύουν στην αδιάσπαστη ενότητα των αυτοτελών δέκα κεφαλαίων του «χρονικού» τα στέρεα και ενίοτε κλυδωνιζόμενα, αλλά ποτέ ενδίδοντα «βήματα των γιγάντων»: Ψυχή της ιστορίας των αλλεπάλληλων αναμνήσεων και των τραυματικών εμπειριών, που απεικονίζουν οι μαυρόασπρες φωτογραφίες στο βιβλίο, η φιλόλογος εκπαιδευτικός, που τη συναντούμε αρχικά με την επίμονη θέληση να συνεχίσει τις σπουδές της σε μεταπτυχιακό επίπεδο παρά τον φόρτο των επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων.

Η συναυλία, ωστόσο, στο Ηρώδειο «Ες γην εναλίαν», που παρακολουθεί με τα παιδιά και τον άντρα της στην τηλεόραση, πυροδοτεί τη νοερή επιστροφή στα πάτρια χώματα, για να συγκροτήσει νοσταλγικές στιγμές των νεανικών χρόνων στην Κυθρέα της γενέτειράς της και τα πρώτα βήματα της εκπαιδευτικής της σταδιοδρομίας· αλλά και τις επώδυνες μνήμες του πολέμου, της καταστροφής και της προσφυγιάς, λίγες μέρες μετά την πρώτη εισβολή στην Κερύνεια, και τη μετατόπιση της οικογένειάς της από χωριά της Μεσαορίας μέχρι την Ξυλοτύμπου και τη Λεμεσό και μετέπειτα στην Αθήνα του νυκτοήμερου διδασκαλικού μόχθου και παράλληλα των σπουδών.

Και μέσα από την τοιχογραφία της ασθμαίνουσας αριστοτεχνικής αφήγησης να ανασταίνονται τα έργα και οι ημέρες των «Γιγάντων»: του Κρητικού, που σώθηκε μόνος πέφτοντας στο κενό από το πολεμικό αεροπλάνο, καμένος και με σπασμένα κόκκαλα, ενώ οι άλλοι 29 του σύντροφοι πέθαναν όλοι από τα τουρκικά πυρά «του απρόσωπου μίσους». Η μητέρα, που παλεύοντας την ανίατη νόσο, έφυγε πριν από την εισβολή.

Ο πρόσφυγας Μικρασιάτης πατέρας, που βρέθηκε τρεις φορές πρόσφυγας, όταν μετά τη δεύτερη προσφυγιά εγκαταστάθηκε με τις δυο του κόρες στην Αθήνα. Ο αδελφός που ως ανθυπολοχαγός έπραξε μέχρι τέλους το χρέος του προς την πατρίδα. Η συμμαθήτρια αστυνομικός, που έφυγε με τη στολή του καθήκοντος κτυπημένη από εχθρικά βλήματα όλμου και τόσοι άλλοι. Και η συγγραφέας να φυτεύει την πατρίδα της στην αυλή του νέου σπιτιού της στην Παλλήνη…