Από τα ανειρήνευτα και ατελεύτητα πάθη του κόσμου τούτου η επάνοδος στη Μεγάλη Εβδομάδα του Θείου Πάθους σηματοδοτεί το φωτεινότερο ορόσημο της χριστιανικής μας πορείας. Ιδού η φανέρωση του παράδοξου μυστηρίου και η αποκάλυψη του άφατου θαύματος. Και ιδού ο ανηφορικός δρόμος του βίου, αλλά και η βίωση της θαυματουργικής ανάβασης μέχρι την ελπιδοφόρα κορύφωση στην οντολογική και συμβολική της διάσταση. Από τη σταυρική θυσία, στην κατάλυση του θανάτου και τη ζωηφόρο έγερση του Θεανθρώπου, που φεγγοβολεί ανέσπερο το άγιο φως της στις πασχαλινές λαμπάδες της ελληνορθόδοξης παράδοσής μας, διαμηνύοντας ανά τα πέρατα της οικουμένης το κοσμοσωτήριο γεγονός της Αναστάσεως.
Πόσοι, ωστόσο, και πώς, πέρα από την τύρβη της καθημερινότητας και τον ταραγμό των ολοένα επιδεινούμενων επίγειων δεινών, δύνανται να ενωτισθούν τις υμνολογικές προτροπές μέσα από τις θεσπέσιες ακολουθίες των Αγίων Ημερών; Καθώς, τούτες τις ώρες της κατανυκτικότερης εορτολογικής εποχής του έτους, όπου σε ατμόσφαιρα συγκινησιακής χαρμολύπης οι εαρινές ευωδίες σμίγουν με τα μύρα των Μυροφόρων, πάντερπνες αντηχούν οι άφθαστες εκκλησιαστικές μελωδίες: «φθάσαντες, πιστοί, το σωτήριον πάθος Χριστού του Θεού, την άφατον Αυτού μακροθυμίαν δοξάσωμεν» και «Θανάτου εορτάσωμεν νέκρωσιν, Άδου την καθαίρεσιν, άλλης βιωτής της αιωνίου απαρχήν…».
Όσο λοιπόν κι αν μαίνονται δίπλα μας οι τρομοκρατικές επιθέσεις των βαρβάρων και οι αδίστακτες αντεπιθέσεις των υπερδυνάμεων στα βομβαρδισμένα πολεμικά πεδία, οι επιθανάτιοι θρήνοι και ο σπαραγμός της παγερής σιωπής απ’ άκρη σ’ άκρη της ανθρωπότητας δεν μπορούν να επισκιάσουν τον Επιτάφιο Θρήνο της Χριστιανοσύνης. Μήτε ο φαύλος κύκλος της ωμής βίας, του φανατισμού και της αντεκδίκησης μπορεί να διασαλεύσει την περισυλλογή της πίστης και την ανάταση της πνευματικής μέθεξης στα Σεπτά Πάθη του Χριστού μας, που προαναγγέλλουν το λυτρωτικό σταυροαναστάσιμο μήνυμα.
Απεναντίας, μέσα στην απόγνωση μιας τέτοιας κόλασης πυρός, όπου απειλητικές μάς περιζώνουν οι φλόγες των τραγικών αδιεξόδων, είναι που χρειαζόμαστε τα ψυχικά εφόδια της ενδυνάμωσης και της ελπίδας· όχι απλώς με τυπολατρικούς συναισθηματισμούς είτε ληξιπρόθεσμες ιδιοτελείς ικεσίες, αλλά με την ενσυνείδητη εγκαρδίωση και το ζωντανό βίωμα της σωτηριολογικής συνοδοιπορίας: από τα φρικτά Πάθη του Κυρίου στον Γολγοθά του Μαρτυρίου και της Αποκαθήλωσής Του μέχρι τη θεόσωμο Ταφή και την εις Άδου Κάθοδον και έως την προσδοκία του χαρμόσυνου αγγέλματος της Αναστάσεώς Του.
Κατ’ αρχήν, έχουμε ανάγκη να διδαχθούμε από τα μυσταγωγικά νοήματα και τους συγκλονιστικούς συμβολισμούς της Μεγάλης Εβδομάδος: «Μνείαν ποιούμεθα» τού Ιωσήφ του Παγκάλου, που τα άδικα παθήματά του προεικονίζουν τα Θεία Πάθη, ενώ η αλληγορία της «ξηρανθείσης συκής» ενεργοποιεί την αφύπνιση για ενάρετη χριστιανική ζωή δημιουργικής καρποφορίας.
Δεν επαναλαμβάνουμε μόνο συμψάλλοντας το «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός», για να μάθουμε να γρηγορούμε και όχι να ραθυμούμε, αλλά και η ευαγγελική περικοπή μάς υπενθυμίζει τις διδακτικές παραβολές των Δέκα Παρθένων και των Ταλάντων, ώστε αφενός να είμαστε έτοιμοι να υποδεχθούμε τον Νυμφίο Χριστό και καλλιεργώντας αφετέρου τα πνευματικά μας χαρίσματα, να τα αξιοποιούμε επ’ αγαθώ.
Ειρήσθω ότι στον λόγο του σχετικά με τα Τάλαντα ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος υπογραμμίζει τη δυνατότητα του λόγου, που μας έδωσε ο Θεός, εφόσον: «δεν είναι χρύσιμος μόνον για να υμνούμε και ευχαριστούμε, αλλά και για να διδάσκουμε και να συμβουλεύουμε». Βαθύτατα, επίσης, μας συγκινεί η μετάνοια και η ευγνωμοσύνη «της αλειψάσης τον Κύριον μύρω πόρνης γυναικός», σε αντίθεση με την προδοτική αγνωμοσύνη του άθλιου Ιούδα των τριάκοντα αργυρίων. Μετά τον Μυστικό Δείπνο, τον Ιερό Νιπτήρα, την παράδοση της Θείας Ευχαριστίας, την Αρχιερατική Προσευχή και τη σύλληψη του Κυρίου, προσκυνούμε τα Άγια Πάθη και με ρίγος θρησκευτικής έκστασης σιγοψάλλουμε τις Τρεις Στάσεις των Εγκωμίων.
Η ακολουθία της Αναστάσεως πλημμυρίζει επίσης από τη θεόπνευστη ποίηση του Κανόνος τού Ιωάννη του Δαμασκηνού μέσα από τις ωδές, τους ειρμούς και τις καταβασίες. Οι αναστάσιμοι στίχοι τους, όμως, δεν παύουν να ανακαλούν αντιθετικούς συνειρμούς από τον σημερινό ανάστατο κόσμο των άστατων καιρών μας:
«Αναστάσεως ημέρα λαμπρυνθώμεν Λαο, Πάσχα Κυρίου, Πάσχα·», ακριβολογικώς καλεί ο υμνωδός όλους τους χριστιανικούς λαούς να συνεορτάσουν με την ημερομηνιακή φέτος σύμπτωση του Πάσχα σε ορθοδόξους, ρωμαιοκαθολικούς και διαμαρτυρομένους. Παρακίνηση και ευχή μαζί η λαμπρότητα της πασχάλιας ευφροσύνης και η εξακτίνωση της αναστάσιμης αγάπης, που διαλύει το σκοτάδι της μισανθρωπίας και καταργεί το έρεβος της ανθρωποσφαγής.
Αναστάσεως ημέρα, για να λαμπρυνθούν οι πένθιμες ψυχές και οι ραγισμένες καρδιές όσων είδαν να χάνονται ή να πληγώνονται δικοί τους άνθρωποι από τα πολύνεκρα τρομοκρατικά χτυπήματα και τα φορτηγά του θανάτου σε λεωφόρους και εμπορικά πολυκαταστήματα, γέφυρες, σταθμούς τρένων και χριστιανικούς ναούς από τις ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις ίσαμε πρόσφατα στην Αίγυπτο σε ένα ατέλειωτο χρονικό τρόμου.
«Νυν πάντα πεπλήρωται φωτός, ουρανός τε και γη και τα καταχθόνια·», για να νικηθούν οι καταχθόνιες δυνάμεις του Κακού, που βυσσοδομούν σπέρνοντας τον πανικό του ολέθρου και το φάσμα του αφανισμού. Αλλά, «και αύθις εκ του τάφου ωραίος δικαιοσύνης ημίν έλαμψεν ήλιος». Ο Ήλιος της δικαιοσύνης, ο προάγγελος και ο προπομπός της Αναστάσεως, που είναι δυνατότερος από κάθε τερατόμορφη πράξη του Κακού.
«Ω Πάσχα λύτρον λύπης!». Λύπης για τις δικές μας ενοχές και συνενοχές, για τις αλύπητες ανθρωποκτονίες και τις ανελέητες δυστυχίες των ανθρώπων σ’ όλες τις γωνιές του πλανήτη. Λύπης για τις ρημαγμένες πατρίδες κάτω από τα ερείπια του πολέμου, όπως και για τα δικά μας κατεχόμενα εδάφη από τον Τούρκο εισβολέα-κατακτητή. Όμως, «Ο την γην κατέχων» περίτρανα μάς διαβεβαιώνει: «Ως εκλείπει καπνός, εκλιπέτωσαν».
Καλή Ανάσταση!
