ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΧΑΤΖΗΕΥΣΤΑΘΙΟΥ: ΑΚΟΛΟΥΘΩ ΤΗΝ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ

«Τα τραγούδια έχουν μια μοναχική λύτρωση που προσπαθείς να μοιραστείς μ’ αυτούς πρώτα που είναι στη ζωή σου. Είναι μια υπερβατική γλώσσα με τους ανθρώπους σου. Ένας συνωμοτικός κώδικας»

Το κέρδος πάντα, μα πάντα, είναι η γαλήνη μου... Να βγάλω από μέσα μου το πιο όμορφο μικρόβιο. Εκείνη η μαγική στιγμή -το ξέρεις καλά- είναι η τεράστια έκρηξη φωτός, που συντελείται εντός σου. Πρωτίστως αυτό ψάχνω

Δυστυχώς η γλίτσα του λαμέ, του πρώτου τραπεζιού και του εικοσάευρου στον μετρ, είναι εγκατεστημένη πολλά χρόνια τώρα και πρέπει να «ξυθεί» για να φύγει...

«Η Τέχνη σού δίνει την ευκαιρία να περιαυτολογείς, κάτι που ντρέπομαι πολύ να το κάνω εκτός της», λέει ο τραγουδοποιός Σταμάτης Χατζηευσταθίου... Πολλοί τον γνωρίσαμε από τον πρώτο του δίσκο «Από κουρέλια νυφικό». Ένας πολύ ταλαντούχος δημιουργός με καταγωγή την Ξάνθη, ο οποίος πάντα βρίσκει τρόπους να φιλοσοφεί τη ζωή και να υπηρετεί την τέχνη μέσα στο σημερινό ιδιαίτερο τοπίο της Αθήνας…

Το τραγούδι μάς δίνει την πολυτέλεια να επιλέγουμε ρόλους

Έχεις αναφέρει κάποτε το εξής: «Όταν τα τραγούδια είναι αληθινά, τότε είναι αδύνατο να μην είναι όμορφα… Κι όταν είναι προϊόν φιλίας και προσωπικής σχέσης, τότε είναι και ευλογημένα». Πόσο σημαντικό είναι να γεννιέται Τέχνη ανάμεσα σε φιλίες;

Είναι λογικό αυτό. Τα τραγούδια έχουν μια μοναχική λύτρωση, που προσπαθείς να μοιραστείς μ’ αυτούς πρώτα που είναι στη ζωή σου. Είναι μια υπερβατική γλώσσα με τους ανθρώπους σου. Ένας συνωμοτικός κώδικας. Η Τέχνη σού δίνει την ευκαιρία να περιαυτολογείς, κάτι που ντρέπομαι πολύ να το κάνω εκτός της. Φαντάζεσαι να έλεγα ψέματα στον εαυτό μου;

«Όταν ερχότανε βροχή, αντί να φτιάξουμε σκεπή, βγάζαμε πάντα αρχηγό τον πιο προσκυνημένο», τραγουδάς στην ανέκδοτη «Βροχή». Ο δημιουργός πρέπει να μας υπενθυμίζει την ανεπάρκειά μας; Να τραγουδάει τον καιρό του;

Όχι μόνο την ανεπάρκειά μας αλλά και το φως μας. Ο δημιουργός αποκωδικοποιεί… μεταφράζει… και μετά πηγαίνει στον κόσμο… Το συγκεκριμένο τραγούδι τελειώνει με τη φράση «για τη βροχή δεν φταίω εγώ, μα για τους τόσους τους πνιγμούς, βάλε κι εμένα στους δειλούς». Είναι η ανάγκη ν' ανήκω κι εγώ μέσα στους νικημένους, να εξομολογηθώ... να αυτομαστιγωθώ όχι από τη θέση του κριτή ή του δικαστή, αλλά από την θέση του ενόχου. Το τραγούδι μάς δίνει αυτήν την πολυτέλεια… να επιλεγούμε ρόλους…

Έξι εκατομμύρια Έλληνες σ’ έναν τόπο που λέγεται Αθήνα, στριμωγμένοι ο ένας πάνω στον άλλο μέσα σε μια τσιμεντούπολη, ζουν, δημιουργούν, ονειρεύονται και τραγουδάνε ακόμα. Και συχνά, όσο μπορούν, με τα λίγα χρήματα που έχουν ή δεν έχουν, τρέχουν στις μουσικές σκηνές για να χαρούν τον αγαπημένο τους συνθέτη ή τον αγαπημένο τους ερμηνευτή. Πώς θα μετάφραζες εσύ αυτό το σκηνικό;

Μα τι πιο αναμενόμενο; Στα δύσκολα πάντα ψάχνουμε ένοχους και ήρωες. Κυρίως, όμως, ψάχνουμε σωσίβια. Μία ναρκωμένη Ελλάδα συνεχίζει να βιάζεται, όχι μόνο οικονομικά.

Στην Αθήνα της ανεργίας και της ξεφτίλας, ζει στα μάτια μου μία Ελλάδα που έχει ξεπεράσει το πρώτο σοκ.

Ακούει, διαβάζει, αναζητεί, λυτρώνεται, άλλοτε σε μουσικές σκηνές κι άλλοτε σε θέατρα, ψάχνοντας, επιλέγοντας... διαφωνεί με το ετοιματζίδικο και ψάχνει το αληθινό και το δουλεμένο.

Δυστυχώς, η γλίτσα του λαμέ, του πρώτου τραπεζιού και του εικοσάευρου στον μετρ, είναι εγκατεστημένη πολλά χρόνια τώρα και πρέπει να «ξυθεί» για να φύγει... Η φτώχια μπορεί να μην ευνοεί στην επικοινωνία της τέχνης, ευνοεί όμως στην κάθαρσή της και εν τέλει στη δημιουργία της. Ο κόσμος έχει αυτό το μαγικό κριτήριο να την ανακαλύπτει και να την αποζητά. Αυτό εγώ το λέω αντίσταση.

Το «Φωτάκι», αν και ανέκδοτο τραγούδι, φαίνεται ότι έχει, ήδη, αγαπηθεί πολύ στις ζωντανές σου εμφανίσεις. Ίσως, γιατί από τον φόβο της απώλειας, του οριστικού, δεν εξαιρείται κανείς. Αλλά, πώς εξηγείς την ανάγκη του ακροατή για το τραγούδι αυτό, που ξύνει πληγές και φόβους; Έχει κάποια ιστορία το τραγούδι αυτό;

Ο φόβος της ανυπαρξίας. Το «Φωτάκι» γράφτηκε έξω από την μονάδα εντατικής στη Θεσσαλονίκη, σε μια σελίδα που στην άλλη πλευρά είχε ιατρικές εξετάσεις… Παρακολουθούσα συνέχεια ένα φωτάκι που, αν έσβηνε ή άλλαζε χρώμα, θα σήμαινε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά... Είναι λόγια που δεν πρόλαβα να πω στον πατέρα μου…

Έλειπα πολλά χρόνια... γράφτηκε σε 15 λεπτά, γιατί τόσο χρειάστηκε να μου έρθουν οι εικόνες στο μυαλό μου. Είναι λόγια του γιου προς τον πατέρα του, γι' αυτό μάλλον είναι λίγο σπάνιο και γι' αυτό συγκινεί, φαντάζομαι, κυρίως τους άνδρες.

Σήμερα γράφονται υπέροχα τραγούδια

Γράφεις στίχους, γράφεις μουσική και ερμηνεύεις ταυτόχρονα. Σε αντίθεση με άλλους καλλιτέχνες που ενασχολούνται μόνο με την ερμηνεία. Πόσο σε «γεμίζει» αυτή η πολύπλευρη δημιουργία; Ποιο είναι το κέρδος;

Το κέρδος πάντα, μα πάντα, είναι η γαλήνη μου... Να βγάλω από μέσα μου το πιο όμορφο μικρόβιο. Εκείνη η μαγική στιγμή -το ξέρεις καλά- είναι η τεράστια έκρηξη φωτός, που συντελείται εντός σου. Πρωτίστως αυτό ψάχνω.

Γράφονται σήμερα καλά τραγούδια από τη νέα γενιά; Οι νέοι δημιουργοί είναι καλοί συνεχιστές αυτής της υπόθεσης, που λέγεται καλό ελληνικό τραγούδι;

Ναι. Σήμερα γράφονται υπέροχα τραγούδια… Πιο ψαγμένα στον ήχο τους, πιο δουλεμένα… Πιο ορμητικά και απο-ενοχοποιημένα. Βέβαια ο στίχος ψάχνει να αποκωδικοποιήσει την εποχή και αυτό θέλει χρόνο. Να κάτσει πρώτα η σκόνη.

Μίλησέ μας για τον στίχο και την ποίηση. Αυτό το υλικό που καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το αισθητικό αποτέλεσμα ενός τραγουδιού.

Είμαστε από τις λίγες χώρες που μελοποιούν ποιητές. Ο Έλληνας στιχουργός είναι ευρηματικός και στοχεύει πάντα ξεκάθαρα. Πολλοί στίχοι έχουν ποιητική τεχνοτροπία και το αντίθετο. Αυτό είναι μαγικό, γιατί ποτέ δεν κόβεται ο ομφάλιός μας λώρος με τους θησαυρούς μας. Η μεγαλύτερη απόδειξη είναι ότι πολύ εύκολα ο λόγιος ακαδημαϊκός λόγος γίνεται λαϊκός και μπαίνει στα στόματά μας αβίαστα.

Ακούς ξένη μουσική; Σε επηρεάζει η ξένη μουσική στο δικό σου έργο; Ποια είναι η άποψή σου για τα ξένα τραγούδια που γράφονται και ερμηνεύονται από Έλληνες δημιουργούς;

Ακούω παρά πολύ κυρίως αγγλόφωνη μουσική. Πάντα άκουγα. Ναι, με επηρεάζει ως προς τον ήχο. Ζηλεύω πολύ τις «φόρμες» που σου δίνουν μιαν απλότητα και ηλεκτρισμό στην ενορχήστρωση. Επίσης με αγγίζει πολύ ο τρόπος στο τραγούδισμα, που είναι λιτός και απέριττος, χωρίς την ανάγκη εντυπωσιασμού ή επιτηδευμένης εκμαίευσης συναισθημάτων.

Στην απόλυτη σιωπή δεν ξέρω ποιος είμαι

Γνωρίζοντάς σε, έχει κάποιος την εικόνα ενός εξωστρεφούς, χαμογελαστού ανθρώπου. Τα τραγούδια σου, όμως, έχουν γωνίες, γδαρσίματα, χαρμολύπη. Πώς ισορροπεί η μία πλευρά την άλλη;

Δεν ξέρω, αλήθεια… στην απόλυτη σιωπή δεν ξέρω ποιος είμαι. Ακολουθώ την ψυχοθεραπεία του τραγουδιού κι αποδέχομαι ότι είμαι όλα αυτά που λες. Δεν ξέρω ποιος εαυτός μού πάει περισσότερο… Με τον καιρό με αγαπώ και αρχίζω και με πιστεύω...

Θα ελάμβανες μέρος στον διαγωνισμό Eurovision;

Είναι εξαιρετικά αστεία η ένωση της Ευρώπης σε θέματα τραγουδιού. Η Eurovision είναι ένα τηλεοπτικό deal, που σκοπό έχει το κέρδος. Τίμιο και ξεκάθαρο... ποτέ δεν αμφέβαλλα για τις προθέσεις. Το τραγούδι ενσωματώνεται στην αισθητική Las Vegas και ο κόσμος που το βλέπει περνά ένα διασκεδαστικό χαλαρωτικό βράδυ. Ας μην το εμβαθύνουμε, γιατί δεν είναι κάτι περισσότερο ή λιγότερο από τόσα φανταχτερά «τίποτα» που έχουμε τριγύρω μας τόσα χρόνια.

Ποια είναι τα μελλοντικά δημιουργικά σου σχέδια;

Είμαι δυο μήνες τώρα στο στούντιο ηχογραφώντας τη μουσική για το Έτος Φιλελληνισμού.

Μου έγινε μια πρόταση πέρσι γι' αυτό, και με χαρά την δέχθηκα. Πέντε πανεπιστήμια (Lund Σουηδίας - Βερσαλλιών -Μονάχου - Σάσαρι Ιταλίας - Βαρσοβίας και Ιωαννίνων) συνεργάστηκαν στη συλλογή ποιημάτων από Ευρωπαίους και Έλληνες ποιητές με θέμα τον Φιλελληνισμό.

Θα υπάρχουν 5 τραγούδια τραγουδισμένα από Έλληνες ερμηνευτές (Παντελής Θαλασσινός - Γιάννης Κότσιρας - Αντριάνα Μπάμπαλη, ο υπογράφων και ψάχνουμε έναν ακόμη) και 5 μουσικές για την απαγγελία ποιημάτων από Ευρωπαίους ηθοποιούς ή ακαδημαϊκούς.

Η παρουσίαση θα γίνει στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στις 24/6. Έχω πέσει με τα μούτρα σ' αυτό και είμαι 24 ώρες το 24ωρο απορροφημένος. Μόλις τελειώσει όλο αυτό, θα ήθελα να κάνω έναν δίσκο με καινούρια δικά μου τραγούδια .

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Σταμάτης Χατζηευσταθίου γεννήθηκε στην Ξάνθη. Σπούδασε κλασικό πιάνο με δάσκαλο τον αείμνηστο Τηλέμαχο Μεταλλινό.

Στη δισκογραφία πρωτοεμφανίζεται παρακινούμενος από τον ποιητή Άκο Δασκαλόπουλο, συμμετέχοντας συνθετικά στον δίσκο της Αθηνάς Μόραλη «Τον έρωτα ρώτα», στον οποίο συμμετέχουν και οι Ηλίας Κατσούλης, Παντελής Θαλασσινός, Χρήστος Νικολόπουλος, Τάσος Γκρους κ.ά. Συνεχίζει να γράφει τραγούδια συμμετέχοντας σε δίσκους του Παντελή Θαλασσινού, της Αργυρώς Καπάρου, του Γιώργη Χριστοδούλου, του Διονύση Τσακνή, του Kώστα Μακεδόνα κ.ά., πότε μελοποιώντας στίχους άλλων στιχουργών (Μιχάλη Γελασάκη, Θοδωρή Ποάλα, Γιώργου Κρητικού κ.ά.) αλλά κυρίως δικούς του.

Τον Σεπτέμβριο του 2007 κυκλοφορεί από την εταιρία ΛΥΡΑ το πρώτο προσωπικό του άλμπουμ με τίτλο «Από κουρέλια νυφικό», σε μουσική και στίχους του ίδιου.

Τα τραγούδια ερμηνεύουν οι Παντελής Θαλασσινός, Αργυρώ Καπαρού, Γιώργης Χριστοδούλου και Κώστας Μακεδόνας.

«Όταν τα τραγούδια είναι αληθινά, τότε είναι αδύνατο να μην είναι όμορφα… κι όταν είναι προϊόν φιλίας και προσωπικής σχέσης, τότε είναι και ευλογημένα», όπως λέει ο ίδιος και αυτό κάνει και στην επόμενη δισκογραφική του δουλειά με τίτλο «Σαν των ανθρώπων τις φωνές». Στην παρέα προστίθεται και μια νέα φίλη, η Γιώτα Νέγκα. Εννέα νέα τραγούδια, τραγουδισμένα από τον ίδιο (σε δύο εξ αυτών, με τον Παντελή Θαλασσινό στο «Όσο υπάρχει ουρανός» και Γιώτα Νέγκα στο «Μα εγώ»). Μιλάει πάντα με θαυμασμό και σεβασμό για τους φίλους-συνεργάτες γιατί, όπως λέει κι ο ίδιος, «είναι μεγάλο σχολείο το ταλέντο του διπλανού μας και τύχη η φιλία του».

Γράφει μουσική για θέατρο και το 2013 υπογράφει τη μουσική και τα τραγούδια για την ταινία «RED CITY», σε σκηνοθεσία Μάνου Τσίζεκ, μια αγγλοελληνική παραγωγή της «New York entertainment». Η ταινία παίρνει μέρος σε πλήθος ευρωπαϊκών φεστιβάλ.

Συμμετέχει σε δίσκους φίλων του, είτε τραγουδώντας είτε γράφοντας τραγούδια. Με τον δίσκο «Σαν των ανθρώπων τις φωνές» ικανοποιείται, όπως λέει, η ανάγκη του για το απλό, «αφτιασίδωτο» τραγούδι, αποφορτισμένο από περιττά στολίδια, τόσο ενορχηστρωτικά όσο και στιχουργικά. Η αγωνία του να ακουστούν τα τραγούδια όχι ως ένα «στουντιακό» αποτέλεσμα, αλλά ως μια παρεΐστικη, αυτοσχεδιαστική στιγμή. Συνεχίζει να γράφει τραγούδια για φίλους, χωρίς να ξεχνά ότι η μουσική και ο στίχος είναι «βαρκούλα που σε βγάζει στον άνθρωπο»…

Το καλοκαίρι του 2010 κάνει συναυλίες και συμμετέχει στις συναυλίες του Παντελή Θαλασσινού με τη Γιώτα Νέγκα, σε όλη την Ελλάδα. Συμμετέχει σε πολλές φιλανθρωπικές συναυλίες, όπου τον καλούν μέχρι σήμερα.

Υπογράφει τη μουσική και τους στίχους στη δισκογραφική δουλειά του Γεράσιμου Ανδρεάτου, με τίτλο «Κι ύστερα έρχεται η αγάπη», στην οποία συμμετέχουν ερμηνευτικά, εκτός του ιδίου, και οι: Γιάννης Κότσιρας, Γιώτα Νέγκα, Παντελής Θαλασσινός, Απόστολος Ρίζος, καθώς επίσης και ο Θάνος Μικρούτσικος. Το 2015 τον βρίσκει με τον Γεράσιμο Ανδρεάτο σε συναυλίες σε ολόκληρη την Ελλάδα και να ηχογραφεί τη νέα προσωπική του δουλειά.

Το 2017 αναλαμβάνει, μετά από πρόταση που του έγινε, να μελοποιήσει Φιλέλληνες ποιητές για το Έτος Φιλελληνισμού στην Ελλάδα, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο θα ταξιδεύσει στις περισσότερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αλλά και στις περισσότερες πόλεις της Ελλάδας. To καλοκαίρι του 2017 θα παρουσιάσει παλιά και νέα του τραγούδια σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.