Έφεδρος Ανθυπίλαρχος Δημήτρης Σταύρου

Ο δικός μας Μήτσιος

Έρευνα-Επιμέλεια Ρούλα Ιωαννίδου-Σταύρου

Οι γενναίοι της πατρίδος πρέπει να τιμώνται παντού και πάντοτε, καθώς προστάζει ο Θουκυδίδειος «αγήρως έπαινος» «πάσα γη τάφος» και η αιωνιότητα στο πάνθεον της αθανασίας τους. Έτσι, πέραν της τοποχρονικής συμβατικότητας (Λατσιά, 2 Μαΐου 1952-θρυλική μάχη Αεροδρομίου Λευκωσίας, 16 Αυγούστου 1974), η ακροθιγής αναφορά μας σήμερα θαυμάζει τα έργα και τις ημέρες τού ηρωικώς πεσόντος κατά την τουρκική εισβολή Εφέδρου Ανθυπίλαρχου Δημήτρη Σταύρου.

Εξάλλου, χωρίς επίκληση επετειακών ημερομηνιών, από τη γέννηση μέχρι το φωτεινό ορόσημο της θυσίας του και από την αναγνώριση της ταυτότητάς του ως αγνοουμένου για 27 χρόνια (Μάιος 2001) έως τη νεκρώσιμη ακολουθία και τον ενταφιασμό των οστών του στον Τύμβο Μακεδονίτισσας (8 Ιουνίου 2001), πραγματοποιήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2016 στην κατάμεστη από πλήθος κόσμου Αίθουσα Τελετών τού Παγκυπρίου Γυμνασίου, του ιστορικού σχολείου της φοίτησής του, η παρουσίαση του αφιερωματικού λευκώματος στην αείζωη μνήμη του: μια αληθινή κατάθεση ψυχής από τη νύμφη του, λογοτέχνιδα Ρούλα Ιωαννίδου Σταύρου, που υπογράφει την έρευνα-επιμέλεια και λογοτεχνική κειμενογραφία του βιβλίου. Φόρος τιμής και από όσους κατέγραψαν μαρτυρίες και επίσημους λόγους για τον Δημήτρη.

Η αρτίως συγκροτημένη και καλαίσθητη έκδοση των 180 σελίδων, που διανθίζουν ασπρόμαυρες φωτογραφίες εποχής με εμβληματικά στιγμιότυπα των μαθητικών του χρόνων, της στρατιωτικής του θητείας, της οικογενειακής και φοιτητικής του ζωής κατά την πρώτη διετία των ιατρικών του σπουδών, συνιστά για όλους όσοι συνέβαλαν στην επίτευξη του εγχειρήματος, των εκδόσεων «Literatura et Artes», γραπτή εκδήλωση αναπόσβεστου χρέους ευγνωμοσύνης· ένα λήθης αντίδοτον στη συνεκδοχική υπόμνηση του ενάρετου πατριωτικού ήθους, που ενσαρκώνει η ένδοξη μορφή του εκλεκτού, ανάμεσα στους επίλεκτους, αυτού ήρωα τού 1974.

Γράφει στο «Αντί προλόγου-Γράμμα στον Μήτσιο» η ερευνήτρια-επιμελήτρια του αναθηματικού λευκώματος με την υποβλητική αμεσότητα του δευτέρου προσώπου: «Οι αναμνήσεις λίγες, μα τόσο ζωντανές και οι μνήμες ανεξίτηλες. Πολύ σε θαύμαζα για το ξεχωριστά εύστροφο πνεύμα σου, που ήταν θεόσταλτο δώρο, και για το πολύκλαδο δέντρο των γνώσεών σου· μα πιο πολύ σε εκτίμησα και σ’ αγάπησα για το ήθος σου, που ήταν δική σου επιλογή. Δεν είχα καμιά αμφιβολία ότι αυτό το ίδιο ήθος θα χαρακτήριζε και τη συμπεριφορά σου στο πεδίο της μάχης».

Με εύφημες μνείες από τους καθηγητές του στο Παγκύπριο και στο Πανεπιστήμιο επαξίως χαρακτηρίστηκε «άριστος των αρίστων», όπως επιμαρτυρούν τα πάμπολλα βραβεία του, που κοσμούν τις πρώτες σελίδες του Λευκώματος. Με την οφειλή της εύστοχης αποτίμησης για την αριστεία των αξιοθαύμαστων επιδόσεών του, από τα μαθητικά και φοιτητικά έδρανα μέχρι τον αθλητικό στίβο και τις αγωνιστικές επάλξεις τού νεότερου Θερμοπυλομάχου, η πατρίδα του τον απαθανάτισε με μεταθανάτιες τιμές: απονομή επάθλων, ανέγερση μνημείων, καθιέρωση ομώνυμου στη μνήμη του βραβείου και τη μετονομασία οδού στη γενέτειρά του σε «Λεωφόρο Δημήτρη Σταύρου».

Ωστόσο, στις εισαγωγικές σελίδες στο Μέρος Α΄ του Λευκώματος δεν παραλείπονται μέσα από ειδησεογραφικά ντοκουμέντα οι αλγεινές μνήμες γύρω από τον πατέρα του Σταύρο Δημητρίου, που δολοφονήθηκε από Τούρκους τρομοκράτες κατά την τουρκανταρσία του 1964.

Συγκινητικές οι μαρτυρίες αναμνήσεων, σκέψεων και συναισθημάτων από συμπολεμιστές, καθηγητές, συμμαθητές και φίλους τού τιμημένου παλληκαριού, που αφηγούνται «το χρονικό της θυσίας του». Ο πρώην Υπουργός Αντώνης Πασχαλίδης θυμάται την ευψυχία της αρετής και της τόλμης του: «Αν φύγετε, θα αφήσετε τους Τούρκους να προελάσουν ανενόχλητοι. Εδώ πρέπει να μείνουμε και να πολεμήσουμε. Πρέπει να σώσουμε τη Λευκωσία. Εγώ θα μείνω εδώ και να τους αντιμετωπίσω».

Σημειώνει ο καθηγητής του Νίκος Παναγιώτου: «Είχε τα πνευματικά προσόντα, ήταν εργατικός, επιμελής, συστηματικός. Τίποτε δεν του έλειπε!». Ενώ ο Γενικός Εισαγγελέας και συμμαθητής του Κώστας Κληρίδης διαβεβαιώνει επιγραμματικά: «…εάν ζούσε, σίγουρα θα διακρινόταν και θα μεγαλουργούσε». «…ένας άριστος και διακεκριμένος ιατρός, χρήσιμος για όλη την ανθρωπότητα», όπως προσυπέγραψαν οι καθηγητές του στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Έμεινε, όμως, αθάνατος στο «βαρύ βιβλίο της Ελληνικής Ιστορίας», καθώς με έμπνευση περηφάνιας εγκωμίασε τον ήρωα-συγγενή της η ποιήτρια Ρούλα Ιωαννίδου-Σταύρου.