‘’Πάνω κτυπούν, δίπλα τρυπούν, έξω γαυγίζουν, τρυπάνι, κλάμα, μέσα τικ τακ, κάτω διάλειμμα από κάποιο κτύπο, μα έχω ανοσία σε ένα πράμα, κι αυτό είναι ο θόρυβος και η αναπόδραστη αποδοχή της μουσικής, που κάποιος παίζει οποιαδήποτε ώρα, όπως άκουα όσο ήμουνα παιδί. Ο λόγος που πρόσεξα αυτούς 'δω τους θορύβους, οφείλεται στο γεγονός ότι κάνοντας τον διαλογισμό μου χθες, αντιλήφθηκα πόσο αστείο ήταν που όλο τούτο [το μπούγιο] δεν μούκανε καμιά διαφορά και δεν έδινα δεκάρα. Όμως ενοχλήθηκα κάπως όταν νόμισα ότι άκουσα να 'ρχεται από κάπου [μουσική] των Coldplay [συγκρότημα καταναλωτικής επιτυχίας]. Μα και πάλι εδώ να θυμόσαστε ότι, σαν όλα τάλλα, και αυτό θα περάσει...’’. Σάντα Σεμέλη. 16 Δεκ., 2016. (μτφ. ΝΚ).

Να πούμε πως είναι δύσκολο να την ‘σπιτώσεις’ σ’ ένα χώρο κι ένα τρόπο. Η Σεμέλη Οικονόμου γεννήθηκε στο Μόναχο από γονείς Έλληνες, κοσμοπολίτες, μητέρα με ρίζες από τη Σμύρνη, Ελληνοαμερικάνα, τη Μαρίτσα, και μπαμπά έναν Κύπριο, τον Νικόλα Οικονόμου, του πέρασε την εφηβεία του Σπαρτιατικά, όπως μου είπε ο ίδιος, για να φοιτήσει στο περίφημο Κονσερβατόριο της Μόσχας, σαν παιδί - θαύμα από την Κύπρο, όπου σπούδασε πιάνο και σύνθεση. Από 'κει μέσω Ντίσσελντορφ στο Μόναχο, όπου άστραψε σαν αστέρας στο μουσικό στερέωμα της Γερμανίας.

Το σπίτι το φαντάζομαι κάτι ανάμεσα σε καφέ -σαντάν της Πόλης και καμπαρέ του Γερμανικού Μεσοπολέμου, με ποιητές και επαναστάτες, σαν γιάφκα με μουσικά όργανα αντί με όπλα. Μπαινοβγαίνουν σύγχρονοι καλλιτέχνες και μπαλαρίνες του Μπολσόι. Εκεί σκάει συχνά μύτη και ο Friedrich D?rrenmatt, ο μεγάλος Ελβετός συγγραφέας του Επικού θεάτρου και φιλόσοφος, φίλος του Νικόλα. Εγώ γνώρισα τον D?rrenmatt στην Αθήνα και του πήρα συνέντευξη για την Ελληνική Τηλεόραση ΕΡΤ, τη δεκαετία του ’80, προτού γνωρίσω τον Νικόλα Οικονόμου, από συναυλία του στο... ραδιόφωνο, πάλι στην Αθήνα.

Ο Καρυοθραύστης της Σεμέλης

Γράφοντας, βάζω κι ακούω το The Masquarade με τον George Benson που αρέσει και σ’ εμένα, θα μπορούσε να 'ναι ο Jacques Brel, μα στην καλλιτεχνική γιάφκα που ζούσε, παιδάκι η Σεμέλη, γνώρισε τον ίδιο και έπαιζε μαζί με τον πατέρα της πιάνο μαζί με τον Chic Corea (που εγώ γνώρισα μετά τον θάνατο του Νικόλα, σε ένα φεστιβάλ Τζαζ στη Λεμεσό, που διοργάνωσε το Ίδρυμα Νικόλα Οικονόμου).

Η Σεμέλη έπαιρνε μαθήματα μπαλέτου από τη Μάγια Πλισέσκαγια, που την ήθελε να γίνει μια μέρα πρίμα μπαλαρίνα στο Μπολσόι. Η μικρή Σεμέλη λάτρευε τον Καρυοθραύστη και την Κάρμεν της Πλισέσκαγια, γιατί ο Νικόλας, ο μπαμπάς, ‘μπαχάλευε’ τον Τσαϊκόφσκι ως κοντσέρτο για δύο πιάνα και το αφιέρωσε στην κόρη του και στην κόρη της σπουδαίας πιανίστριας Martha Argerich, με την οποία πήρε μέρος σε πολλές συναυλίες στη Γερμανία και την Ευρώπη.

Η Αγία της Ψυχαγωγίας και το πανκ ‘’τσιαττιστό’’

Σήμερα, η Σεμέλη Οικονόμου, Santa Semeli and the Monks, είναι το συγκρότημα που έφτιαξε το 2012 μαζί με τον Haraldur ?g?stsson, ηθοποιό και κιθαρίστα από την Ισλανδία, που τραγουδά από μικρός σε χορωδίες, μια παράδοση στην οικογένεια και τη χώρα του, και παίζει κιθάρα από 8 χρονών. Η Σεμέλη τον κάλεσε να παίξει σε ένα έργο που σκηνοθετούσε στο Λονδίνο, το ‘’Burnish Bush’’. Έχουν σπουδάσει και οι δυο, σε διαφορετικές εποχές, θέατρο και σκηνοθεσία με τον Sam Cogan, στη δική του Σχολή.

Μετά προστέθηκαν τα άλλα όργανα: Ο Gaspar Hunt - πιάνο-πλήκτρα, ο Conor Cotterill -μπάσο, ο Andrea Turco - ντραμς, ο Gu?n? J?nasd?ttir - τσέλο, και ο Hringur Gr?tarsson - τρομπέτα. (Αν αυτό ισχύει ακόμα). Οι ‘’monks’’, ‘’καλόγηροι’’, είναι πρόσωπα που υπηρετούν, ‘’διακονούν’’ κάτι πιο μεγάλο και καλό για όλους, και το ‘’Σάντα’’ της Σεμέλης βγήκε από το ότι η Ψυχαγωγία δεν είχε ως το 2013 τον... θεό της!!! Η Σεμέλη έγινε, λοιπόν, η ‘’Αγία Σεμέλη των Διακόνων’’, κατ’ ακρίβειαν, γιατί τίποτε το μοναχικό ή το τιμωρητικό αιθησιακά αναδίδει η παρουσία της επί σκηνής. ‘’Η Τέχνη έχει δώσει πολλά στη θρησκεία, καιρός να δώσει κι η θρησκεία στην Τέχνη’’, λέει η ίδια.

Με την έννοια της διακονίας και της προσφοράς και το πώς να γίνονται οι άνθρωποι καλύτεροι οι ίδιοι και ΠΡΟΣ όλα που τους περιτριγυρίζουν, ζώα, ψάρια, βουνά, πουλιά, ακόμα και... προς τους άλλους ανθρώπους. Η ίδια η Σεμέλη μοιάζει ντίβα παλιών Χολλυγουντιανών ταινιών, όμως, δεν κολλάει στο σημερινό Αμερικανο- Εγγλεζο - Βλάχικο σταριλίκι. Παρουσιάζεται σε ταινίες, σκηνοθετεί, παίζει θέατρο και είναι παραγωγός.

Ως συγκρότημα έχουν παρουσιαστεί σε πολλά φεστιβάλ και χώρους με αβάντ γκάρντ μουσική, στο Λονδίνο, στο Παρίσι, στη Νέα Υόρκη, στο Ρέκιαβικ, στην Κύπρο. Το show τους είναι για να ΔΕΙΣ μουσική και ν’ ακούσεις ποίηση προσωπική και αυτοσχέδια - που μοιάζει να σκαρώθηκε φρέσκια εκείνη τη στιγμή σαν... πανκ τσιαττιστό.
Μουσική αυτοστέγαση

Το συγκρότημα Santa Semeli and the Monks, χωρίς να μπορεί να ταξινομηθεί, έχει επιρροές punk rock, country, μέχρι κομμάτια σαν ρώσικες, ρομαντικές μπαλάντες σε ποίηση ‘’προσωπική’’ και ‘’κρυπτική’’ για περασμένες σχέσεις, προσωπικές και άλλων, μιας drama queen, κάποτε τραγικές. Η Σεμέλη αγαπά μπάντες σαν τους Deerhoof, μα και μουσική του Tom Waits, των Santana και τη Diamanda Galas (που αρέσει πολύ και σε μένα). Ξεκινώντας ως έμβρυο με Τσαϊκόφσκι από την κοιλιά της μάνας της. ‘’Εν τέλει είμαι μια παραμυθατζού που διηγείται ιστορίες. '

Ολες οι μορφές τέχνης είναι διαφορετικοί τρόποι έκφρασης και μετάδοσης μηνυμάτων. Αγαπώ τη μουσική γιατί είναι η πιο άμεση οδός επικοινωνίας και η πιο έντιμη. Η μουσική είναι το σπίτι μου, [όπως, ίσως, και η Κύπρος το Λονδίνο, η Ινδία, η Αμερική]. Αλλά μ’ αρέσει και η κωμωδία γιατί κάνει τον κόσμο να αισθάνεται άνετα και έτσι δείχνεις την αλήθεια με τρόπο που μπορεί ο καθένας να γελάσει με τον εαυτό του, χωρίς να αισθάνεται ότι απειλείται. Εμένα δε με πειράζει να ‘κινδυνεύω’ προσωπικά και να εκτίθεμαι. Κάποιος πρέπει να το κάνει κι αυτό, δεν είναι;’’

Δι’ ελέου και δέους...

‘’Μ’ αρέσει να μεταδίδoυν δέος τα σόου μου. Κάτι σαν βαθύ θρησκευτικό συναίσθημα. Αλλιώς δεν δικαιολογεί να βγει κάποιος από το σπίτι του…’’. Ο Hegel έβρισκε τη Μουσική την πιο πνευματική, άρα την τελειότερη των τεχνών, γιατί αποϋλοποιείται εντελώς μόλις συμβεί... και κατατείνει άρα προς το θείο. Το Δράμα πάλι στην Αρχαία Ελλάδα ήταν η τέχνη του Διονύσου, που ξεκίνησε ως τελετουργία και μυστήρια, και έγινε διθύραμβος (τραγούδι) και τραγωδία έντεχνη. Ντάξει, μην το ρίξουμε στον δημοφιλέστατο στις κορούδες, κ. Κοέλο, και τα ‘’σημάδια του’’, αλλά η Σεμέλη Οικονόμου δεν απόκτησε το όνομά της τυχαία από... κατάλογο ονομάτων όπως κάνουν στην Αμερική... Σεμέλη, η μάνα του Διονύσου, ζει... ετεροχρονισμένα, αντίστροφα προς τον Μύθο, ως θυγατέρα ενός Κύπριου Διονύσου, του πολυτάλαντου Νικόλα Οικονόμου...

Θεογονία

Φυσικά, η Σεμέλη στην ελληνική μυθολογία ήταν η κόρη του βασιλιά των Θηβών Κάδμου και της Αρμονίας και έγινε ιέρεια του Διός, ο οποίος την ηγάπησε σφόδρα και την εστεφανώθη λάθρα. Με προτροπή της πανούργας Ήρας, στη μορφή της τροφού της, η ήδη 6 μηνών έγκυος Σεμέλη πείθει τον Δία, που δεν ήταν δα και ο εξυπνότερος των θεών παρ' όλη την εξουσία του, και της αποκαλύπτεται φουλαριστά με τη θεϊκιά του αρματωσιά, αστραποβροντώντας, οπόταν, κατά το Εθιμικό Δίκαιο της εποχής, η θνητή Σεμέλη πιάνει μπουρλότο από τους κεραυνούς του μπουμπούνα Διός, που όμως, ως καλός γεννήτωρ, σώζει το πρόωρο μωρό, και επειδή δεν είχαν τότε θερμοκοιτίδες στο Μακάρειο, άνοιξε τον μηρό του με καισαρική (μην ακούτε, κι αυτήν οι Έλληνες την επινόησαν πριν από τους Ρωμαίους), και το έραψε μέσα, για να γεννηθεί αργότερα, στην ώρα του, ο Διόνυσος - ο δύο φορές γεννημένος, ως Διγενής μάς έμεινε, έκτοτε, όπως και η… 'Ενωσις, κατά τον Twitter Turk.

Ο Διόνυσος, θεός πια, του Δράματος, του παιχνιδιού, της έκστασης και του έρωτα, που θα υιοθετήσει ο Χριστιανισμός κάτι από το τελετουργικό του, φέρνει πίσω τη μάνα του από τον Άδη και την διορίζει και αυτήν, ως Θεάν με το όνομα Θυώνη, Επίτροπο παρά τω Προέδρω, για τα Μυστήριά του, ως νέας Ειδικότητος Θεού, που ήρθε κι έφερε τα πάνω κάτω. Κι εζήσαν αυτοί καλά, και αν είδατε τις Βάκχες του Ευριπίδη, εμείς καλύτερα. Η Σεμέλη Οικονόμου, έπαιξε, μού λέει, κι αυτή παιδί, σε κάτι Βάκχες στην Κύπρο, η δικιά μας...

Η μελέτη του παρελθόντος, μπούσουλας!

Η Χαρίκλεια Οικονόμου, ως γιαγιά, ανέλαβε και την... ανατροφή της εγγόνας της Σεμέλης, όταν οι γονείς της χώρισαν κι ήρθε στο Γυμνάσιο. Η ζωή στην Κύπρο ήταν... μοναστική, μού λέει η Σεμέλη: ‘’μόνος τρόπος να πας μπροστά είναι η μελέτη του παρελθόντος, μέσα από την ιστορία, την τέχνη, την πολιτική, τη φιλοσοφία, και να θες να κάνεις κάτι καλύτερα. Η ανάγκη να κάνεις κάτι καλύτερα είναι η δύναμη που μετασχηματίζει το μέλλον και το κάνει φωτεινότερο’’...

‘’Με τον πατέρα μου ήμασταν φίλοι και...συνένοχοι, μ’ έμαθε να μη φοβούμαι, μ’ έμαθε ελευθερία, πως η μουσική είναι παιχνίδι, για να το χαίρεσαι. Πως "σπίτι" σου είναι το μυαλό σου... Αν μεγάλωσα στη σκιά του, με ρωτούν. Μα ήμουνα το φως του, μου 'λεγε. Μεγάλωσα με καλλιτέχνες, συγγραφείς και μουσικούς πολύγλωττους (η ίδια μιλά 3+2= 5 γλώσσες), μιας γενιάς υψηλού εργασιακού ήθους, σε αντιδιαστολή με την τρέχουσα συμπεριφορά της άμεσης ανταμοιβής [γρήγορου κέρδους]. Με απασχολεί πώς το εργασιακό ήθος να μπορεί να περάσει στις μέλλουσες γενεές’’.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Θα μπορούσες να την ρωτήσεις πιο άμεσες, πιασιάρικες ερωτήσεις: τι νομίζει για το Κυπριακό, για τον Μιχάλη Χατζηγιάννη, για το Brexit, για τον Τραμπ, τον Πούτιν, την ομοφυλοφιλία, την εκκλησία. Αν δεν έχεις καταλάβει πώς θα απαντούσε μια νέα γυναίκα που την νοιάζει να κάνει το καλό και τον κόσμο καλύτερο, με μια αυστηρή αισθητική και εργασιακό ήθος, έ... σόρρυ, δεν κάνεις για δημοτικός σύμβουλος! ΝΚ (*) Κριτικός Πολιτισμού και Πολιτικής