«'Ελληνες μεσ’ στα σκοτεινά δείχνουν τον δρόμο: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ». Ο. Ελύτης

Σαλαμίνα της Κύπρος. Γιώργος Σεφέρης. Νοέμβρης 1953.

…Σαλαμίνα τε τις νυν ματρόπολις τώνδ’ αιτία στεναγμών. ΠΕΡΣΑΙ

« (...)Η γης δεν έχει κρικέλια για να την πάρουν στον ώμο και να φύγουν μήτε μπορούν, όσο κι αν είναι διψασμένοι, να γλυκάνουν το πέλαγο με νερό μισό δράμι. Και τούτα τα κορμιά πλασμένα από ένα χώμα που δεν ξέρουν, έχουν ψυχές. Μαζεύουν σύνεργα για να τις αλλάξουν, δεν θα μπορέσουν, μόνο θα τις ξεκάμουν αν ξεγίνουνται οι ψυχές. Δεν αργεί να καρπίσει τ’ αστάχυ, δεν χρειάζεται μακρύ καιρό για να φουσκώσει της πίκρας το προζύμι, δεν χρειάζεται μακρύ καιρό το κακό για να σηκώσει το κεφάλι, κι ο άρρωστος νους που αδειάζει δεν χρειάζεται μακρύ καιρό για να γεμίσει με την τρέλα, ν?σός τις ?στι …».

Ο ένας κτίστης κτίζει επάνου στον άλλο, κάπου το λέει ο Ρίτσος για τα σπίτια, που τα κτίζουν τόνα πα’ στ'άλλο, ο Σεφέρης επάνω στον Αισχύλο και τον Μακρυγιάννη που κανένας δεν τον διαβάζει πια και τον Άγιο Νεόφυτο, που δεν είναι της μόδας διόλου η θρησκεία (δεν παραπονιέμαι) αλλά είναι το ίδιο φανατικό το ‘’διεθνιστικό δήθεν’’ μου, ανάμεσα στους ‘’μοδέρνους’’ χλεχλέδες, τους διαδόχους στον θρόνο του Κόμματος ‘’αριστερούς’’, άρα παν’ και γίνονται όλοι αστοί, δεξιοί και ‘’καλλιτέχναι’’, ca fait plus chic, που έρπουν και λείχουν την όποιαν Εξουσία, ή γίνονται ολότελα μοναχοί, για να μην είναι τόσο μοναχοί, μού φαίνεται πράξη εκδίκησης κι όχι αγάπης, άκουα ένα θεούσον στο ράδιο τις προάλλες, πως ο Χριστός είναι μέσα σε ό,τι κάνεις, μάλιστα Εκείνος το κάνει το ό,τι εσύ κάνεις (!) και είμαι βέβαιη πως το άτομο δεν πίστευε τις παρλαπίπες που έλεγε με τόσο περισπούδαστον στόμφο, στο κυβερνητικό κανάλι, την ώρα που ακούνε και... παιδιά, ξέρω τον ίδιο, δεν είναι εντελώς βλαξ, είναι απλώς καταντίπ απατεών, έτσι ζει εδώ κι έναν... αιών (για τη ρίμα, η λάθος κλίση). ΝεοΚτίστες ή νεοΧίτες τα παλαιοκομματικά ‘’τζόβενα’’ στα τριάντα τόσα τους, παν’ και βάφουν όλοι το μαλλί, με σύνθημα του Κόμματος (;) ή με ντιρεκτίβα του πολιτμπίρο (;) ή must των ΜΜΕ, το θεωρούν αστικήν υπερ-αισθητική υπέρβαση, όπως τα Audi, προψές στα εγκαίνια, και το ‘’τάχατές μου’’ αντί το ‘’μήπως’’. ‘’Τάχατές’’ μου σε όλα τους !

Άρα στα σκουπίδια η ποίηση της Εκκλησίας, που διόλου θεούσοι την λατρεύουν με λυρική ειδωλολατρία, ο Ελύτης, το Άξιον Εστί, μαζί με τον Rimbaud και τον Mozart κι αυτός στον Μακρυγιάννη, ο Σεφέρης, ‘’κάνοντας συμφωνίες με τον Άγιο’’, ad libitum, ο Ρίτσος, ο Βρεττάκος, ο Γιώργος Σαραντάρης, ο Νίκος Καρούζος, πες τον καλύτερο και το κάνει, η Γλώσσα έγινε Έθνος κει που κράτος δεν ήταν. Κραταιά η Ελληνική, αδιάπτωτη, αδιάκοπη Φωνή χιλιετιών συνοχή κι απαντοχή. Τώρα ξανά, στην Κύπρο, αντηχεί, ανθεκτική, όταν το Κράτος κινδυνεύει, το Έθνος συνδράμει στέρεα. Στην Κύπρο η χρήση της Ελληνικής είναι από μόνη της η πράξη η πιο ανατρεπτική!

Για να κτίζεις, όμως, πρέπει να ξέρεις εξάπαντος να χειρίζεσαι τα "σύνεργα" που κρατάς: να χαράσσεις με τη δική σου γραφίδα από πριν αποκωδικοποιηθεί το ιδίωμά σου. Αν παραχαράξεις θα σε τσακώσουν, αν δηλώσεις ψέμμα τι είσαι κι από πού, θα σε κράξουν. Κι αν δεν κατέχεις ντιπ και τον ‘’τίτλο’’ δεν τον έχεις, κούνια που σε κούναγε, ούτε η Lagarde να είσαι, είδες τι έγινε πάλι αυτή τη βδομάδα που την τραβάν στα δικαστήρια, ούτε αυτή ξεγλιστρά από κάποια λίστα... Lagarde, που την έχει γραμμένη, θα μου πεις ο άλλος πέθανε και ύστερα βρήκαν πως το ‘’ντοκτορά’’ του δεν άξιζε έναν παρά, κι ας έζησε... παχυλά, με κιλά, με όλα του Θεού τα καλά, σαν Αρχιψυχολόγος αλλά εσύ τον υποπτεύτηκες 22 χρονών αγουρίδα, όταν σου 'κανε... συνέντευξη για δουλειά, στην πρώτη ερώτησή του, με δυο σοβαρές μπαρούφες μέσα, που ούτε πρωτοετής θα τις αμολούσε. Αιωνία η αισχρή του μνήμη!

Ο Σεφέρης κι οι Εγγλέζοι του Άλλου Πολέμου!

«...Φίλοι του άλλου πολέμου, σ’ αυτήν την έρημη συννεφιασμένη ακρογιαλιά σάς συλλογίζομαι καθώς γυρίζει η μέρα - Εκείνοι που έπεσαν πολεμώντας κι εκείνοι που έπεσαν χρόνια μετά τη μάχη, εκείνοι που είδαν την αυγή μέσ’ απ’ την πάχνη του θανάτου ή, μες στην άγρια μοναξιά κάτω από τ’ άστρα, νιώσανε πάνω τους μαβιά μεγάλα τα μάτια της ολόκληρης καταστροφής, κι ακόμη εκείνοι που προσεύχουνταν όταν το φλογισμένο ατσάλι πριόνιζε τα καράβια: "Κύριε, βόηθα να θυμόμαστε πώς έγινε τούτο το φονικό, την αρπαγή, τον δόλο, την ιδιοτέλεια…".

Mα εδώ ακόμα αυτοί μαζεύουν "σύνεργα" για ν' αλλάξουν τις ψυχές αφού δεν ξέρουν από "τι χώμα είναι φτιαγμένες". Πού να 'βλεπε την τούρκικη εθνοκάθαρση από το ‘74. Πόσες φορές να ντο πεις. Ο καθείς καταλαβαίνει τον πηλό που τον έφτιαξε και το βλέπει στον άλλο αν δεν είναι ο ίδιος. Πηλός με πηλό δεν σμίγει δεν πα’να. Και τα "σύνεργα" για δες τώρα "δες αυτό δες τάλλο", άμα δεν κολλά ο πηλός δεν κολλά». Δεν πα’ να. Ούτε ‘’κατ’ οικονομίαν’’ ούτε ‘’κατ’ επίφασιν’’ διότι δεν ξέρεις τι σημαίνει και το λες... και το ‘’ούσσου να περάσουμε’’ δεν απορρέει από την Ιστορία μας. Kάπου το περιμάζεψες και το παπαγάλισες μα λάθος το... επικολλάς.

Δεν διάβασες το παρακάτου της Ιστορίας μόλις στην πιο κάτου σελίδα. Άλλο επινόημα και τσιτάτο, άλλο ιστόρημα καραμπινάτο. Ακόμα κι όταν λούφαξαν τότε οι από πάνου, λίγο ύστερα ξέσπαγε το κακό πολλαπλασιασμένο, από κάτου. Γιατί ‘’δε χρειάζεται μακρύ καιρό για να φουσκώσει της πίκρας το προζύμι, δε χρειάζεται μακρύ καιρό το κακό για να σηκώσει το κεφάλι". ΕΚΕΙ βρισκόμαστε!

«Νεόφυτος ο έγκλειστος μιλά»

... το δε βασιλεί Ισαακί, κατακλείει εν καστελλίω καλουμένω Μαρκάππ. Κατά δέ το ομοίου αυτω Σαλαχαντίνου νύσας μηδέν, αλιτήριος, ήνυσε τουτο και μόνον, διαπράσας την χώραν Λατίνοις, χρυσίου χιλιάδων λιτρών διακοσίων. Διό κα πολύς ο ολολυγμός, και αφόρητος ο καπνός, ώς προείρηται, ο ελθών εκ του βορρά… ΝΕΟΦΥΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΧΩΡΑΝ ΚΥΠΡΟΝ ΣΚΑΙΩΝ

Υπέρογκες αρχιτεκτονικές, Λαρίων Φαμαγκούστα Μπουφαβέντο, σχεδόν σκηνικά. Ήμασταν συνηθισμένοι να το στοχαζόμαστε αλλιώς το «Ιησούς Χριστός Νικά» που είδαμε κάποτε στα τείχη της Βασιλεύουσας, τα φαγωμένα από γυφτοτσάντιρα και στεγνά χορτάρια, με τους μεγάλους πύργους κατάχαμα σαν ενός δυνατού που έχασε, τα ριγμένα ζάρια. Για μας ήταν άλλο πράγμα ο πόλεμος για την πίστη του Χριστού και για την ψυχή του ανθρώπου καθισμένη στα γόνατα της Υπερμάχου Στρατηγού, που ειχε στα μάτια ψηφιδωτό τον καημό της Ρωμιοσύνης, εκείνου του πέλαγου τον καημό σαν ήβρε το ζύγιασμα της καλοσύνης.

Ας παίζουν τώρα μελοδράματα στα σκηνικά των σταυροφόρων Λουζινιά κι ας φλομώνουνε με τον καπνό που μας κουβάλησαν από τον βοριά. Άσ’ τους να τρώγουνται και ν’ ανεμοδέρνουνται ωσάν το κάτεργο που δένει μούδες. Καλώς μας ήρθατε στην Κύπρο, αρχόντοι. Τράγοι και μαϊμούδες! Εγκλείστρα, 21 Νοεμβρίου 1953. Γιώργος Σεφέρης. Η Ποίηση είναι η Ιστορία όπως τη βιώνει μέσα του ο κόσμος. Μπορεί να ειπωθεί μπορεί και όχι. Μα η Ποίηση υπάρχει μεσ’ στο χώμα που πατήθηκε, που καταπατήθηκε, που οργώθηκε, που δίψασε, που ποτίστηκε με νερό ίδρωτα και αίμα κι αν βλέπεις αλήθεια να φυτρώνει, θα της δεις.

Αν είναι ψέμμα, θα τη δουν. Κι αν είναι ψέμμα, δεν είναι ποίηση. Κάποτε θα την εξορύξουν άλλοι για σένα και θα την αναγνωρίσεις, μόνον αν στ’ αλήθεια την έχεις ζήσει: Τότε ‘’τα λέει όπως ήθελα να τα πώ’’. Μπορεί να μην είσαι επαναστάτης, μα η Ποίησή σου να'ναι ανατρεπτική, γιατί ό,τι γίνεται μέσα κει βρίσκεται. Ένας ψεύτης δεν θα γράψει ποτέ ποίηση, γιατί η ποίηση είναι μια αλήθεια που υπάρχει μόνον αν μπορεί να την έχεις μέσα σου ζήσει. Την έχεις ήδη κτίσει. Άλλο αν την έχεις δι’ οσμώσεως αποκτήσει ! ΚΑΙΡΟΣ ΚΑΙ ΕΓΚΑΙΡΩΣ. Η Κύπρος σήμερα θα ψηφίσει τις Τοπικές Αρχές.

Μόνον αν αψηφήσει τις δοσοληψίες, το ‘’μην χείρον’’ και το προσωπικό ‘’λαβείν’’ με ‘’δούναι’’ τη ψήφο της, ίσως η εκλογή της να'ναι έγκαιρη. Και έγκυρη. Το περίεργο της ψήφου είναι ότι μοιάζει με ατομικό συμφέρον, μα είναι ένα ιδιαίτερα συλλογικό διαφέρον. Ο...’’κουμπάρος’’ δεν συμφέρει τελικά, ούτ’ εσάς προσωπικά, κατάπως μας εδίδαξαν τα τελευταία 50 χρόνια κάτι κουμπαριά που βρίσκονται ήδη στα δικαστήρια. Τον νουν σας στην ψήφο σας, εφεξής! Είναι πλέον για το Ενθάδε ΖΗΝ. Και όχι το Ενθάδε υπό-κείται ! ‘’Του κόσμου η πιο σωστή στιγμή’’ είναι αυτή!’’ ΝΚ