Ανθή Αντωνιάδου
Σχέδια: Μαρίζα Παρτζίλη
Ενδεικτικός ο τίτλος της συλλογής, που καταγράφεται στα φετινά εκδοτικά μας δρώμενα. Μια αξιοπρόσεχτη ποιητική και εικαστική συνδημιουργία διαλεκτικής εποπτικής σύνθεσης διά χειρών Ανθής Αντωνιάδου και Μαρίζας Παρτζίλη. Η περίσκεπτη πολυεπίπεδη αλληγορία της ποίησης, που συναρθρώνεται, ισορροπεί και αλληλοτροφοδοτείται παραπληρωματικά από τους πολυφασματικούς συμβολισμούς της ζωγραφικής. Μια εύηχη συνομιλία ζωντανού ενδιαφέροντος και ένας διάλογος μεστός περιεχομένου με εικονοπλαστική είτε εικονοκλαστική παραστατικότητα σε δυο διαφορετικές, αλλά όχι ανοίκειες γλώσσες, που προκαλούν συνάμα τον διάλογο με τον φιλότεχνο «υποκριτή», κατά τον Baudelaire, αναγνώστη για την προέκταση και την αποκρυπτογράφηση των μηνυμάτων τους κάτω από την προσωπική διεισδυτική ματιά.
Έτσι, σε κάθετη και οριζόντια ανάγνωση οι είκοσι, πλην της άτιτλης πρώτης, ολιγόστιχες «Ιχνογραφίες» της ποιήτριας, που ευστόχως εμπνέουν τις ισάριθμες σχεδιαστικές μολυβογραφίες της ζωγράφου, παρά την αμφοτέρωθεν αυτοτέλειά τους, συστοιχούν σε παραλληλία αντιβολής, όπως και αλληλοτέμνονται πρισματικά ή ανακλαστικά σε αντιστικτική πολυφωνία.
Μέσα από τους επάλληλους αυτούς κύκλους των «Ιχνογραφιών» και των οιονεί ποιητικών σχεδιογραφιών συνηχούν οι κεντρικοί θεματικοί άξονες της στερεομετρικής τους συμμετρίας: η αναζήτηση, κατ’ αρχήν, της ταυτότητας του Ανθρώπου με το κεφαλαίο «Α» της Αριστοτελικής ανθρωπολογικής εντελέχειας και της εννοιολογικής υπαρξιακής του υπόστασης μέσα σε έναν συνεχώς μεταβαλλόμενο κόσμο αλλοτρίωσης του ανθρωπίνου προσώπου. Έπειτα, ο επαναπροσδιορισμός της γυναίκας στο κοινωνικό καθημερινό γίγνεσθαι με την υπόμνηση της θηλυκής της οντότητας, αλλά και του ενσυνείδητου αρχετυπικού της προορισμού ως γενεσιουργός δύναμη συμπαντικής δημιουργίας. Αντιγράφω, συναφώς, κάποια προϊδεαστικά σχόλια-κλειδιά αποκωδικοποίησης των ποιημάτων και της εικαστικής τους πρόσληψης από την εισαγωγή της Α.Α.:
«Ο Άνθρωπος περιπλανιέται, μαζεύει σημάδια και αποτυπώνει εμπειρίες, γίνεται η ιστορία του. Η διάθεση για αποκάλυψη της ζωής με ειλικρίνεια είναι το κλειδί, που οδηγεί στο πιο λυτρωτικό ζητούμενο, να αγαπήσει τον εαυτό του. Η ενθύμηση του γυναικείου φύλου εκφράζεται στο έργο στις ανεπαίσθητες στιγμές και λεπτομέρειες, που διαφαίνονται στα φωτεινά και σκοτεινά τοπία της καθημερινότητας. Η αναζήτηση και επαναφορά της ολοκληρωμένης διάστασης της αρχετυπικής εικόνας της γυναίκας […] προτείνεται ως καταλύτης στη μεταμόρφωση του κοινωνικού γίγνεσθαι».
Αξίζει, ωστόσο, να διευκρινιστεί ότι η ποιητική γραφή, σκοπίμως απερίφραστη και περιεκτικά κρυπτική, χωρίς, ωστόσο, ερμητικούς εγκεφαλισμούς, αποδίδεται με ασθματικούς τόνους ακαριαίας υποβλητικής σημειολογίας. Εξ ου και σποραδικά τα σημεία στίξεως στους ολιγοσύλλαβους επιγραμματικούς στίχους με μονολεκτικό ενίοτε επίλογο, όπως τους διακεκομμένους φθόγγους μιας πληθωρικής συναισθηματικής φόρτισης είτε τις πολυγωνικές τεθλασμένες μιας διαδοχικής ιχνηλασίας φραστικών θραυσμάτων από τα αβυθομέτρητα βάθη της ψυχής έως τα δυσθεώρητα ύψη της ανάδυσής της· αφήνοντας ανεξίτηλα στίγματα στην ημιτελή έκφραση ορμέμφυτων σκέψεων, αναστοχαστικών προβληματισμών και αισθαντικών εσώτερων κραδασμών, απήχηση του κατακερματισμένου και θρυμματισμένου μας κόσμου.
Αυτόν που καλείται στο απέναντι χαρτί να μεταπλάσει, μορφοποιώντας τον άλλοτε προσθετικά και άλλοτε αφαιρετικά το επιδέξιο μολύβι των αδρών σχημάτων με τις εμφαντικές και αχνές γραμμοσκιάσεις σε εναλλαγή φωτεινών και σκοτεινών απεικονίσεων ως θεατρικό και σκηνογραφικό απείκασμα μιας αναπαραστασιακής σύμπραξης. Ας μην ξεχνάμε, εξάλλου, ότι η Ανθή, εκτός από φιλόλογος είναι και ηθοποιός, ενώ η Μαρίζα, εκτός από εικαστικός είναι και σκηνογράφος, συναποτελώντας, επί παραδείγματι, τους δύο κύριους συντελεστές της «Ιχνογραφίας Χ» σε ψυχογραφικό μονόδραμα ή μια διευρυμένη επεισοδιακή δραματοποίηση των τεσσάρων στίχων της.
Στο προοιμιακό ποίημα «τα ίχνη γράφουν Άνθρωπο» από τα «χνάρια» στα «βαθιά πατήματα» και από τα πεπερασμένα στο αέναο σύμπαν: «διάθεση διάλυσης/έρωτας το κομμάτιασμα/αγάπη το όλον/ιχνογραφία η ύπαρξη». Στην πρώτη και στην τελευταία «Ιχνογραφία» ραψωδείται σε ανακύκληση μετωνυμικών συμβολισμών η «Γυναίκα δέντρο/πρόλογος/[…]/Ανατολή» και «…Αρχή ως τέλος. Ζωή». Στοιχεία ιστορικής και μεταφυσικής κοσμογονίας εντοπίζονται σε στίχους της «Ιχνογραφίας ΙΙ»:
«...Γραμμένα κύτταρα σε αλφάβητο προγόνων/[…]/…Βλεφάρισμα του κόσμου πρώτο. Θαύμα θολό». Νύξη ποιητικής η μετανάγνωση των πρώτων στίχων μιας άλλης «Ιχνογραφίας»: «Γράφω για τα μέσα/διαγράφομαι/δύσκολος ενεστώτας/το παρόν». Ενώ στην «Ιχνογραφία ΙΧ» πρωταγωνιστεί έξω από συμβατικά περιγράμματα χωροχρόνου το εξαϋλωμένο «απύθμενο» σώμα σε κινησιολογία χοροδράματος. Άλλωστε, το σύνολο ποιητικό corpus της συλλογής υπαγόρευσε την ανάγκη της σκηνικής ερμηνείας στο πλαίσιο της παρουσίασής της.
