ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΙΟΛΑΣ: ΑΥΣΤΗΡΟΣ ΜΕ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ, ΑΥΣΤΗΡΟΣ ΜΕ ΤΟΝ ΣΤΙΧΟ

Ένας ανήσυχος και ιδιαίτερος καλλιτέχνης με βαθιές ρίζες στην παράδοση, με βαθιές ρίζες στο θέατρο, μιλάει στη «Σημερινή» για το ταλέντο του, που έφερε τραγούδια στα χείλη όλου του κόσμου

Απέσπασα Βραβείο Καλύτερου Τραγουδιού για το τραγούδι «Της Άρνης το νερό» από κοινό και επιτροπή και Βραβείο Ερμηνείας, χωρίς να περιμένω κάτι τέτοιο για ένα τραγούδι τόσο ιδιαίτερο όσο αυτό, αλλά και χωρίς να είναι στόχος μου

Τα «Διόδια» τα μελοποίησα γιατί μου άρεσαν πολύ οι στίχοι για να τα εντάξω στον προσωπικό μου δίσκο όπως και το «Χωρίς Εσένα». Δεν φαντάστηκα ποτέ την αποδοχή και την πορεία που θα είχαν αυτά τα τραγούδια

Αγαπώ όσα γίνονται με ουσία, αυθεντικές προθέσεις χωρίς φτήνια και καιροσκοπική διάθεση

Ελπίζω να επισκεφθώ την όμορφη Κύπρο σύντομα και να τα πούμε από κοντά!

Τους συνεργάτες σου τους επιλέγεις όσο σε επιλέγουν κι εκείνοι. Προσωπικά μου κριτήρια είναι να μιλάμε μια κοινή γλώσσα αισθητικά και καλλιτεχνικά, να τους θαυμάζω και να αγαπούν την παράδοση όσο εγώ

Χωρίς διδακτισμό αλλά με αυτοκριτική διάθεση η «Προσμονή» προτρέπει «Σήκω τα πόδια σου, βάλε τα καλά σου, όσο μακρινός κι αν μοιάζει ο κόσμος, απ' τα πόδια στο αρχινά»

Τον συνάντησα πρώτη φορά πριν από δέκα χρόνια στο Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης, στο οποίο συμμετείχε με το τραγούδι «Της Άρνης το νερό». Μόλις άκουσα αυτό το τραγούδι ήμουν σίγουρος ότι θα έπαιρνε το πρώτο βραβείο! Έλαβε, λοιπόν, το πρώτο βραβείο σύνθεσης, αλλά και το βραβείο ερμηνείας! Ένας ανήσυχος και ιδιαίτερος καλλιτέχνης με βαθιές ρίζες στην παράδοση, με βαθιές ρίζες στο θέατρο. Οδεύει αδιάκοπα σε μια επιτυχία γεμάτη γνώση. Τον διακρίνει χαρισματικότητα, ταλέντο αλλά και απέραντη σκέψη. Ένας δημιουργός με άποψη, κυρίως για θέματα κοινωνικά και θέματα αισθητικής. Αυστηρός με τη μουσική, αυστηρός με τον στίχο.

Γράφει μόνο ό,τι ο ίδιος αισθάνεται πως τον αφορά. Γράφει μουσική για τον εαυτό του αλλά και για άλλους σημαντικούς δημιουργούς όπως η Ελευθερία Αρβανιτάκη, ο Γιάννης Κότσιρας, ο Αλκίνοος Ιωαννίδης, η Ελένη Τσαλιγοπούλου, η Γιώτα Νέγκα, η Φωτεινή Βελεσιώτου, η Γεωργία Νταγάκη κ.ά. Το ταλέντο του έφερε τραγούδια στα χείλη όλου του κόσμου. Τα «Διόδια», το «Χωρίς εσένα», το «Σε άδειο θέατρο», το «Όλοι έχουμε μια θεία στην Αμερική», και άλλα.

Σταύρο, είσαι ένας από τους δημιουργούς που κουβαλούν μια ιδιαιτερότητα, ένα καθαρά ελληνικό χρώμα, μια ιστορία και μια παράδοση. Καθώς η καλλιτεχνική σου πορεία βρίσκεται περίπου στα μισά του δρόμου, αισθάνεσαι αυτές τις ρίζες που προανέφερα; Από πού προέρχονται αυτές οι ρίζες και πώς καταφέρνεις να τις κρατάς ζωντανές μέσα σε μια τόσο παράξενη και δύσκολη εποχή;

Δεν κάνω κάποια ιδιαίτερη προσπάθεια να διατηρήσω ζωντανά όλα όσα με τροφοδοτούν καλλιτεχνικά και δημιουργικά, γιατί αυτό συμβαίνει ως μια φυσική και ακούσια λειτουργία άμυνας απέναντι σε αυτό που κατονομάζεις παράξενη και δύσκολη εποχή. Ποτέ δεν λειτουργούσα αντικατοπτρίζοντας αυτό που συμβαίνει γύρω μου, αντιθέτως προσέθετα αυτό που μου έλειπε. Γράφω τραγούδια σαν να τοποθετώ ένα δέντρο σε ένα βιομηχανικό τοπίο και τραγουδώ τη γλώσσα που δεν θέλω να εκλείψει.

Λίγο πριν από το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης του 2006 είχες ήδη δώσει το στίγμα σου με ένα δίσκο με το ίδιο γνώριμο ταλέντο σου, με την ίδια καλλιτεχνική αίσθηση που σε χαρακτηρίζει. Όλα άλλαξαν όμως τον Οκτώβρη του 2006 με ένα τραγούδι σου που τραγούδησε και υποκλίθηκε σ’ αυτό όλη η Ελλάδα. Το τραγούδι «Της Άρνης το νερό». Ποιο ήταν το σκηνικό αυτού του φεστιβάλ με εύσημα στο πέτο σου δυο πρώτα βραβεία και μια τόσο μεγάλη απήχηση στο ελληνικό κοινό;

Ήταν μια πολύ ωραία και σημαντική στιγμή για μένα, που εκτυλίχθηκε σ' ένα σκηνικό ανεμελιάς και πολύ θερμής φιλοξενίας αλλά και όραμα από την ΕΡΤ της εποχής εκείνης, όταν όλα ήταν πολύ πιο φωτεινά και αισιόδοξα, έστω και πλασματικά απ’ ό,τι τώρα. Απέσπασα Βραβείο Καλύτερου Τραγουδιού για το «Της Άρνης το νερό» από κοινό και επιτροπή και Βραβείο Ερμηνείας χωρίς να περιμένω κάτι τέτοιο για ένα τραγούδι τόσο ιδιαίτερο όσο αυτό, αλλά και χωρίς να είναι στόχος μου. Εκεί γνώρισα πολλούς ενδιαφέροντες καλλιτέχνες, ανάμεσά τους και τον Πόλυ Κυριάκου, που έμελλε να γίνει συνεργάτης μου.

Πώς αξιολογείς το θέατρο στη σημερινή σου καριέρα; Οι θεατρικές σου σπουδές τι ρόλο έπαιξαν και παίζουν ακόμα για σένα;

Σημαντικό ρόλο έπαιξε και παίζει το θέατρο κυρίως στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζω τη μελοποίηση των στίχων σαν είναι μονόλογοι αλλά και το πώς σκηνοθετώ ένα τραγούδι και την κρυφή του δραματουργία, μα πάνω απ' όλα την ερμηνεία είτε τη δίκη μου είτε των άλλων, που καλούνται να ερμηνεύσουν τραγούδι μου.

Βρίσκεσαι ακριβώς ανάμεσα στη σύνθεση και στην ερμηνεία. Τραγουδοποιός και ερμηνευτής. Ενίοτε και στιχουργός. Ταυτόχρονα και ηθοποιός. Φοράς όλα αυτά τα ενδύματα και προχωρείς... Ξέρεις ακριβώς τον χώρο μέσα στον οποίο βρέθηκες να υπηρετείς την τέχνη;

Δεν υπάρχουν γραμμές που να οριοθετούν τις τέχνες απλοϊκά και απόλυτα, η κάθε τέχνη διεισδύει μέσα στην άλλη, ανάλογα με την ανάγκη που προκύπτει και αυτό που πρέπει να υπηρετηθεί. Δεν νιώθω ότι διαλέγω διαφορετικό χώρο κάθε φορά αλλά ότι κάνω την ίδια δουλειά σε διάφορες εκφάνσεις της με τον τρόπο που απαιτείται στην εκάστοτε συνθήκη. Τραγουδώ στο θέατρο ή σε μουσική σκηνή. Γράφω τραγούδια για θέατρο ή για δίσκους.

Από το «Της Άρνης το νερό» έφτασες στα «Διόδια» πριν από περίπου τέσσερα χρόνια. Από τη μια επιτυχία στην άλλη, μέσα σε απόσταση μιας δεκαετίας. Τι είναι τα «Διόδια» για τη μουσική σου πορεία; Γιατί τα αγάπησαν τόσο οι Έλληνες σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης; Τι εισέπραξες για τέσσερα συνεχόμενα χρόνια; Αντέχεται αυτή η επιτυχία μέσα σε μια περίοδο που όλοι μιλάνε για μια κάμψη στην ποιότητα του ελληνικού τραγουδιού;

Το τραγούδι «Της Άρνης το νερό» το έγραψα για θεατρική παράσταση, ενώ τα «Διόδια» τα μελοποίησα γιατί μου άρεσαν πολύ οι στίχοι για να τα εντάξω στον προσωπικό μου δίσκο, όπως και το «Χωρίς Εσένα». Δεν φαντάστηκα ποτέ την αποδοχή και την πορεία που θα είχαν αυτά τα τραγούδια. Ό,τι δημιουργώ το κάνω από προσωπική μου ανάγκη χωρίς να ξέρω ποτέ τι πορεία θα διαγράψει. Όταν τα τραγούδια βρίσκουν τον δρόμο τους στις καρδιές των ανθρώπων φυσικά και νιώθω μεγάλη ικανοποίηση αλλά προσπαθώ αυτό να μη διαφθείρει τις προθέσεις μου. Αντέχεται η επιτυχία κι είναι ευχής έργον όταν διατηρείς την ισορροπία σου και διαφυλάσσεις τον εαυτό σου και τις αξίες σου.

Tι αγαπάς γύρω σου, Σταύρο; Μέσα σε μια πληγωμένη και τραυματισμένη Ελλάδα βρίσκεις κάτι να θαυμάσεις καλλιτεχνικά ανάμεσα σε όλα τα πολιτιστικά δρώμενα της χώρας όπου ζεις;

Αγαπώ όσα γίνονται με ουσία, αυθεντικές προθέσεις χωρίς φτήνια και καιροσκοπική διάθεση.

Ο στίχος και η ποίηση στο ελληνικό τραγούδι. Ποια η ευθύνη τους για τα αριστουργήματα ή όχι που παράγονται σε αυτήν την κουρασμένη πατρίδα; Οι προσωπικές σου επιλογές στον στίχο -οι οποίες θαρρώ είναι από τις πιο αυστηρές- με ποια κριτήρια γίνονται;

Εν αρχή ην ο λόγος στη ζωή αλλά και στο τραγούδι. Η γλώσσα, η ποιητικότητα, το μήνυμα, η ατμόσφαιρα, το σκηνικό και τα πρόσωπα ενός τραγουδιού, όλα περιέχονται στον στίχο και είναι αυτά που θα με εμπνεύσουν η όχι. Δεν φτάνει όμως ένας στίχος να είναι καλός, σωστά δομημένος και να μην μπάζει από πουθενά, πρέπει να με αφορά και να με συγκινεί προσωπικά, να ανήκει στο δικό μου σύμπαν και να θέλω να τον κοινωνήσω.

Πιστεύεις ότι η σημερινή κρίση στην Ελλάδα είναι απόλυτα και μόνον οικονομική ή κι άλλα θέματα έχουν φέρει την κοινωνία στην παρούσα κατάσταση;

Πολλοί παράγοντες έχουν φέρει τη χώρα αλλά και τον πλανήτη στη θέση αυτή. Αφορούν την παιδεία, την ένδοια των κοινωνικών μας αξιών, τη γενικότερη εγωκεντρική και αδηφαγική μας νοοτροπία. Μα πάνω απ’ όλα θεωρώ πως η κρίση οφείλεται στην αποθέωση του υλισμού και την απαξίωση της πνευματικότητας που μεθοδεύτηκε τις τελευταίες δεκαετίες για να μας καταστήσει εύκολα διαχειρίσιμες και απασφαλισμένες λαϊκές μάζες.

Είσαι ταλαντούχος και ικανότατος να μας εκπλήσσεις με τραγούδια που κουβαλούν έναν ερωτικό στίχο. Θα ακούγαμε κάποια στιγμή κάτι δικό σου με πολιτική απόχρωση;

Το τελευταίο μου τραγούδι λέγεται «Προσμονή» και είναι ένα προσωπικό πολιτικοκοινωνικό σχόλιο, που αφορά την παθητικότητα με την οποία διαχειριζόμαστε όλα όσα μας συμβαίνουν καθώς προσμένουμε ουσιαστικά άπραγοι τις καλύτερες μέρες. Χωρίς διδακτισμό αλλά με αυτοκριτική διάθεση προτρέπει «Σήκω τα πόδια σου, βάλε τα καλά σου, όσο μακρινός κι αν μοιάζει ο κόσμος, απ' τα πόδια στο αρχινά».

Θα ήμασταν τυχεροί να ακούσουμε πρώτοι τα μελλοντικά σου καλλιτεχνικά σχέδια; Τι ετοιμάζεις να ακούσουμε από σένα και τι ετοιμάζεις να δούμε επί σκηνής από σένα επίσης;

Συνεχίζεται η περιοδεία μου σε όλη την Ελλάδα και αναμένονται εμφανίσεις στην Αθήνα. Παράλληλα γράφω τραγούδια για τον εαυτό μου και άλλους καλλιτέχνες και με μεγάλη χαρά ετοιμάζω τον επόμενο προσωπικό δίσκο του Μανωλη Μητσιά.

Αργυρώ Καπαρού, Μανώλης Μητσίας, Γεωργία Νταγάκη, μερικές από τις πιο πρόσφατες συνεργασίες σου. Πώς επιλέγεις τα πρόσωπα με τα οποία μοιράζεσαι τραγούδια και σκηνή;

Τους συνεργάτες σου τους επιλέγεις όσο σε επιλέγουν κι εκείνοι. Προσωπικά μου κριτήρια είναι να μιλάμε μια κοινή γλώσσα αισθητικά και καλλιτεχνικά, να τους θαυμάζω και να αγαπούν την παράδοση όσο κι εγώ.

Μια τελευταία λέξη για όλους τους Κύπριους θαυμαστές σου…

Ελπίζω να επισκεφθώ την όμορφη Κύπρο σύντομα και να τα πούμε από κοντά!