Η απο-θεωμένη ολιγαρχία και η αθέατη πλειοψηφία

Ήχος και φως στην κυπριακή πραγματικότητα

Ο Κόσμος, στα καθ’ ημάς, έχει τα τελευταία χρόνια αποδυθεί σε συλλογικούς ακροβατισμούς και αποκωδικοποιήσεις σχετικά με το τι «θωρεί», ενώ οι Oλίγοι μάχονται κυρίως για κωδικοποιήσεις του «θεαθήναι». Έτσι έχει επιπέσει μια άλλη «ταξική» διχοτόμηση, που σχετίζεται πιο πολύ με την ερμηνεία του αισθητού περίγυρου, τώρα σε οπτικό και ακουστικό, ο πρώτος πιο άμεσος και εύληπτος, ο δεύτερος, οιονεί μέσον των λιγότερο προνομιούχων «τάξεων», που διεκδικούν μερίδιο σ’ αυτό που ο Jacques Ranciere θα ονόμαζε την «κατανομή του Αισθητού». Να εισακουστούν αφού δεν τους βλέπει κανείς.

Οι Κύπριοι ήταν το πάλαι ποτέ μάλλον ντροπαλοί, και από φυσικού τους ευγενικοί, ιδίως οι αγρότες. Τάξη που εξέλιπε, αν και δεν περιοριζόταν στην ύπαιθρο και στα χωριά, αφού πόλεις, όπως η Αμμόχωστος και η Μόρφου, στηρίζονταν στις καλλιέργειες - μέχρι την τουρκική εισβολή οι παππούδες μας ήταν περβολάρηδες. Τότε άρχισαν να χάνουν τη φυσική ντροπαλοσύνη τους, στη φορτσαρισμένη αστικοποίησή τους. Ονόματα της νέας τάξης: «Πρόσφυγες», «Εγκλωβισμένοι», «Συγγενείς Αγνοουμένων».

Η άφωνη προσφυγιά

Οι πρόσφυγες και οι άλλοι «νεοταξίτες» έγιναν αρχικά υποκείμενα περιορισμένης θέασης, φωτογραφημένοι μαυρόασπρα στην αρχή, κυρίως όμως σαν background, σε φωτογραφίες σημαινόντων προσώπων, πολιτικών και ξένων επισκεπτών, δυστυχισμένους, στημένους στο φυσικό τους… habitat, σε τσαντίρια και καταυλισμούς και στατικές πόζες, άβολα λυπητερές, με λεπτομέρειες από την παλιά καλή τους ζωή, φωτογραφίες της πόλης τους, του σπιτιού, του σκύλου τους, της εκκλησίας τους, του ζαχαροπλαστείου τους, μιας ζήσης σημαντικής, όχι σαν την τωρινή, την ιστορικά και κοινωνικά απισχνασμένη.

Πολύ αργότερα άρχισαν τα ντοκιμαντέρ μας, «Αμμόχωστος μια Πόλη στην Αιχμαλωσία» (*Για το ΡΙΚ τότε, τη γράψαμε κλαίγοντας) κι ύστερα τα βίντεο γυρισμένα επί τόπου συχνά κρυφά. Πιο πρόσφατες κινηματογραφικές ταινίες, με ομορφιά και αγάπη. Η νέα τάξη των προσφύγων δεν έγινε (ποτέ) σημαντική, αλλά άρχισε να βρίσκει τη λαλιά της. Ήταν μια αργή, υπόκωφη οργή, σαν χρόνια φαρυγγίτιδα και πολύποδες στις φωνητικές χορδές. Οι πρόσφυγες, οι αιχμάλωτοι, όσοι γύρισαν από την Τουρκία, οι εκδιωχθέντες της Καρπασίας, χάσαν ΕΚΕΙΝΗ τη λαλιά τους για πάντα.

Η λαλιά του λαού

Ξαφνικά η προσφυγιά άρχισε να βρίσκει τη μιλιά της, πρώτα δι’ αντιπροσώπων κι ύστερα, όταν τα κόμματα έγιναν πιο κυριλάτα, με κοινοβουλευτικά, κοκέτικα… υφάκια, οι πρόσφυγες νιώσαν να τα απο-στρέφονται, να μιλούν από μόνοι τους, όχι όμως και οι εγκλωβισμένοι, που πάντοτε ήταν σε κίνδυνο αντιποίνων από τους Τούρκους στα κατεχόμενα, με δολοφονίες και με εκδιώξεις: οι αγνοούμενοι, λόγω του ότι με τη μέθοδο του DNA ταυτοποιούνται από τα λίγα κόκκαλά τους, αλλά κυρίως τα πολιτικά φρονήματά τους!!!…

Η οικογένειά τους δεν το απαγορεύει και ποιος θα τους μεμφθεί, που για μια μέρα κάποιο κανάλι θα τους δείξει και κάποιος υπουργός θα μιλήσει, και οι χωριανοί και φίλοι θ’ ακούσουν ένα εγγόνι, για πρώτη και τελευταία φορά, να θρηνεί τον παππού, ή τη γιαγιά Χρυστάλλα που τη σκότωσαν 70 χρονών, στο σπίτι της, κατάκοιτη στο κρεββάτι της. Έλεος! Εκάμαμεν κι εμείς οι Χρυστάλλες, πολλά !

Μια φωτογραφία, λέξεις μηδέν!

Η εικόνα και το θεαθήναι έχει καταστεί ισχυρό όπλο και η ολιγαρχία το ξέρει καλά, αν κάτι έμαθε σ’ αυτή τη μάχη που διαρκεί αδιάπτωτη από το 2004, και «εντατικοποιείται» πρόσφατα, της το σφύριξαν επικοινωνιολόγοι και ξένοι πάτρονες, κι ήρθε κι εχώθη με τα μπούνια μέσα στα πλάνα της κάμερας να αποπλανά… ναζιάρικα τον κόσμο, καρέ - καρέ: μια φωτογραφία είναι λέξεις ΜΗΔΕΝ, όταν ο προβαλλόμενος δεν έχει καν σημασία τι λέει, τις πιο πολλές ΔΕΝ ΛΕΕΙ παρά αφόρητες κοινοτοπίες (η ανάγκη επανάληψης στην προπαγάνδα και στη διαφήμιση), αλλά -ευτυχώς- όταν του φεύγουν βροχή τα σάλια, φτύνοντας με στόμφο τα κυπριακά σύμφωνα - δεν κάθονται στη μούρη του θεατή, κολλημένου στην οθόνη, από σαδιστικό εθισμό κάποιον που μισεί και μπορεί να βρίζει με χριστοπαναγίες, ξεθυμαίνοντας...

Νόμιζα ήταν ποδόσφαιρο προχθές αργά το βράδυ με την πανσέληνο, μα από δίπλα κάποιος έβριζε απρεπώς, κάποιον κομματικό παράγοντα που ΄λεγε, «θα σας δείξουν θα σας μπήξουν θα ΄ρθει ο Τούρκος να σας βγάλει την πίστη με διχοτόμηση»… με κορώνες που βγάζουν πάντα κοκοράκια, μαζί με τις απαραίτητες γκριμάτσες αποδοκιμασίας: «Θα κάμετε πόλεμο εναντίον της Τουρκίας»; Μουγκρητά ο γείτονας, σαν να ΄φαγε η ομάδα του κι άλλη προσβολή για σικέ παιχνίδια του ΟΠΑΠ, ή μπόμπα στην εταιρεία του.

Factum

Ο λαός έχει βρει τη λαλιά του: Μονοταξικά. Αταξικά. Άτακτα. Μαζικά. Μοναχικά. Πρόσφυγες και μη. Αγρότες και αστοί. Άνεργοι και ενεργοί. Δημόσιοι και ιδιωτικοί. Με πτυχία, με παιδεία. Του δημοτικού - με διδακτορικά, επί ίσοις, με χαρά μαζί, όλοι «της Γης οι αδικημένοι». Βγαίνουν και μιλούν, καταριώνται και βρίζουν… Μόν’ οι Εγκλωβισμένοι ακόμα σιωπούν και αν-εδαφικά ελπίζουν. Οι άλλοι κοιτούν κυνικά το στημένο Θέαμα και κάνουν τις «παρεμβάσεις» τους, κόσμιες ή καθόλου, γράφουν τσιαττιστά, γράφουν τα τετράστιχά τους, γράφουν την ολιγαρχία στ’ απαυτά τους.

Κυρίες ηλικιωμένες, διαβασμένες, συνεσταλμένες, βγαίνουν και μιλούν ευγενικά, όμορφα, εμπεριστατωμένα. Σαν την κ. Πολυξένη τη γειτόνισσά μας, τότε, στο Βαρώσι. Κομψά τα χώνουνε αδυσώπητα, στην εξουσία. «Σας παρακαλώ να μου απαντήσετε: είναι αξιοκρατία αυτό»; Τα «επίσημα» ΜΜΕ βγάζουν πρώτες Κυρίες (τι θάρρος, παιδί μου, 17.11.2016)!!! «Πώς αισθανθήκατε εσείς σαν οικογένεια εκείνες τις μαύρες μέρες»;… «…Ε… όπως όλοι… Αλλά εμείς είμαστε πάντα αισιόδοξοι» (sic) (δεν το πήραν χαμπάρι)… «Και η κα Ακιντζί»; «Είναι πολύ καλή. Είναι από την Πάφο… Πολύ καλή. Θέλει και αυτή τη λύση» (sic)… «Η κάθε μια (Πρώτη) Κυρία έχει την ιδιαιτερότητά της»… «Η Βασίλισσα της Ιορδανίας μου έκανε εντύπωση»!

Παρρησιακά… κότσια!

Είναι αξιοθαύμαστο να βγάζουν οι δημοσιογράφοι, παρ' όλη την τεράστια δυσκολία και το θάρρος που εξυπακούει, λ.χ. την πρώτη Κυρία, ή μια κόρη Αρχηγού, τον γαμβρό πρώην Προέδρου, μία σύζυγο βουλευτού, μία κυρία που με την αξία της διορίστηκε από τον ΠτΔ ως μέλος της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας. Ό,τι και να γίνει σήμερα Κυριακή στο Μον Πελεράν, ας είμεθα αισιόδοξοι: τουλάχιστον η Παιδεία είναι σε στιβαρά και άριστα βερνικωμένα νύχια και λακαριστά βοστρύχια… Να κληθεί το γρηγορότερο να μιλήσει, παντού, σε όλα τα κανάλια, να εμψυχώσει με το παράδειγμά της τις νέες γυναίκες -ακόμη και τις όχι τόσο νέες- ότι στη χώρα μας, όταν είσαι άξια και εργατική, θα πας μπροστά!!! ΝΚ

Γυναίκα - Παιδεία - Πατρίς !

ΥΓ Ευχαριστώ τη φίλη που μου τηλεφώνησε να μη χάσω, ως γυναίκα, μίαν τέτοια μοναδική, θαρραλέα συνέντευξη σε ιδιωτικοκυβερνητικό κανάλι. Μαζί με τις άλλες χαρές αυτής της βδομάδας, τον Πρόεδρο Ομπάμα να μιλάει Ελληνικά, τον κ. Τσίπρα να διαφωνεί… αγαστά με τη Γραμμή Λευκωσίας, τη νέαν ΕΕΥ με μία γυναίκα - πρότυπο των προτύπων, με γέμισε χαρά, για το μέλλον της Γυναίκας, της Παιδείας και της Πατρίδος μας! Κάτι… μερεμέτια (στο… εξοχικό), μικρολεπτομέρειες σε συγκλίσεις (κατά βάθος - χρόνου, των Χριστόφια-Ταλάτ), εγγυήσεις, εκ περιτροπής, χάρτες και πολυμερής, στο Μον Πελεράν - όπου έγινε «πρόοδος» κατά Ακέλ και θα ξαναγίνει αύριο (πρώτα ο Ερντογάν), είναι για τους… αχάριστους, που ό,τι και να τους δώσουν οι Τούρκοι πίσω, δεν θα πουν ποτέ ευχαριστώ! ΕΙΕΝ! ΝΚ

ΔΡ ΝΙΚΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΗ
Κριτικός Πολιτισμού και Πολιτικής