Χριστόφορος Κελίρης
Ποιο είναι αυτό το «Ταξίδι στην Κολχίδα», με το οποίο ο Χριστόφορος Κελίρης ευστόχως επέλεξε να τιτλοφορήσει το τέταρτο κατά σειράν μυθιστορηματικό του έργο, που εξέδωσε πρόσφατα, εγγράφοντάς το στο είδος της αυτοβιογραφικής μυθιστορίας και όχι του μυθιστορήματος της φαντασιακής ή εξωπραγματικής επινόησης;
Ο μυθολογικός τίτλος παραπέμπει αλληγορικά στην αργοναυτική εκστρατεία για την κατάκτηση του χρυσόμαλλου δέρατος μέσα από τη διάβαση των συμπληγάδων, που για τον δάσκαλο Φόρη συνιστούν τις δυσκολίες και τις αντιξοότητες της διδασκαλικής του σταδιοδρομίας προς επίτευξη των οραματικών του στόχων. Αν, εντούτοις, ο Ιάσονας αντιμετώπισε τόσες τρικυμίες μαζί με τις προκλήσεις του Αιήτη, καταγάγοντας θαυμαστούς άθλους και ξεγελώντας τον δράκο με τη συνέργεια της Μήδειας, ο Φόρης, ατρόμητος μπροστά σε θαλασσοταραχές και καταιγίδες του οικογενειακού και εκπαιδευτικού του βίου, σ’ εκείνες τις ταραγμένες μέρες, παραμονές του πραξικοπήματος και της τουρκικής εισβολής, είχε λυγίσει.
Όση συμπαράσταση κι αν είχε από τη σύζυγο και στοργική σύντροφο της ζωής του Δομνίκη, δεν ήταν ο άτρωτος μυθικός ήρωας, αν και δάσκαλος-ήρωας, κατά τον Παλαμά. Πώς θ’ αντιπάλευε «σε μια Βαβέλ [τα] κακά στοιχειά», κι ας αφουγκραζόταν την Παλαμική προσταγή και τη φωνή εντός του «το μάγεμά τους λύσε», όταν στις 25 Ιουνίου του 1974 το Υπουργικό Συμβούλιο τον απάλλασσε των καθηκόντων του, διότι «αμφέβαλλε διά την χρησιμότητά του ως διδασκάλου…».
Από αυτήν την οδυνηρή αναπόληση του «κεραυνού εν αιθρία», σύμφωνα με την προϊδεαστική εισαγωγή, αρχίζει in medias res η εκδίπλωση της σχολικής οδύσσειας του Φόρη, που τον πλούτισε με εμπειρίες, γνωριμίες και άρρηκτες φιλίες με μαθητές, συναδέλφους, κοινοτάρχες και εγκάρδιους ανθρώπους του τόπου στη διάρκεια των μεταθέσεών του από το ένα χωριό στο άλλο μέχρι την εγκατάστασή του στην Αμμόχωστο και από εκεί στη Λεμεσό της προσφυγιάς του.
Σε ξεχωριστά κεφάλαια η ζωηρή αφήγηση με γλαφυρή σκηνική παραστατικότητα υποβάλλει τη νοσταλγία των παλαιών καλών εποχών με τα αυθεντικά αισθήματα του σεβασμού και της ευγνωμοσύνης προς τον δάσκαλο του χωριού, που γνοιάζεται με ενθουσιώδη ζήλο για την αγωγή της μάθησης και της προκοπής των παιδιών της κυπριακής υπαίθρου, όπως και τον εθνικό φρονηματισμό τους με τη μύηση των Γυμνασιόπαιδων στις ομάδες της ΕΟΚΑ: από τον Άγιο Δημητριανό της Πάφου στο Ακανθοχώρι της γενέτειράς του και από το Τρίκωμο μέχρι την Κοντέα, την Καλοψίδα, το Τραχώνι Κυθρέας, την Περιστερωνοπηγή και αργότερα ως διευθυντής πλέον στην ξακουστή Α΄ Αστική Αμμοχώστου.
Από τα χρόνια της ενεργού του δράσης στον Αγώνα, της σύλληψής του από τους Άγγλους και τα βασανιστήριά του στα Νταχάου της αποικιοκρατίας έως την Ανεξαρτησία και μέχρι τις «νέες πολιτικές συμπληγάδες» κατά την περίοδο της Τουρκανταρσίας και τους πέτρινους καιρούς της χούντας στην Ελλάδα με τις εδώ εμφύλιες διαμάχες και τις δραματικές τους συνέπειες, που επισώρευσαν τα δεινά της διαιωνιζόμενης τραγωδίας της πατρίδας μας.
Έτσι, τα όσα βιωματικά στιγμιότυπα μνημονεύονται από τον συγγραφέα με μυθιστορηματικές προδιαγραφές, καταγράφουν παράλληλα τις κυριότερες φάσεις της ιστορίας του Κυπριακού στο διάστημα μιας εξηκονταετίας, από τις αρχές της δεκαετίας του ’50 μέχρι σήμερα. Ο Φόρης, υπόδειγμα πατέρα, αγαπητικής συζυγικής και διαπροσωπικής σχέσης, ένας γνήσιος αγωνιστής των πατριωτικών εθνικών ιδεωδών, πρότυπο εμπνευσμένου και πρωτοποριακού δασκάλου αποδοτικών μεθοδικών προσεγγίσεων, που αποσπά τον θαυμασμό μαθητών, γονέων και του ευρύτερου κοινωνικού του περίγυρου, καθώς και ένας δραστήριος παράγοντας των πολιτισμικών δρώμενων του τόπου, εμφορείται από τις έμπρακτες ιδέες της ανθρωπιστικής παιδαγωγίας για ένα καλύτερο αύριο.
Ο Φόρης-Ίασονας του «ταξιδιού στην Κολχίδα», που θα περάσει τις επώδυνες συμπληγάδες της μοίρας και θα αντιμετωπίσει δόλιες ενέδρες, για να φτάσει στην αυτοπραγμάτωση της καταξίωσής του. Ο μεγάλος εν τέλει αργοναύτης της ζωής, που θα επιστρατεύσει πάνω από τα μίση και τα πάθη, τις ποταπές προδοσίες και τις μικρόψυχες μνησικακίες, τη σωστική του πίστη στον Θεό, το οφειλόμενο χρέος προς την πατρίδα και την αγάπη της καρδιάς του για τον άνθρωπο.
