Ο απανταχού Ελληνισμός θα τιμήσει και πάλι τη λαμπρή επέτειο του έπους του ΄40. Και η Ιστορία της Νεότερης Ελλάδας θ’ αναρριπίσει ξανά σελίδες ένδοξου ηρωισμού και θ’ αναρριγήσει μαζί, μνημονεύοντας το μεγαλείο του Έθνους στο πεδίο των ασύμβατων αναμετρήσεων: του ψυχικού σθένους των ολίγων και της «αφάγωτης» μαγιάς του Μακρυγιάννη απέναντι στην υλική παντοδυναμία των πολλών και την ατελέσφορη υπεροπλία της αποθηρίωσής τους.

Κι ανάμεσα στα αλλεπάλληλα επεισόδια της πολεμικής αρετής και τα συγκλονιστικά στιγμιότυπα της μαχητικής τόλμης, θα υπομνήσει τις απρόκλητες προκλητικές επιθέσεις της φασιστικής βουλιμίας, όπως και τις περιφανείς νίκες μιας απαράμιλλης αντίστασης. Αυτής που δεν παράβαλλε, απλώς, τους Έλληνες με τους ήρωες, αλλά επαξίως ταύτιζε τους ήρωες με τους Έλληνες· γιατί πέραν από το υπέρ βωμών και εστιών χρέος, αναδείκνυε με την αγωνιστική πράξη της οικουμενικής συνείδησης την προσήλωση στα ελληνικά ιδεώδη της δικαιοσύνης, της ελευθερίας και της ειρήνης, της δημοκρατίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Το «ή ταν ή επί τας» και το «νυν υπέρ πάντων ο αγών» από τους Θερμοπυλομάχους και Σαλαμινομάχους, έως τους γενναίους στρατιώτες των οχυρών και των χαρακωμάτων, μέχρι τους κρυοπαγημένους μουλαράδες και τις ατρόμητες γυναίκες των ανεφοδιασμών ώς τους εθελοντές του Κυπριακού Συντάγματος υψωνόταν με στεντόρεια φωνή για την ανακοπή του παγκόσμιου Αρμαγεδδώνα. Οι ισχυροί του δισταγμού και της καιροσκοπικής ουδετερότητας όφειλαν να αφυπνιστούν προ της θυματοποίησης της ανθρωπότητας και του αφανισμού του κόσμου από το τέρας του χιτλεροφασισμού.

Άσχετο αν αργότερα οι «Φίλοι του άλλου πολέμου», κατά τον Σεφέρη, δεν τήρησαν την υπόσχεσή τους, όπως εξαγγελλόταν από επίσημα χείλη: «Εμείς οι Άγγλοι ουδέποτε θα λησμονήσουμε την ενθάρρυνση και την παρηγοριά, που μας έδωσε στις μεγάλες ώρες του πολέμου η νομιμοφροσύνη και η άψογη στάση της Ελλάδας». Όχι μόνο λησμόνησε η Βρετανία, αλλά και πολύ πρόσφατα αρνήθηκε να προσυπογράψει τη διαδικασία διαβήματος της Ε.Ε. στον ΟΗΕ για τη στάση της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ.

Ανταριάζουν τα αιγαιοπελαγίτικα κύματα από τον τορπιλισμό της «Έλλης» κι αιματοβαφή αστράφτουν τα χιονισμένα βουνά του αλβανικού μετώπου, της Πίνδου και της Ηπείρου. Εκεί όπου η θέληση της στρατευμένης Ελλάδας ενάντια στις στρατιές του Μουσολίνι, πιο χαλύβδινη από το Γερμανο-Ιταλικό «Χαλύβδινο Σύμφωνο», αποδεικνύεται όχι μόνο προπομπός των συρράξεων μεταξύ των δυνάμεων του Άξονα και των Συμμάχων, αλλά και καταλύτης εξελίξεων για την έκβαση του Μεγάλου Πολέμου, σηματοδοτώντας φωτεινά ορόσημα: Αργυρόκαστρο, Τεπελένι, Μοράβας, Άγιοι Σαράντα, Χειμάρα, Πόγραδετς, Πρεμετή…

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Ρολάν Μπαρτ, μεγαλύτερη σημασία αποδίδεται σ’ αυτόν που μιλά για το γεγονός παρά στο ίδιο το γεγονός, για να ανατρέξουμε στην «Πορεία προς το Μέτωπο», μέσα από τη ζωντανή μαρτυρία του Ελύτη: «Νύχτα πάνω στη νύχτα βαδίζαμε ασταμάτητα, ένας πίσω απ’ τον άλλο, ίδια τυφλοί. Με κόπο ξεκολλώντας το ποδάρι από τη λάσπη, όπου, φορές, εκαταβούλιαζε ίσαμε το γόνατο. Επειδή το πιο συχνά ψιχάλιζε στους δρόμους έξω, καθώς μες στην ψυχή μας. Και τις λίγες φορές όπου κάναμε στάση να ξεκουραστούμε, μήτε που αλλάζαμε κουβέντα, μονάχα σοβαροί και αμίλητοι, φέγγοντας μ’ ένα μικρό δαδί, μία - μία εμοιραζόμασταν τη σταφίδα».

Ήταν όλοι αυτοί οι άγρυπνοι συμπορευτές, οι πιστοί στο κέλευσμα του «μεγάλου ΟΧΙ» απέναντι στο ιταμό ιταλικό τελεσίγραφο, που «…λέγοντάς το πέρα / πήγαιν[ε] στην τιμή και στην πεποίθησί του[ς]». Ένα ΟΧΙ, που αντιλαλούσε με τους φθόγγους του αρχαίου παιάνα και του Πινδάρειου ύμνου της πατρίδας ή που επαναλαμβανόταν με τους σημαδιακούς στίχους του Βίκτωρος Ουγκώ: «Δεν γνωρίζω πια τ’ όνομά μου· ονομάζομαι πατρίς». Και το αφουγκράζονταν ν’ αντιλαλεί μέσα τους χιλιάδες χρόνια με το στόμα του Λεωνίδα και του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, αλλά και που με δέος το επικαλούνταν στη μνήμη του εορτάζοντος σήμερα Αγίου Δημητρίου του Μεγαλομάρτυρος, μυροβλύζοντας μέσα από το δικό του ΟΧΙ στο διάταγμα του Διοκλητιανού ν’ αρνηθεί την πίστη του.

Κι εμείς εδώ, ο κυπριακός Ελληνισμός, που στη συντριπτική μας πλειοψηφία αντιτάξαμε τον Απρίλη του 2004 το ΟΧΙ για τη διάσωση της κρατικής μας υπόστασης; Στην ηχώ των ιστορικών εκείνων και περήφανων ΟΧΙ αυτή την απαράγραπτη εντολή έχουμε σήμερα απέναντι στον Τούρκο εισβολέα και τη βαρβαρική ύβριν της Τουρκίας.