Η Ευρώπη ως «ευρύωπος», σύμφωνα με το ετυμολογικό στίγμα που της προσδίδει ο Ησύχιος, ήτοι ως κεκτημένης «ευρεία όραση» από τη θεματική ρίζα οπ- των δεύτερων συντελικών χρόνων του ρήματος ορώ ή κατ’ άλλη γλωσσική εκδοχή «ευρεία φωνή» από την αρχαία ποιητική λέξη οψ, παραπέμπει στο πάλαι ποτέ εύρος της γηραιάς ηπείρου με τη συμπερίληψη τόσων πολλών χωρών, ποικιλώνυμων λαών και πολιτισμικών οντοτήτων ή πολιτικοκοινωνικών αποχρώσεων στον εθνολογικό της χάρτη.
Ένα χάρτη πολυφασματικής διαφορετικότητας αλλά και φυσιογνωμικής ομοιογένειας ταυτόχρονα ή σταδιακής ομογενοποίησης, που από τον Μεσαίωνα μέχρι και τα νεότερα χρόνια άλλαζε συνεχώς τα «διάτρητα» γεωγραφικά του σύνορα, με συνενώσεις και διασπάσεις μικρότερων ή μεγαλύτερων κρατών.
Η ευμετάβολη αυτή κινητικότητα και η μεταμορφωτική της ευελιξία, που παραπέμπει και πάλι στην επικρατέστερη εκδοχή της μυθολογικής της καταγωγής, ήτοι την απαγωγή της ωραίας Ευρώπης, κατά τον Ησίοδο, από τον μεταμορφωμένο σε ταύρο Δία και τη μεταφορά της από την Ανατολή στη Δύση, αναδεικνύει τη γενετική αναγκαιότητα της εξελικτικής ιστορικής της ταυτότητας: από τα πρώτα βήματα, μετά τους δυο παγκόσμιους πολέμους, της οικονομικής ενοποίησης των «6» το 1951 και με τη διεύρυνση της συνεργασίας τους κάτω από τη συνθήκη της Ρώμης το 1957, μέχρι τη νομισματική ένωση το 1992 με τη Συνθήκη του Μάαστριχ έως τη σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση των 28 και την περαιτέρω επέκτασή της με μελλοντικές συσσωματώσεις.
Ωστόσο, δεν ήταν μόνο τις μυθολογικές, γεωγραφικές και ιστορικές καταβολές τής Ευρώπης, που διδάσκαμε συστηματικά στα σχολεία τους μαθητές μας εδώ και δεκαετίες, αλλά αγωνιζόμασταν να τους μεταδώσουμε την ιδέα του μεγάλου ευρωπαϊκού οράματος. Έτσι όπως το εμπνεύστηκαν οι αρχιτέκτονες της ολοκλήρωσης του ευρωπαϊκού οικοδομήματος και το ευαγγελιζόταν το «Σχέδιο Σιουμάν»: «Δεν θα υπάρξει ειρήνη για την Ευρώπη, αν τα κράτη συνεχίζουν να βασίζονται στην εθνική κυριαρχία.
Οι χώρες της Ευρώπης είναι πολύ μικρές, για να εγγυηθούν στους πολίτες τους την αναγκαία ευημερία και την κοινωνική πρόοδο. Τα κράτη της Ευρώπης θα πρέπει να επιλέξουν τη συνεργασία και την ομοσπονδιακή μορφή…». Μα πάνω απ’ όλα τους τονίζαμε την επιβεβλημένη ανάγκη προσχώρησης της μικρής κατεχόμενής μας πατρίδας στη μεγάλη ευρωπαϊκή οικογένεια, που δεν θα ανεχόταν η Λευκωσία να αποτελεί τη μόνη μοιρασμένη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα ενός κράτους-μέλους της από τα τουρκικά στρατεύματα κατοχής.
Η γενιά εκείνη, που ενστερνιζόταν και εμπέδωνε το μέγιστο «ευρωπαϊκό μάθημα» με το υποσχόμενο δίδαγμα «εν τη Ενώσει η ισχύς», άλλο τόσο επένδυε στις «μεγάλες προσδοκίες» ή στα «κλειδιά της βασιλείας» όχι του Ντίκενς και του Κρόνιν αντίστοιχα, αλλά της Ευρωπαϊκής Ένωσης: του πιο σίγουρου κλειδιού επίλυσης του Κυπριακού και της μοναδικής ασφαλιστικής δικλίδας για την κατοχύρωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των πανανθρώπινων ευρωπαϊκών αρχών και αξιών. Εκείνη, ακριβώς, η γενιά, που είδε να διαψεύδονται οι δάσκαλοι και όσα εμψυχωτικά μηνύματα κόμιζαν ως εντολοδόχοι μέσα από ατέλειωτες σελίδες δοκιμίων και εκπαιδευτικών εγκυκλίων, μαζί με τις προηγούμενες και τις επόμενες γενιές καλούνται να προσέλθουν σήμερα στις κάλπες για τις τωρινές ευρωεκλογές.
Αν και η αποχή από την ψηφοφορία συνιστά αυτοκαταδίκη του εκλογικού δημοκρατικού δικαιώματος και η μη συμμετοχή στα υπερεθνικά κοινά φυγομαχία από κάθε αγωνιστική διεκδίκηση εθνικής δικαίωσης, πώς πείθονται, στ’ αλήθεια, όλες αυτές οι στρατιές των πικραμένων, που είδαν φρούδες τις ελπίδες και αδικαίωτα τα όνειρά τους να καταρρέουν σαν χάρτινοι πύργοι. Μήπως, εξάλλου, όλους αυτούς τους πτωχεύσαντες εν μιά νυκτί, τους θαμώνες των κοινωνικών παντοπωλείων και τους άνεργους ή τους επικείμενους μετανάστες από τον οικονομικό αρμαγεδδώνα του τόπου μας, καθώς και τους οργισμένους της «κουράς» δίκην πειραματόζωων μέσα στη «σιωπή των αμνών», καθώς και της επιβολής των δρακόντειων μέτρων λιτότητας από την Τρόικα θα τους πούμε αντιευρωπαϊστές, ευρωσκεπτικιστές και ευρωφοβικούς; Η στέρηση, η πενία και η πείνα προηγούνται οποιασδήποτε ιδεολογίας και υπερβαίνουν την περιχαράκωση κάθε είδους ιδεοληψίας.
Όλοι αυτοί οι πολίτες, λοιπόν, της υπό διαμαρτυρία προσέλευσης στις κάλπες ή της ηθελημένης αποστασιοποίησης προς ποια Ευρώπη να προσβλέψουν της ευρύτερης προ-οπτικής και της ευρύστερνης φωνής, της μεταμορφωτικής αλλαγής και των θεσμικών μεταρρυθμίσεων, όχι απλώς με την ετυμολογική και τη μυθοπλαστική έννοια, αλλά με την εμπράγματη καταξίωσή της. Προέχει πλέον η απομυθοποίηση των γραφειοκρατικών ή τεχνοκρατικών μηχανισμών, των συγκεκαλυμμένων και συνωμοτικών κινήτρων.
Για μιαν Ευρώπη όχι του ανήκειν αλλά του ενσυνείδητου συνανήκειν και κατά τον Jean Monnet της συμμαχίας των λαών και όχι των ισχυρών κρατών και των ισχυρότερων συμφερόντων. Για την Ευρώπη της κοινωνικής δικαιοσύνης και όχι του χάσματος Βορρά - Νότου, της πολιτικής αλληλεγγύης και της αναδιανομής του πλούτου, κατά τον Γερμανό φιλόσοφο Ηabermas, της ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας στην ευρωζώνη.
Εκτός από αυτές και τις άλλες συναφείς στοχεύσεις οι νεοεκλεγησόμενοι ευρωβουλευτές μας, όχι απλώς του επώνυμου χρίσματος αλλά του επώδυνου έργου, ας συστρατευτούν, πρωτίστως, για την απελευθέρωση και την επανένωση της πατρίδας μας.
