Σε καιρούς και σε τόπους σαν τους δικούς μας, η Αρετή δεν θεοποιείται πια, για να μπορεί «σε βράχια δυσκολοπάτητα [να] φωλιάζει / κι έναν τόπο θείο και πάναγνο [ν’] αφεντεύει» μήτε και «τα δύσκολα κρημνά» διαβαίνει. Γιατί οι άνθρωποι έπαψαν προ πολλού ν’ αφουγκράζονται τα μηνύματα των ωδών του Σιμωνίδη και του Κάλβου. Κι ούτε που επιχειρούν ν’ ακολουθήσουν τον δύσβατό της δρόμο, κωφεύοντας στις συμβουλευτικές υποδείξεις των Έργων και Ημερών του Ησιόδου. Εξάλλου, και στα δικά μας εδώ «μέρη όπου η γη από άγνοια σήπονταν κι / είχαν οι άνθρωποι ανεξήγητα μελανουργήσει», καθώς θα συμπλήρωνε ο Ελύτης, πού να βρεθούν του Πλάτωνος «αι βέλτισται φύσεις», για να χαράξουν και να ποδηγετήσουν μιαν τέτοια πορεία δύσκαμπτης ανάβασης.
Κι όμως! Τα κάποια φωτεινά παραδείγματα, μη ισοπεδώνοντας τα πάντα με μηδενιστικές επιτιμήσεις και επιβεβαιώνοντας τις μεμονωμένες εξαιρέσεις του κανόνος, είχαν ακτινοβολήσει από νωρίς σαν άστρα στον ουρανό της ασέληνης νύχτας μας· κι ας μην τα βλέπαμε καθαρά μέσα στο τόσο πηχτό σκοτάδι και την αχλύ του ζοφερού μας βίου. Και τώρα που ένα από τα λαμπρότερα αυτά αστέρια έσβησε με τον αναπάντεχο χαμό του, ποιο άλλο θα φανεί μεσούρανα, για να σκορπίζει το φως της καλής ελπίδας και της βέβαιης προσδοκίας;
Ωστόσο, ο Τάσος Μητσόπουλος, ο αγαπημένος σε όλους Τάσος, που έφυγε πρόσφατα, ανοίγοντας τα φτερά της ψυχής του και σμίγοντάς τα με τις πάλλευκες φτερούγες των αγγέλων για το αιώνιο ταξίδι του, είναι σαν να μην έφυγε ακόμα από κοντά μας. Κι ας τον είπαν σε βιβλία συλλυπητηρίων, επικήδειες νεκρολογίες και αμέτρητες αναφορές στον ημερήσιο και ηλεκτρονικό τύπο «εκλιπόντα». Γιατί η αρετή του πολιτικού ήθους, όταν γίνεται μέτρο σύγκρισης και ορόσημο καθοδήγησης, ποτέ δεν εκλείπει μήτε η λήθη του χρόνου μπορεί να εξαλείψει την αλήθεια του οράματός της και την Ομηρική αξία τού «αιέν αριστεύειν και υπείροχον έμμεναι άλλων». Και όταν σήμερα βιώνουμε την πιο αποκαρδιωτική απαξίωση της πολιτικής και των πολιτικών με όσα αποτρόπαια και δυσοίωνα συμβαίνουν γύρω μας, πώς να μην επιζητούμε τέτοια αναστήματα ανεπίληπτου και έντιμου πολιτικού ήθους; Πώς να μην απαιτούμε εμπνευσμένους πολιτικούς ηγέτες για το θεραπευτικό αντίδοτο στην ατροφία και τη συρρίκνωση των κοινωνικών ιστών, τη δυσλειτουργία και την καταβαράθρωση των θεσμών;
Επιπλέον, ακούστηκε από πολλούς πως έφυγε πρόωρα, για να μην προλάβει η εξουσία να τον διαβρώσει φθείροντας τα χρηστά του ήθη· ενώ άλλοι είδαν στον αδόκητο θάνατό του τη θεία οικονομία της δικής μας εγρήγορσης, όπως και της αφύπνισης, επιτέλους, των συναδέλφων του πολιτικών, που έστω και την ύστατη ώρα τούς είχε παραδώσει το μέγιστο μάθημα της αποδοχής του κόσμου από όλα τα στρώματα και όλες τις παρατάξεις. Φαίνεται πως το πρώτο συμπέρασμα δεν ευσταθεί, εφόσον ο Τάσος Μητσόπουλος είχε αποδειχθεί όχι με κούφια λόγια αλλά με την άκρα συνέπεια των πράξεών του αδιάφθορος και αντιεξουσιαστικός· ένας πρώτος μεταξύ ίσων, σεμνός και ταπεινός και αφοσιωμένος εργάτης στην υπηρεσία του λαού, σύμφωνα με την ετυμολογία του υπουργικού του αξιώματος.
Το δεύτερο μάλλον πρέπει να ισχύει, συνάδοντας με τη βαθιά θρησκευτική του πίστη στο χριστιανικό ελληνορθόδοξο ήθος. Καθώς έτσι θα ευελπιστεί και θα προσεύχεται και ο ίδιος κοντά στον Θεό που τόσο αγάπησε: ίσως η εκδημία του να ωφελήσει περισσότερο απ’ όσο η επίγεια παρουσία του σ’ αυτούς τους χαλεπούς και αντίξοους καιρούς της δοκιμασίας και της χειμερίας μας νάρκης. Γιατί μέσα από την έντονη εμπλοκή και την ουσιαστική παρουσία του στα πολιτικοκοινωνικά δρώμενα, αυτού του ενάρετου ήθους της ελληνοχριστιανικής παιδείας μάς έκαμνε κοινωνούς και συναντιλήπτορες.
Και για να αναφέρουμε ενδεικτικά μόνο ένα παράδειγμα, σε μια ραδιοφωνική εκπομπή, αφιερωμένη στον Παπαδιαμάντη παραμονές Χριστουγέννων πριν από δύο χρόνια, μας είχε καταπλήξει με τις καίριες επισημάνσεις του για τον Άγιο τον Ελληνικών Γραμμάτων. Εμποτισμένος με τα ιδανικά μιας τέτοιας ελληνικότητας και χριστιανοσύνης, είναι ως να μας στέλλει και τώρα από ψηλά τα ίδια μηνύματα μέσα από τις προτρεπτικές παραινέσεις της ποίησης του Ελύτη: «Όπου και να σας βρίσκει το Κακό, αδελφοί, / όπου και να θολώνει ο νους σας, / μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό / και μνημονεύετε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη!».
Ανάγκη πάσα το πολιτικό ήθος του αείμνηστου Τάσου Μητσόπουλου να σταθεί μέτρο πρότυπου πολιτικού βίου και του καθενός μας φωτεινός οδοδείχτης στους δρόμους της αρετής και του ανεξόφλητου χρέους προς την πατρίδα.
