Ποια μηνύματα στέλνουν τα αποτελέσματα για τις οργανικές θέσεις και το ΕΓ

Πολλαπλά μηνύματα προς πολλούς αποδέκτες έστειλε η προχθεσινή εκλογική αναμέτρηση στο Δημοκρατικό Κόμμα.
Το αποτέλεσμα της δεύτερης φάσης των εσωκομματικών εκλογών δημιουργεί νέα δεδομένα στο εσωκομματικό πεδίο, όσο και στο ευρύτερο πολιτικό σκηνικό, τα οποία αναμένεται να αντανακλαστούν άμεσα και στην πορεία που θα ακολουθήσει το κόμμα εφεξής, αλλά και στο αμέσως προσεχές διάστημα.

Ως ένα πρώτο συναγόμενο των εκλογικών αποτελεσμάτων καταγράφεται η σχετική ικανότητα της ηγεσίας να ελέγξει, κατά το μάλλον ή ήττον, τα συλλογικά όργανα του κόμματος, τις δομές, δηλαδή, όπου επιτελείται η παραγωγή πολιτικής και λαμβάνονται οι πολιτικές αποφάσεις. Στο Εκτελεστικό Γραφείο τουλάχιστον (όσον αφορά την Κεντρική Επιτροπή τα αποτελέσματα σήμερα θα ανακοινωθούν επισήμως, ωστόσο, σύμφωνα με τα έως χθες το βράδυ καταγραφέντα αποτελέσματα, φαίνεται να επικρατούν σε ικανό ποσοστό τα στελέχη που πρόσκεινται προς τον Νικόλα Παπαδόπουλο), οι επιλογές της νέας ηγεσίας, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, φαίνεται να επιδοκιμάζονται, όπως διαφαίνεται από την εκλογή δώδεκα εκ των δεκαπέντε αιρετών μελών, ωστόσο, με την προσθήκη των ex officio μελών και των Προέδρων των Επαρχιακών Επιτροπών, ο γενικότερος συσχετισμός εμφανίζεται σχεδόν πλήρως αμφίρροπος.

Οι τέσσερις οργανικές θέσεις
Αντίθετα, στις τέσσερις στρατηγικές θέσεις της ανώτατης κομματικής πυραμίδας, το αποτέλεσμα, πλην αυτής του Γενικού Γραμματέα, δεν φαίνεται να ανταποκρίνεται στις επιλογές του Προέδρου του κόμματος, αφού τόσον ο κ. Μάρκος Κυπριανού όσο και οι κ. Χρίστος Πατσαλίδης και Φύτος Κωνσταντίνου δεν μπορεί να ειπωθεί πως συγκαταλέγονται στον κύκλο επιρροής της ηγεσίας. Όπως, επίσης, και ο επανεκλεγείς Πρόεδρος της Επαρχιακής Επιτροπής Λευκωσίας Αλέκος Τρυφωνίδης.

Τείνει, με άλλα λόγια, να διαμορφωθεί, με αντιστραμμένους, αυτήν τη φορά, όρους, μια ανάλογη εσωκομματική γεωγραφία με αυτήν που επικρατούσε και την προηγούμενη πενταετία, όπου ο Μάριος Καρογιάν ήλεγχε, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, το Ε.Γ. και την Κ.Ε., είχε, όμως, «απέναντί» του τη λοιπή ανώτατη κομματική ηγεσία. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον, επίσης, στοιχείο για τη διαμόρφωση της εικόνας της ανώτατης κομματικής πυραμίδας αποτελεί το γεγονός ότι, αν δεν υπήρχε «κατακερματισμός δυνάμεων» στη διεκδίκηση κάποιων από τις οργανικές θέσεις, όπως η θέση του Αναπληρωτή Προέδρου και του Γενικού Γραμματέα, πιθανότατα αυτές να κατέληγαν σε αντίπαλα χέρια, αφού, αφενός η ύπαρξη δύο ανταγωνιστικών υποψηφίων απέναντι στον Μ. Κυπριανού οδήγησε σε διάσπαση δυνάμεων του «παπαδοπουλικού στρατοπέδου», ενώ το αυτό έγινε εις βάρος, εδώ, των «καρογιαννικών δυνάμεων», στην περίπτωση της θέσης του Γενικού Γραμματέα.

Αμφίρροπος «διχασμός»
Πάντως, όπως επισήμανε χθες στην εφημερίδα μας πηγή καλά γνωρίζουσα τα τεκταινόμενα στο Δημοκρατικό Κόμμα, μη ανήκουσα στον πυρήνα ουδενός εκ των δύο στρατοπέδων, το αποτέλεσμα των εσωκομματικών εκλογών, αναγνωσμένο με καθαρά πολιτικούς όρους, πιστοποιεί την εικόνα ενός περίπου αμφίρροπα «διχασμένου» κόμματος, με ισχυρές και τις δύο κύριες τάσεις του. Εξέφρασε, δε, την εκτίμηση, ότι η σχεδόν πλήρης επικράτηση των επιλογών της ηγεσίας σε επίπεδο Ε.Γ. οφείλεται περισσότερο στην οργανωτική υπεροχή της νέας ηγετικής ομάδας και λιγότερο σε πολιτικά μεγέθη, τα οποία παραμένουν, σε μεγάλο βαθμό, ισόρροπα.

Πολιτικοί αναλυτές, παράλληλα, επισημαίνουν την επιτέλεση μιας άλλου είδους μετατόπισης των πόλων ισχύος στο εσωτερικό του κόμματος, που δεν έχει τόσο να κάνει με «ονοματολογικούς» προσδιορισμούς (παπαδοπουλικοί, κυπριανικοί, καρογιαννικοί), όσο με πολιτικές θέσεις στα μείζονα ζητήματα πολιτικής, όπως στο Κυπριακό, στην οικονομία κ.λπ. Θέσεις που κινούνται από τη μεγαλύτερη ή μικρότερη μετριοπάθεια σε πιο «σκληρές» ή «ακραίες» θέσεις, και οι οποίες μπορούν να μεταφραστούν στην εδραίωση μιας τάσης που είχε, παρά τις όποιες «ονοματολογικές εκφράσεις» της, αναπτυχθεί έντονα τα τελευταία χρόνια στο ΔΗΚΟ. Μετριοπάθεια που σηματοδοτεί μια περισσότερο «διαλλακτική» στάση στο Κυπριακό (περισσότερο κριτική σύμπλευση με τους χειρισμούς στο εθνικό θέμα παρά απόρριψη), αλλά και στην οικονομία (λιγότερος νεοφιλελευθερισμός και μεγαλύτερη έμφαση στη μεικτή οικονομία), ενώ μπορεί να μεταφραστεί και σε θέση παραμονής στην Κυβέρνηση, στο παρόν τουλάχιστον στάδιο.

Το ερώτημα, βεβαίως, είναι κατά πόσον η συγκεκριμένη προσέγγιση, μέσα από τον εσωκομματικό διάλογο ο οποίος θα αναπτυχθεί στο αμέσως προσεχές διάστημα, θα μπορέσει να διαλάβει τα χαρακτηριστικά εδραιωμένης ιδεολογικοπολιτικής γραμμής, αμφισβητώντας τις κυρίαρχες προσεγγίσεις και επιλογές του κόμματος.

Δεδομένη η πρόθεση αποχώρησης
Πλέον, το κύριο ερώτημα που εγείρεται αφορά στην παραμονή ή όχι του ΔΗΚΟ στην Κυβέρνηση, μετά την κάθετη διαφωνία της ηγεσίας του κόμματος με τους χειρισμούς του Προέδρου της Δημοκρατίας στο Κυπριακό. Σύμφωνα με όλες τις πληροφορίες, ενδείξεις αλλά και εκτιμήσεις, το Δημοκρατικό Κόμμα βρίσκεται ήδη με το… ένα πόδι εκτός κυβερνητικού συνασπισμού, ενώ θεωρείται βέβαιο πως θα βρεθεί και με τα… δύο, άμα τη συγκροτήσει και συνόδω των νέων συλλογικών οργάνων.

Η απόφαση για αποχώρηση, ωστόσο, μόνον… αναίμακτη δεν προδιαγράφεται, αφού θεωρείται δεδομένη η αντίδραση μεγάλης μερίδας στελεχών, όπως ο τέως Πρόεδρος Μάριος Καρογιάν, καθώς και των τεσσάρων υπουργών του κόμματος που συμμετέχουν στην Κυβέρνηση.
Οι οποίοι, εμμέσως πλην σαφώς, με δημόσιες τοποθετήσεις έχουν εκφράσει τη διαφωνία τους για τη λήψη μιας τέτοιας απόφασης.

Οι διαφωνίες
Το διακύβευμα, ωστόσο, για τους διαφωνούντες είναι με ποιον τρόπο, και ένταση, θα εκφράσουν τη διαφωνία τους, αν, δηλαδή, θα αρκεστούν στην έκφραση, απλώς, μιας διαφορετικής άποψης, εάν θα προβούν στη διατύπωση μιας ριζικής διαφωνίας με ισχυρή τεκμηρίωση και δημόσιες τοποθετήσεις, ή, ακόμα, αν θα συνοδεύσουν τη διαφωνία τους με αποχώρηση από το κόμμα - ή με μιαν απερίφραστα αδιάλλακτη στάση που να επισύρει, αναγκαστικά, τη διαγραφή τους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, με τοποθέτησή του χθες, ο κ. Μάρκος Κυπριανού ξεκαθάρισε ότι, ενδεχόμενη αποχώρηση του ΔΗΚΟ από την Κυβέρνηση, θα πρέπει να συνιστά και απόσυρση των Υπουργών του, καθώς και μη στήριξη, εφεξής, της κυβερνντικής πολιτικής. Σύμφωνα, εξάλλου, με πληροφορίες, ανάλογη είναι και η θέση του Προεδρικού, ότι, δηλαδή, αποχώρηση θα πρέπει να συνιστά και απόσυρση των Υπουργών, ωστόσο, η Προεδρία δεν προτίθεται να λάβει δημοσία θέση, καθώς αυτό θα θεωρηθεί ανάμειξη στα εσωτερικά του ΔΗΚΟ.

Ιδιαίτερα σημαντικό, επίσης, είναι το κατά πόσο θα καταφέρει να πείσει η ηγεσία τη βάση του ΔΗΚΟ για την ορθότητα μιας τέτοιας επιλογής.
Από τη μια πλευρά, είναι το επιχείρημα της ηγεσίας για καταστροφική διολίσθηση στο Κυπριακό, μετά τη συμφωνία για επανέναρξη των συνομιλιών, ως αποτέλεσμα της καταπάτησης, από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, των δεσμεύσεών του προς το ΔΗΚΟ. Από την άλλην, είναι το αντεπιχείρημα ότι, υπό την κρισιμότητα των περιστάσεων, τόσο στο Κυπριακό όσο και στην οικονομία, αυτό που προέχει είναι η περιφρούρηση της κοινωνικής και πολιτικής σταθερότητας, αλλά και η έκφραση της βούλησης του ΔΗΚΟ να γονιμοποιήσει δημιουργικά τις προσπάθειες για αίσιο χειρισμό και των δύο ζητημάτων, αναλαμβάνοντας τον «ρυθμιστικό» του ρόλο.

Έξοδος με ρίσκα
Πάντως, η διαφαινόμενη έξοδος του ΔΗΚΟ από την Κυβέρνηση μόνο χωρίς συνέπειες δεν θα είναι, τόσο για το ίδιο το κόμμα όσο και για το ευρύτερο πολιτικό σκηνικό. Αφενός, εγκαταλείποντας τον κυβερνητικό συνασπισμό, το ΔΗΚΟ θα βρεθεί σε μια ιδιότυπη αντιπολιτευτική θέση, με ελαχιστοποιημένους κοινούς τόπους με τα υπόλοιπα αντιπολιτευόμενα κόμματα, αφετέρου, θα εισέλθει σε μια πορεία πλήρους αποξένωσης από τον ΔΗΣΥ, τουλάχιστον όσον αφορά το Κυπριακό.

Η ιδιότυπη αυτή συνθήκη καθορίζεται, από τη μια, από την παντελή απουσία οιωνδήποτε συγκλίσεων με το ΑΚΕΛ τόσο στο Κυπριακό όσο και στην οικονομία, γεγονός που καθιστά, στο παρόν, τουλάχιστον, στάδιο, αδύνατη την προσέγγιση των δύο κομμάτων, στο πλαίσιο μιας ενδεχόμενης σύμπηξης ενός ευρέος αντιπολιτευτικού πόλου.

Από την άλλη, μπορεί το Δημοκρατικό Κόμμα να ταυτίζεται, πλήρως, με τα κόμματα του ενδιάμεσου χώρου στο εθνικό πρόβλημα (όπου θα μπορούσε να ηγηθεί της προσπάθειας για σύμπηξη ενός ισχυρού κεντρώου απορριπτικού μετώπου στο Κυπριακό), ωστόσο, έχει μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση όσον αφορά τα θέματα της οικονομίας, στηρίζοντας τη μνημονιακή πολιτική. Γεγονός που καθιστά εφικτή… κατά το ήμισυ τη σύμπηξη ενός ισχυρού αντιπολιτευτικού τόξου έναντι της πολιτικής της Κυβέρνησης. Την ίδια ώρα, ενδεχόμενη αποκήρυξη, εκ μέρους του, της μνημονιακής του… προσήλωσης, προκειμένου να συμπαραταχθεί με τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης, θα το εξέθετε σε μιαν... αθεράπευτη κρίση αναξιοπιστίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Παράλληλα, ένας άλλος παράγοντας, που δεν πρέπει να παραθεωρείται, είναι οι δεξιόστροφες ροπές μεγάλης μερίδας των ΔΗΚΟϊκών ψηφοφόρων, οι οποίοι προκρίνουν ως θετική τη συνεργασία με τον ΔΗΣΥ. Υπό αυτό το δεδομένο, ουκ ευάριθμα στελέχη του ΔΗΚΟ εκτιμούν ότι, ενδεχόμενη αποχώρηση από την Κυβέρνηση θα αποδυναμώσει έτι περαιτέρω το δεξιό… κέρας του κόμματος, με πιθανή διαρροή ψηφοφόρων προς τα δεξιά, παρότι η απόφαση για αποχώρηση ενδέχεται να σημάνει τον πλήρη επαναπατρισμό όλων των στελεχών και οπαδών που στράφηκαν προς τον Γιώργο Λιλλήκα.

Πρόταση Τρυφωνίδη
Εν όψει όλων αυτών των δεδομένων, αλλά και των διαφορικών προσεγγίσεων που αναπτύσσονται, ο επανεκλεγείς Πρόεδρος της Επαρχιακής Λευκωσίας, Αλέκος Τρυφωνίδης, προέβη στην εισήγηση μιας «ενδιάμεσης» λύσης, η οποία θα μπορούσε να λειτουργήσει «εκτονωτικά», σε μεσοπρόθεσμο, τουλάχιστον, διάστημα. Με τοποθέτησή του χθες το μεσημέρι, ο κ. Τρυφωνίδης εισηγήθηκε όπως το κόμμα, προτού λάβει οιαδήποτε απόφαση, έχει, σε επίπεδο Εκτελεστικού Γραφείου, συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, κατά την οποία να δοθεί η δυνατότητα να διευκρινιστούν όλα τα ζητήματα που αφορούν στις ανησυχίες και διαφωνίες του Δημοκρατικού Κόμματος επί της συμφωνίας μεταξύ των δύο ηγετών. Πρόταση που δεν αποκλείεται, στο αμέσως προσεχές διάστημα, να βρει και άλλους υποστηρικτές.