Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρουσίασε χθες τη συμφωνία για τις Βάσεις
Συνολικά τρεις δήμοι και 17 κοινότητες θα ωφεληθούν από τις ρυθμίσεις που συμφωνήθηκαν, ενώ πολύ σύντομα θα γίνει η πρώτη συνεδρία, για να ξεκινήσει η υλοποίηση

Ιδιαίτερα ικανοποιημένος από τη συμφωνία με το Ηνωμένο Βασίλειο για τις βρετανικές Βάσεις εμφανίστηκε χθες ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, στο πλαίσιο παρουσίασής της. Ο Νίκος Αναστασιάδης χαρακτήρισε ιστορική τη συμφωνία, λέγοντας ότι, 53 χρόνια από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, επιτυγχάνεται μια γενικευμένη ρύθμιση για την ανάπτυξη των μη στρατιωτικών περιοχών εντός των βρετανικών Βάσεων. «Ανατρέπει δεδομένα που δημιούργησαν οι Συμφωνίες του 1960 για την Κύπρο και τους κατοίκους και ιδιοκτήτες περιουσιών στις Βάσεις», είπε.

Σημείωσε, ακόμη, πως μέσα από αυτήν τη συμφωνία αποκαθίστανται τα δικαιώματα των κατοίκων των Βάσεων και αντιμετωπίζονται πλέον οι ανάγκες των κοινοτήτων και του τοπικού πληθυσμού, σε σχέση με τη γη και τις περιουσίες τους. Εξήγησε, παράλληλα, πως η συμφωνία κατέστη δυνατή ύστερα από δέκα συναντήσεις των διαπραγματευτικών ομάδων Κυπριακής Δημοκρατίας και Ηνωμένου Βασιλείου.

Επτά οφέλη
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, από τη συμφωνία προκύπτουν επτά οφέλη, τα οποία παρουσιάζονται συνοπτικά πιο κάτω:
1. Εντάσσεται το μεγαλύτερο μέρος του εδάφους των Βάσεων (78%) σε πολεοδομικές ζώνες, με αποτέλεσμα να επιτρέπεται πλέον η ανάπτυξή τους.

2. Διασφαλίζονται ίσα δικαιώματα στους κατοίκους και ιδιοκτήτες περιουσιών στις Βάσεις, σε σχέση με τον υπόλοιπο πληθυσμό, σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη των περιουσιών τους.

3. Κύπριοι, Ευρωπαίοι πολίτες και πολίτες τρίτων χωρών δικαιούνται να αποκτήσουν ακίνητη περιουσία στην περιοχή των Βάσεων και οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να τις εκμεταλλεύονται ανεμπόδιστα.

4. Εξασφαλίζεται η πολεοδομική και οικονομική ανάπτυξη στις Βάσεις, με την Κυπριακή Δημοκρατία να είναι υπεύθυνη για τον καθορισμό ζωνών.

5. Με την ενισχυμένη εκχώρηση δικαστικών και διοικητικών εξουσιών στην Κυπριακή Δημοκρατία, εξασφαλίζεται ισοτιμία και ισονομία, αφού τα Δικαστήριά μας θα έχουν τη δικαιοδοσία σε αστικές και ποινικές υποθέσεις.

6. Επιβεβαιώνεται η διαχρονική θέση της πλευράς μας ότι οι βρετανικές Βάσεις δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται παρά μόνον για στρατιωτικούς σκοπούς.

7. Διασφαλίζονται γενικότερα εθνικά συμφέροντα.

Ποιους αφορά
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, από τη συμφωνία θα επωφεληθούν 17 κοινότητες και τρεις δήμοι. Πρόκειται για τους Δήμους Δερύνειας, Κάτω Πολεμιδίων και Ύψωνα και τις Κοινότητες Ακρωτηρίου, Ασωμάτου, Αυδήμου, Ερήμης, Επισκοπής, Κολοσσίου, Τραχωνίου, Σωτήρας, Παραμαλιού, Αυγόρου, Αχερίτου, Άχνας, Φρενάρους, Ξυλοτύμπου, Ξυλοφάγου, Ορμήδειας και Πύλας.

«Με τη Συμφωνία, το έδαφος των Βάσεων γίνεται ενιαίο με εκείνο της Δημοκρατίας σε ό,τι αφορά την άσκηση των περιουσιακών δικαιωμάτων, την εγκατάσταση και διαμονή προσώπων, Κυπρίων και μη Κυπρίων, και την άσκηση πολιτικών δικαιωμάτων», πρόσθεσε. Αναφέρθηκε, ακόμη, στην αποφασιστικότητα των δύο πλευρών για ταχεία υλοποίηση της συμφωνίας. Προς τον σκοπό αυτό, είπε, διευθετήθηκε η πρώτη συνάντηση της Κοινής Κυπρο-Βρετανικής Επιτροπής Συνεργασίας στις 29 Ιανουαρίου.

Βελτίωση σχέσεων
Ο Νίκος Αναστασιάδης απάντησε και στις ανησυχίες για Γιβραλταροποίηση των Βάσεων, χαρακτηρίζοντάς τις αβάσιμες. Όπως είπε, οι Βρετανοί ενδιαφέρονται να διασφαλίσουν τη στρατιωτική χρήση των Βάσεων και όχι την οποιαδήποτε εκμετάλλευσή τους για μη στρατιωτικούς λόγους. Πρόσθεσε πως ενισχύονται οι διοικητικές και δικαστικές εξουσίες της Κυπριακής Δημοκρατίας επί των προσώπων που έχουν ή θα αποκτούν γη και διαμένουν ή θα εγκαθίστανται στις Βάσεις και κανένας δεν αποκτά δικαίωμα διαμονής εκεί, αν δεν έχει δικαίωμα διαμονής στη Δημοκρατία.

Επίσης, είπε, τα πολιτικά, εκλογικά ή άλλα δικαιώματα έκφρασης λαϊκής βούλησης όσων διαμένουν στις Βάσεις, τυγχάνουν ρύθμισης ως να ασκούνται στο έδαφος της Δημοκρατίας. Αναφορικά με τα ανταλλάγματα, ο Πρόεδρος είπε πως οι διακρατικές σχέσεις δεν οικοδομούνται κατ’ ανάγκην μ’ αυτά αλλά και με τη λήψη μέτρων βελτίωσης σχέσεων. Από τη συμφωνία αυτή, δήλωσε, κερδίζουν και οι δύο πλευρές, «αφού αφαιρεί ένα αγκάθι μισού αιώνα στις σχέσεις μας με τη Βρετανία».

Διατηρούν επιφυλάξεις
Πάντως το Κίνημα Οικολόγων ζήτησε χθες περαιτέρω διευκρινίσεις για τη συμφωνία, με τον Γιώργο Περδίκη να εκφράζει, παράλληλα, την πεποίθηση πως αν αξιοποιηθεί σωστά, μπορεί ν’ αποτελέσει ένα βήμα για την απομάκρυνση των Βάσεων από την Κύπρο. Δήλωσε πως θα ζητηθεί να ξεκαθαριστούν κάποια ζητήματα τις επόμενες ημέρες. Πρόσθεσε ότι η σωστή διαχείριση αυτής της συμφωνίας μπορεί να διασκεδάσει τις λογικές επιφυλάξεις που υπάρχουν για καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος ή για το ενδεχόμενο της Γιβραλτοποίησης της περιοχής.

Ο Πρόεδρος της Συμμαχίας Πολιτών Γιώργος Λιλλήκας ανέφερε πως αυτή η συμφωνία είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη Λευκή Βίβλο, που πριν από ενάμιση χρόνο υπέγραψε η Βρετανία για το καθεστώς βρετανικών Βάσεων στις διάφορες χώρες. Στη σελίδα 8, είπε, γίνεται αναφορά στην προφύλαξη των δικαιωμάτων Βρετανών πολιτών στις περιοχές αυτές για αυτοδιάθεση και διερωτήθηκε αν η Κύπρος εξαιρείται. «Αν όχι, τότε επιμένουμε πως αυτή η Συμφωνία αποτελεί το πλαίσιο μετατροπής των Βάσεων από στρατιωτικές σε αποικία, μέσα από την άσκηση του "δικαιώματος αυτοδιάθεσης" των Βρετανών που θα εγκατασταθούν σ’ αυτές», κατέληξε.

Ποια είναι τα βασικά στοιχεία της συμφωνίας που υπογράφηκε
Η Διευθέτηση μεταξύ της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βορείου Ιρλανδίας αναφορικά με τη ρύθμιση της ανάπτυξης στις Κυρίαρχες Περιοχές των Βάσεων, προνοεί, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

· Οι αρμόδιες Αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, σε διαβούλευση και με τη συγκατάθεση των αρμοδίων Αρχών της διοίκησης των Βάσεων θα καθορίσουν πολεοδομικές ζώνες και πολεοδομικές πολιτικές για τις περιοχές που επηρεάζονται, με εξαίρεση γη που ορίζεται ως στρατιωτική τοποθεσία. Θα ακολουθούνται οι συνήθεις διαδικασίες της Κυπριακής Δημοκρατίας.

· Σε περίπτωση εγκατάλειψης γης που θεωρείται στρατιωτική τοποθεσία από το Η.Β., η εν λόγω γη θα υπόκειται στις σχετικές πρόνοιες της συμφωνίας.

· Η διοίκηση των Βάσεων θα στηρίζει τις αρμόδιες Αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας στην πολεοδομική διαδικασία, με την παροχή δεδομένων και πληροφοριών.

· Η βρετανική Κυβέρνηση δεν θα εγκαθιδρύσει μη στρατιωτικού χαρακτήρα (civilian) εμπορικές ή βιομηχανικές επιχειρήσεις, εκτός στο μέτρο που αυτές είναι συνδεδεμένες με στρατιωτικές ανάγκες αλλά η εγκαθίδρυσή τους μέσα στις Βάσεις θα επιτρέπεται όπου αυτό είναι συμβατό με τις πολεοδομικές ζώνες.

· Η Κυβέρνηση του Η.Β. θα εξετάζει επίσης ευμενώς οποιεσδήποτε προτάσεις από την Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας για τη δημιουργία υποδομών κοινής ωφελείας ή άλλων δημόσιων υπηρεσιών στις Βάσεις.

· Οι πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας θα συνεχίσουν να έχουν το δικαίωμα να κατέχουν γη στις Βάσεις και η διοίκηση των Βάσεων θα παρέχει και σε άλλους πολίτες της Ε.Ε. και πολίτες τρίτων χωρών το δικαίωμα, στην ίδια βάση που παρέχεται σε τέτοια πρόσωπα από την Κυριακή Δημοκρατία.

· Η Κυπριακή Δημοκρατία θα παρέχει για όλα τα πρόσωπα εντός των Βάσεων (εκτός όσων εξαιρούνται) δημόσιες υπηρεσίες, οι οποίες παρέχονται σε Κύπριους και θα εκτελεί διοικητικά καθήκοντα τα οποία εκτελούνται για Κύπριους.

· Θα γίνουν διευθετήσεις για να καταστεί δυνατόν όπως νομικές διαδικασίες αναφορικά με πολιτικά δικαιώματα και υποχρεώσεις, λαμβάνουν χώραν στα Δικαστήρια της Δημοκρατίας και για την εκτέλεση των αποφάσεων μέσα στις Βάσεις. Αυτό θα ισχύσει και για ορισμένες ποινικές υποθέσεις, στις οποίες τα εμπλεκόμενα μέρη δεν είναι εξαιρούμενα πρόσωπα. Οι ποινές θα εκτίονται στις φυλακές της Δημοκρατίας.

· Η Κυπριακή Δημοκρατία θα παρέχει σε όλα τα πρόσωπα μέσα στις Βάσεις (εκτός από τα εξαιρούμενα) τα ίδια δικαιώματα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι σε εκλογές, που θα τους παρέχονταν εάν βρίσκονταν εντός της Δημοκρατίας. Σημειώνεται ότι ως εξαιρούμενα πρόσωπα καθορίζονται οι μη Κύπριοι πολίτες που βρίσκονται στις Βάσεις λόγω της χρήσης τους ως στρατιωτικές.

· Οποιεσδήποτε νέες απαιτήσεις για δημόσια υποδομή θα αναλαμβάνονται από την Κυπριακή Δημοκρατία. Αν η υποδομή είναι αναγκαία για τις στρατιωτικές ανάγκες του Η.Β., οι δαπάνες θα μοιράζονται δίκαια μεταξύ των Κυβερνήσεων. Όπου δεν είναι αναγκαία η υποδομή αλλά μπορεί να προκύψει όφελος, οι Κυβερνήσεις θα εξετάζουν τον διαμοιρασμό δαπανών.

· Σε περίπτωση που η διοίκηση των Βάσεων κληθεί να πληρώσει αποζημίωση κατόπιν απόφασης Δικαστηρίου, ως αποτέλεσμα απόφασης της Κυπριακής Δημοκρατίας, η Δημοκρατία θα αποζημιώνει τη βρετανική Κυβέρνηση.

· Συνεχίζει να ισχύει η Δήλωση αναφορικά με τη Διοίκηση των Κυρίαρχων Περιοχών των Βάσεων της 16ης Αυγούστου 1960, στον βαθμό που οι πρόνοιές της δεν είναι ασύμβατες με τη νέα συμφωνία.

· Θα συσταθεί Κοινή Επιτροπή Συνεργασίας για να καταστεί δυνατή η συνεχής διαβούλευση και να διευκολυνθεί η συνεργασία για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή της Διευθέτησης.

· Οποιαδήποτε διαφορά προκύπτει μεταξύ των δύο Κυβερνήσεων αναφορικά με την ερμηνεία ή την εφαρμογή της Διευθέτησης θα επιλύεται πρώτα μέσω διαπραγματεύσεων στην Επιτροπή και αν αποτύχει μεταξύ των Κυβερνήσεων.

· Η Διευθέτηση μπορεί να τροποποιηθεί με την αμοιβαία συγκατάθεση των δύο μερών.