Τι αναφερόταν στο υπόμνημα Πανίκου Δημητριάδη προς Νίκο Αναστασιάδη

Στο υπόμνημά του ο Διοικητής κάνει λόγο για διαδικασία εξυγίανσης, ένα από τα μέτρα της οποίας καθίσταται και η διάσωση με ίδια μέσα

Παρόλο που ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας επιμένει στη θέση του, ότι στο υπόμνημά του προς τον Πρόεδρο δεν ήταν δυνατό να περιέχονται πληροφορίες για το κούρεμα, αφού το Eurogroup της 4ης Μαρτίου 2013 άρχισε το απόγευμα και ο Διοικητής παρέδωσε το γραπτό υπόμνημα το πρωί της ίδιας μέρας, εντούτοις στο υπόμνημα, ο Διοικητής αναφέρεται σε διαδικασία εξυγίανσης. Ουσιαστικά, ο Διοικητής υποστηρίζει ότι δεν γνώριζε για το κούρεμα πριν από το απόγευμα της 4ης Μαρτίου, αλλά παρ’ όλα αυτά στο υπόμνημά του κάνει λόγο για διαδικασία εξυγίανσης, ένα από τα μέτρα της οποίας καθίσταται και η διάσωση με ίδια μέσα.

Δεν επεξηγείται στο υπόμνημα από τον Πανίκο Δημητριάδη τι περιλαμβάνει ο όρος «εξυγίανση» και, όπως φαίνεται, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης δεν είχε αντιληφθεί ή δεν είχε ενημερωθεί ότι στην πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου για την ανάκαμψη και την εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων, για την οποία διατύπωσε γνώμη η ΕΚΤ στις 29 Νοεμβρίου του 2012, περιλαμβανόταν η διάσωση με ίδια μέσα.

Στη γνωμάτευσή της επί της προτάσεως οδηγίας, η ΕΚΤ αναφέρει ότι είναι καίριας σημασίας η ανάπτυξη κοινών εργαλείων υποστήριξης για τη διαχείριση της πτώχευσης των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, όπως είναι τα σχέδια ανάκαμψης και εξυγίανσης, η μεταβατική τράπεζα, η διάσωση με ίδια μέσα, η πώληση δραστηριοτήτων και ο διαχωρισμός περιουσιακών στοιχείων.

Ο Διοικητής της ΚΤΚ, σε ανακοίνωσή του, αναφέρει ότι πληροφορήθηκε για τις συζητήσεις του Eurogroup την Τετάρτη, 6 Μαρτίου 2013, δύο μέρες αφότου κατέθεσε ενώπιον του Προέδρου το υπόμνημα, οπότε και ενημέρωσε τηλεφωνικώς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον πληροφόρησε για το ενδεχόμενο συμμετοχής των καταθετών στο πρόγραμμα διάσωσης της Κύπρου. Επαναλαμβάνεται, ωστόσο, ότι στη διαδικασία εξυγίανσης στην οποία αναφέρεται ο Διοικητής στο υπόμνημα, περιλαμβάνεται και το ενδεχόμενο κουρέματος. Η διαδικασία εξυγίανσης, σύμφωνα με άρθρο 7 του Νόμου περί εξυγίανσης που ψηφίστηκε στις 22 Μαρτίου, περιλαμβάνει πέντε μέτρα:

α) Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου από ιδιωτικές πηγές.
β) Πώληση εργασιών.
γ) Μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων, δικαιωμάτων ή υποχρεώσεων σε ενδιάμεση τράπεζα.
δ) Μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων και δικαιωμάτων σε εταιρεία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων.
ε) Διάσωση με ίδια μέσα (κούρεμα/bail in).

Μέτρο α' -
Δεν εφαρμόστηκε

*Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου από ιδιωτικές πηγές: Το καλοκαίρι του 2012, ο Μιχάλης Σαρρής, ως Πρόεδρος της Λαϊκής Τράπεζας, επιχείρησε να εξασφαλίσει κεφάλαια για χρηματοδότηση από ιδιωτικές πηγές, ενέργεια που δεν απέφερε καρπούς.

Μέτρο β' -
Εφαρμόστηκε

*Πώληση εργασιών: Στο υπόμνημα Δημητριάδη προς Αναστασιάδη, φαίνεται ότι «στρατηγική της Κεντρικής Τράπεζας ήταν η σμίκρυνση να προέλθει κυρίως από την πώληση των εργασιών εξωτερικού και οι εργασίες στην Κύπρο να επηρεαστούν όσο το δυνατό λιγότερο, με στόχο την προστασία της οικονομίας της Κύπρου».

Μέτρο γ' και δ' -
Δεν εφαρμόστηκαν

*Μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων, δικαιωμάτων ή υποχρεώσεων σε ενδιάμεση τράπεζα.
*Μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων και δικαιωμάτων σε εταιρεία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων.

Μέτρο ε' -
Εφαρμόστηκε

*Διάσωση με ίδια μέσα (bail in/ κούρεμα καταθέσεων)

To μοντέλο εξυγίανσης της κυπριακής οικονομίας

ΣΗΜΕΙΩΝΕΤΑΙ ότι το άρθρο 7 του Νόμου περί εξυγίανσης, που ψηφίστηκε τελικά στις 22 Μαρτίου 2013, καθορίζει ότι τα πέντε μέτρα εξυγίανσης μπορούν να ληφθούν μεμονωμένα ή σε συνδυασμό. Ουσιαστικά, επιτεύχθηκε ένας συνδυασμός μέτρων, που περιλαμβάνει το μέτρο της πώλησης των υποκαταστημάτων και το μέτρο της διάσωσης με ίδια μέσα (bail in/κούρεμα καταθέσεων). Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, τo υπόμνημα έχει κατατεθεί και ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής για την οικονομία.

Απόσπασμα από το υπόμνημα

4. Ανακεφαλαιοποίηση και αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα: Η θέση της ΚΤΚ αναφορικά με την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών είναι ότι αυτή θα πρέπει να γίνει το συντομότερο δυνατόν, για να ανατρέψει την αρνητική τους πορεία. Λαμβάνοντας υπόψη τις συντηρητικές παραδοχές του ακραίου σεναρίου, η ΚΤΚ υποστηρίζει ότι η άμεση ανακεφαλαιοποίηση θα πρέπει να γίνει χρησιμοποιώντας το βασικό σενάριο και το υπόλοιπο ποσό να εγκριθεί ως όριο πιστοδότησης, το οποίο να χρησιμοποιηθεί, εάν και εφόσον οι τράπεζες το χρειαστούν.

Με αυτόν τον τρόπο, το κράτος δεν θα επιβαρυνθεί με τον επιπρόσθετο δανεισμό προτού αυτός καταστεί αναγκαίος, ενώ, παράλληλα, θα δοθεί ο χρόνος στις τράπεζες να προβούν σε ενέργειες, οι οποίες θα τους μειώσουν τις κεφαλαιακές τους απαιτήσεις, π.χ. απομόχλευση μέσω πώλησης θυγατρικών στο εξωτερικό. Όπως προβλέπεται στο προκαταρκτικό ΜΣ, προτού επιτραπεί η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, αυτές θα πρέπει να υποβάλουν σχέδια αναδιάρθρωσης, τα οποία θα διασφαλίζουν τη βιωσιμότητά τους και θα πρέπει να προβλέπουν και τη σμίκρυνση των εργασιών τους (απομόχλευση) κατά τρόπον ανάλογο με το ύψος της κρατικής στήριξης που θα πάρουν.

Το προκαταρκτικό ΜΣ καθορίζει ότι τράπεζες που δεν είναι βιώσιμες θα πρέπει να ενταχθούν σε διαδικασία εξυγίανσης. Λόγω του υπερβολικά μεγάλου μεγέθους του τραπεζικού τομέα της Κύπρου (σχεδόν εννέα φορές το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της χώρας), η Τρόικα απαιτεί τη λήψη μέτρων σημαντικής σμίκρυνσής του. Ο στόχος του μελλοντικού μεγέθους του τραπεζικού τομέα, καθώς και ο χρονικός ορίζοντας υλοποίησης της σμίκρυνσής του θα πρέπει να συζητηθούν και να συμφωνηθούν με την Τρόικα.

Η στρατηγική που η ΚΤΚ προτίθεται να ακολουθήσει είναι η σμίκρυνση να προέλθει κυρίως από την πώληση των εργασιών εξωτερικού και οι εργασίες στην Κύπρο να επηρεαστούν όσο το δυνατό λιγότερο, με στόχο την προστασία της οικονομίας της Κύπρου. Eπίσης, η ΚΤΚ θα επιδιώξει με την Τρόικα να δοθεί ικανοποιητικός χρόνος για την πώληση των εργασιών εξωτερικού, ούτως ώστε να εξασφαλιστούν καλύτερες τιμές πώλησης και να περιοριστούν οι ζημιές των τραπεζών.