«Έφαγε» τους αστυνομικούς που αποκάλυψαν τα σκάνδαλα για την κυβέρνησή του
Σε συνωμοσία αποδίδει ο Τούρκος Πρωθυπουργός τις διαστάσεις που έχει λάβει η υπόθεση με τις μίζες συγγενικών προσώπων κρατικών αξιωματούχων, ενώ η χώρα βυθίζεται στον διχασμό

Ολοένα και φουντώνει το σκάνδαλο σχετικά με τους χρηματισμούς και τις μίζες στην τουρκική κυβέρνηση και μαζί του και η οργή του ίδιου του Τούρκου Πρωθυπουργού Ταγίπ Ερντογάν και των στενών συνεργατών του, οι οποίοι, ως μέτρο πρώτης αντίδρασης, αποφάσισαν να παύσουν τους αστυνομικούς που εμπλέκονταν στην επιχείρηση. Έδρασαν, δηλαδή, εκδικητικά, επειδή δεν κουκουλώθηκε η υπόθεση, αλλά κυρίως επειδή ο ίδιος ο Πρωθυπουργός και η κυβέρνηση δεν ήταν ενήμεροι για τις αστυνομικές έρευνες σε βάρος των υιών τριών υπουργών, όπως επίσης και εναντίον ανώτατων κρατικών αξιωματούχων.

Ο Ερντογάν επιδίδεται, ταυτόχρονα, σε μιαν ακατάσχετη συνωμοσιολογία, προσπαθώντας να αποδείξει πως πίσω από την αστυνομική έρευνα δεν βρίσκεται η εξυπηρέτηση της δικαιοσύνης, αλλά άλλη μια προσπάθεια να πληγεί ο ίδιος και η κυβέρνησή του. Η επιχείρηση, δήλωσε, είναι ένα «βρόμικο σχέδιο». «Εάν επί 14 μήνες πραγματοποιούνται παρακολουθήσεις δίχως να ενημερώνονται οι ανώτεροι, τότε αυτό είναι ένα είδος πολιτικού σχεδιασμού, που δείχνει ότι έχουμε να κάνουμε με ένα είδος συμμορίας διεθνών διαστάσεων με εσωτερικά παρακλάδια», δήλωσε. Αναφέρθηκε, επίσης, σε «κράτος εν κράτει», λέγοντας ότι όλα θα αποκαλυφθούν και θα αντιμετωπιστούν. Διασύνδεσε, μάλιστα, την επιχείρηση με την εξέγερση του πάρκου Γκένζι, πριν από μερικούς μήνες.

Μήνυμα στον Γκιουλέν
Πολλές από τις αναφορές του Ερντογάν θεωρείται ότι έχουν παραλήπτη τον πρώην ιμάμη Φετουλάχ Γκιουλέν, ο οποίος μέχρι πριν από μερικά χρόνια είχε πολύ στενή σχέση με τον Τούρκο Πρωθυπουργό, αφού ήταν ο πρώην πνευματικός καθοδηγητής του και υποστηρικτής του. Η μεταξύ τους ρήξη, όπως εκτιμούν κάποιοι αναλυτές, σχετίζεται εν μέρει με το γεγονός πως ο Γκιουλέν προωθεί τα αμερικανικά συμφέροντα στην Τουρκία. Σύμφωνα με το Al Jazeera, οι ακόλουθοί του έχουν τεράστια επιρροή ανάμεσα στους αστυνομικούς και τους δικαστές. Ο ίδιος, πάντως, διέψευσε διά δικηγόρου ότι έχει οποιανδήποτε ανάμειξη στις αποκαλύψεις.

Όπως γράφει «Το Βήμα», ο 70χρονος σήμερα ισλαμιστής, θεωρητικός και μεγαλοεπιχειρηματίας από το Ερζερούμ, ο άνθρωπος που τον τελευταίο καιρό εμφανίζεται από πολλούς ως ο υπ' αριθμόν ένα «εσωτερικός εχθρός» του Ερντογάν, προωθεί διαμέσου ενός τεράστιου δικτύου σχολείων τη διάδοση της τουρκικής κουλτούρας και την ανάπτυξη τουρκικής και φιλοτουρκικής «ελίτ» τόσο στις ΗΠΑ, όπου διαμένει αυτοεξόριστος από το 1999, όσο και στην Τουρκία. Δηλώνει οπαδός του διαλόγου των θρησκειών «όλων των λαών της Βίβλου» και ριζικά αντίθετος στον ισλαμικό φονταμενταλισμό.

Μαζικές απολύσεις
Η οργή του Ερντογάν παρέσυρε τον Αστυνομικό Διευθυντή Κωνσταντινούπολης Χουσεΐν Τσαπκίν, ο οποίος απομακρύνθηκε από τη θέση του και κλήθηκε εσπευσμένα στην πρωτεύουσα. Ταυτόχρονα εκδιώχθηκαν από το σώμα πέντε Αστυνομικοί Διευθυντές στην Άγκυρα, συμπεριλαμβανομένων των επικεφαλής των τμημάτων οικονομικού και οργανωμένου εγκλήματος. Ανάμεσα στους απολυθέντες βρίσκονται σχεδόν όλοι οι προϊστάμενοι των υπηρεσιών που εμπλέκονταν στις έρευνες για το σκάνδαλο. Συνολικά φαίνεται μέχρι χθες το απόγευμα να είχαν απομακρυνθεί από την αστυνομία 11 υψηλόβαθμοι αστυνομικοί στην Κωνσταντινούπολη, 19 στην Άγκυρα και τρεις στη Σμύρνη.

Σύμφωνα με το δίκτυο Al Jazeera, έχουν επίσης απομακρυνθεί αστυνομικοί σε τουλάχιστον άλλες τέσσερις πόλεις, αλλά οι πληροφορίες επ’ αυτού είναι συγκεχυμένες. Ο υπουργός Εσωτερικών, Μουαμέρ Γκιουλέρ, ο γιος του οποίου είναι μεταξύ των συλληφθέντων, έδωσε εντολή στους 81 νομάρχες της χώρας να διεξαχθεί έρευνα εις βάρος σχεδόν του συνόλου των αστυνομικών διευθυντών της χώρας. Ωστόσο, όπως εκτιμούν Τούρκοι αναλυτές, δεν θα επιχειρηθεί ανάλογη σύγκρουση με την Εισαγγελία, καθώς οι εισαγγελείς που ανέλαβαν την υπόθεση είναι οι ίδιοι που είχαν χειριστεί την υπόθεση «Εργκενεγκόν», ακριβώς με τον τρόπο που ήθελε η τουρκική κυβέρνηση.

Οι συλληφθέντες
Συνολικά η αστυνομία της Τουρκίας είχε οδηγήσει σε ανάκριση 51 πρόσωπα, με κατηγορίες χρηματισμού. Σε αυτούς συγκαταλέγονται οι γιοι του υπουργού Εσωτερικών Μουαμέρ Γκιουλέρ (ο οποίος, κατά τα γεγονότα του Ιουνίου, δήλωνε με στόμφο ότι η τουρκική αστυνομία ποτέ δεν συλλαμβάνει κάποιον χωρίς λόγο), του υπουργού Οικονομικών Ζαφέρ Καγλαγιάν και του υπουργού Περιβάλλοντος Ερντογάν Μπαγρακτάρ. Επίσης, υπό κράτηση τέθηκαν ο διευθυντής της κρατικής τράπεζας «Χάλκμπανκ» Σουλεϊμάν Ασλάν, ο δήμαρχος Μουσταφά Ντεμιράντ και ο εκ των «βασιλιάδων» της οικοδομικής βιομηχανίας Αλί Αγιάογλου.

Οι ύποπτοι κατηγορούνται είτε για αποδοχή μιζών είτε για διευκόλυνση διαδικασιών χρηματισμού, που σχετίζονταν με την έκδοση πολεοδομικών αδειών σε προστατευόμενες ζώνες. Στη μαύρη λίστα των «υιών» δεν αποκλείεται να προστεθεί και ο γιος του Τούρκου Πρωθυπουργού, σύμφωνα με μερίδα των τουρκικών ΜΜΕ. Γι’ αυτό και κάποιοι πιστεύουν πως ο βασικός λόγος που ο Ερντογάν έσπευσε να «ξηλώσει» την Αστυνομία, είναι για να αποτρέψει μια τέτοια εξέλιξη, αν και η πληροφορία δεν έχει επιβεβαιωθεί με κάποιον τρόπο.

Πόλεμος των ΜΜΕ
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως όσο η πολιτική κρίση βαθαίνει τόσο αυξάνονται και οι αντικρουόμενες πληροφορίες στα τουρκικά ΜΜΕ. Γι’ αυτό και έχουν μεταδοθεί δεκάδες ειδήσεις που δεν επιβεβαιώθηκαν, σε σχέση με παραιτήσεις αξιωματούχων, κυβερνητικό ανασχηματισμό κ.ά. Σε άρθρο του στη «Χουριέτ» ο Semih Idiz κάνει αναφορά στο «βιτριόλι που ανταλλάζουν» η εφημερίδα «Ζαμάν» που βρίσκεται κοντά στον Γκιουλέν και η εφημερίδα «Γενί Σαφάκ», σθεναρός υποστηρικτής του ΑΚΡ.

Γενικά, αναφέρει, τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ έχουν επιδοθεί σε έναν αγώνα δυσφήμησης της αστυνομικής έρευνας, ενώ έχουν πλέον αρχίσει να εμφανίζονται αναλύσεις που υποδεικνύουν ισραηλινό δάκτυλο στην υπόθεση. Άλλη μια ενδιαφέρουσα «στροφή» των φιλοκυβερνητικών ΜΜΕ, την οποία επισημαίνει ο αρθρογράφος, είναι η στάση τους έναντι της αστυνομίας. Κατά την εξέγερση του Γκέζι, τα ΜΜΕ που προσφέρουν στήριξη στον Τούρκο Πρωθυπουργό, δεν έχαναν ευκαιρία να εκθειάζουν την αστυνομία για τις επιθέσεις της κατά των διαδηλωτών. Τώρα παρουσιάζουν ένα εντελώς διαφορετικό πρόσωπο της τουρκικής αστυνομίας, προσπαθώντας να αποδείξουν πως είναι αναξιόπιστη.

Οι εκλογές του Μάρτη και η εξαγωγή της κρίσης
Τα γεγονότα των τελευταίων εικοσιτετραώρων φαίνεται να συνδέονται σε κάποιο βαθμό με τις εκλογές του Μαρτίου. Όπως επισημαίνει η βρετανική εφημερίδα «Guardian», το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης του Ερντογάν (ΑΚΡ) διανύει τον ενδέκατό του χρόνο στην εξουσία και η επιτυχία του οφείλεται σε δύο παράγοντες: Πρώτον, την οικονομική ανάπτυξη που επέφερε και, δεύτερον, επειδή παρουσιάζεται ως «καθαρό». Για την ακρίβεια ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παρουσιάζει τον εαυτό του ως τιμωρό κάθε μορφής διαφθοράς. Ως εκ τούτου, τέτοιου είδους κατηγορίες πλήττουν σοβαρά έναν από τους επικοινωνιακούς πυλώνες του ΑΚΡ, δεδομένου ότι οι τοπικές εκλογές του Μαρτίου εκλαμβάνονται ως ψηφοφορία εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση, αφού είναι οι πρώτες μετά την εξέγερση του Ιουνίου. Το γεγονός, δε, πως τα υπό διερεύνηση αδικήματα αφορούν μίζες προερχόμενες από την οικοδομική βιομηχανία, ενισχύει ακόμα περισσότερο τους συσχετισμούς με τις εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Δεδομένης της διασύνδεσης των εξελίξεων με την προεκλογική ατζέντα του Ταγίπ Ερντογάν, είναι αναμενόμενο πως αυτός θα καταφύγει στην προσφιλή τακτική των Τούρκων για εξαγωγή της εσωτερικής κρίσης στην εξωτερική τους πολιτική. Συνεπώς, η επιρροή της κρίσης στην εξωτερική πολιτική, δεν εκτιμάται ότι θα αφήσει ανεπηρέαστο τον ελληνικό χώρο και ιδιαίτερα την Κύπρο, όπου βρίσκεται σε εξέλιξη διαπραγμάτευση, στην οποία ήδη η τουρκική πλευρά επιδεικνύει σκληρή στάση. Ο Ερντογάν θέλει να φαίνεται δυνατός και η Κύπρος, όπως και η Ελλάδα θεωρούνται από την τουρκική κυβέρνηση «εύκολοι στόχοι» για επίδειξη ισχύος.

Πηγές: The Guardian, in.gr, Το Βήμα, Al Jazeera, Hurriyet Daily News