Take it or leave it είναι το ελαφρώς τροποποιημένο προσχέδιο της ελληνικής πλευράς
Αν οι Τούρκοι δεν αποδεχθούν ούτε τις νέες προτάσεις, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας προτίθεται να επιστρέψει στη λογική της μικρής δήλωσης, που θα αναφέρεται στα ψηφίσματα του ΟΗΕ

Παρά το γεγονός πως οι πολιτικοί αρχηγοί, κατά τη χθεσινή τους ενημέρωση, εξέφρασαν εκ νέου ενστάσεις στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο Νίκος Αναστασιάδης επιμένει να πει την τελευταία του λέξη, σε ό,τι αφορά τη διαδικασία της κοινής διακήρυξης, με τις νέες προτάσεις που ετοίμασε η ελληνική πλευρά. Εάν η τουρκική πλευρά δεν κάνει αποδεκτό ούτε το νέο προσχέδιο κοινής δήλωσης, το οποίο έχει κάποιες αλλαγές σε σχέση με τα προηγούμενα, τότε αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να θέσει σε εφαρμογή το λεγόμενο σχέδιο β’, που επί της ουσίας προνοεί τη σύνταξη ενός μικρού και λιτού ανακοινωθέντος, που θα επαναλαμβάνει τα όσα καταγράφονται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και σε προηγούμενες συμφωνίες. Θα επιστρέψει, δηλαδή, στο σημείο εκείνο όπου άρχισε αυτή η διαδικασία. Αυτή φαίνεται να είναι μια σοβαρή πιθανότητα, δεδομένου ότι, βάσει των γνωστών και πολλάκις δημοσίως διακηρυγμένων θέσεων της τουρκικής πλευράς, οι Τούρκοι ενδέχεται να αξιώσουν εκ νέου αλλαγές σε κάποια σημεία ή να υποβάλουν αντιπρόταση.

Το πήρε επάνω του
Πάντως και χθες ο Πρόεδρος Αναστασιάδης επανέλαβε προς τα κόμματα πως δεν είναι πρόθυμος να ξεκινήσει συνομιλίες χωρίς κοινό ανακοινωθέν κάποιας μορφής, παρά τις ανησυχίες που εξέφρασαν αρκετοί αρχηγοί για το έγγραφο, συμπεριλαμβανομένου και του Προέδρου του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου. Δεδομένου ότι κάποιες πολιτικές δυνάμεις πλέον αμφισβητούν τη χρησιμότητα της διαδικασίας της κοινής δήλωσης ή εκφράζουν φόβους ότι αυτή μας παίρνει ακόμα πιο πίσω, πληροφορίες αναφέρουν πως ο Νίκος Αναστασιάδης δήλωσε στους πολιτικούς αρχηγούς πως θεωρεί πως δεν μπορεί να αποσυρθεί από τη διαδικασία σε αυτό το στάδιο, γιατί θα χρεωθεί το αδιέξοδο. Γι’ αυτό φέρεται να είπε στα κόμματα πως θα προχωρήσει με την επίδοση του εγγράφου και αναλαμβάνει προσωπικά την ευθύνη.

Τι προτείνει ο Πρόεδρος
Η «Σημερινή» επιχειρεί παρακάτω συνοπτική παρουσίαση του περιεχομένου του εγγράφου της ελληνικής πλευράς, όπως αυτό παρουσιάστηκε χθες στους αρχηγούς των πολιτικών δυνάμεων και επί του οποίου έγινε η συζήτηση και ανάλυση, παρουσία νομικών:
1. Σε αρκετά σημεία μοιάζει αρκετά με τα προηγούμενα έγγραφα που είδαν το φως της δημοσιότητας. Αναφέρει, για παράδειγμα, ότι το στάτους κβο είναι απαράδεκτο και η συνέχισή του θα έχει αρνητικές επιπτώσεις για τους Ε/κ και τους Τ/κ, όπως και τα περί θετικού αντικτύπου σε περίπτωση διευθέτησης.

2. Κάνει την αινιγματική αναφορά σε όλα τα «άλυτα βασικά ζητήματα», λέγοντας ότι θα βρίσκονται στο τραπέζι και θα συζητηθούν αλληλένδετα. Ωστόσο δεν είναι ξεκάθαρο ποια ζητήματα θεωρούνται λυμένα, ενώ στο ίδιο το έγγραφο αναφέρεται ότι οι συνομιλίες βασίζονται στην αρχή, τίποτα δεν έχει συμφωνηθεί μέχρι να συμφωνηθούν όλα.

3. Λέει πως η λύση θα βασίζεται σε διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, με πολιτική ισότητα, όπως καθορίζεται από τα σχετικά ψηφίσματα του ΣΑ και τις Συμφωνίες Κορυφής. Απ’ εκεί και πέρα, προστίθεται πως η «ενωμένη Κύπρος», ως μέλος των ΗΕ και της ΕΕ, πρέπει να έχει μια διεθνή νομική προσωπικότητα και μια κυριαρχία, που ορίζεται ως η κυριαρχία που χαίρουν όλα τα κράτη-μέλη των ΗΕ, υπό τον Καταστατικό Χάρτη των ΗΕ και η οποία εκπηγάζει από τους Ε/κ και τους Τ/κ μαζί. Η αλλαγή εδώ έγκειται στη λέξη «μαζί» (together), καθώς προηγουμένως υπό συζήτηση ήταν η λέξη «εξίσου» (equally).

4. Σε σχέση με την ιθαγένεια διατηρείται η πρόνοια της μιας υπηκοότητας της «ενωμένης Κύπρου», η οποία ρυθμίζεται από ομοσπονδιακό νόμο αλλά και η αναφορά πως όλοι οι πολίτες της «ενωμένης Κύπρου» θα είναι επίσης πολίτες είτε του ε/κ συνιστώντος κρατιδίου είτε του τ/κ συνιστώντος κρατιδίου. Αν και επεξηγείται ότι αυτό το καθεστώς θα είναι εσωτερικό και θα είναι συμπληρωματικό, μη αντικαθιστώντας με οποιονδήποτε τρόπο την υπηκοότητα της «ενωμένης Κύπρου», δεν προτείνονται λεπτομέρειες για τον νόμο που θα καθορίζει την ιθαγένεια.

5. Σε σχέση με τις εξουσίες και τις αρμοδιότητες της κεντρικής κυβέρνησης, το έγγραφο λέει πως θα καθορίζονται από το σύνταγμα, το οποίο θα εκχωρεί στα συνιστώντα κρατίδια το κατάλοιπο. Εισάγεται, ωστόσο, μηχανισμός επίλυσης διαφορών, ο οποίος είναι νέο στοιχείο και δημιουργεί ερωτήματα ως προς τη σαφήνεια των περί εξουσιών και αρμοδιοτήτων αναφορών. Σύμφωνα με το έγγραφο, οποιαδήποτε διαφορά θα κρίνεται από το Ομοσπονδιακό Ανώτατο Δικαστήριο. Αναφέρεται, επίσης, πως κανένα από τα συνιστώντα κρατίδια δεν μπορεί να φιλοδοξεί ότι θα έχει κυριαρχία και καμία πλευρά δεν μπορεί να διεκδικεί εξουσία ή δικαιοδοσία έναντι της άλλης.

6. Γίνεται εκ νέου αναφορά σε χωριστά, ταυτόχρονα δημοψηφίσματα, ενώ σημειώνεται ότι το σύνταγμα της ομοσπονδίας θα είναι ο υπέρτατος νόμος της χώρας και θα είναι δεσμευτικό για όλους. Προστίθεται ότι ένωση ολόκληρου ή μέρους με οποιαδήποτε άλλη χώρα ή οποιαδήποτε μορφή διχοτόμησης ή απόσχισης αποκλείεται, αναφορά που δεν υπήρχε στα περισσότερα drafts της πλευράς μας. Γίνονται, περαιτέρω, κάποιες αναφορές στον ρόλο των διαπραγματευτών της κάθε πλευράς.

7. Νέα προσθήκη θεωρείται και η… επικοινωνιακή, αφού αναφέρεται στο προσχέδιο πως οι πλευρές θα προσπαθήσουν να δημιουργήσουν θετική ατμόσφαιρα, για να επιβεβαιώσουν ότι οι συνομιλίες θα πετύχουν. Δεσμεύονται, όπως γράφει, να αποφύγουν παιγνίδια επίρριψης ευθυνών και άλλα δημόσια αρνητικά σχόλια για τις διαπραγματεύσεις, όπως επίσης και να προσπαθήσουν να υλοποιήσουν μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.

Τηλεφώνημα στον Γ.Γ.
Τις θέσεις της ελληνικής πλευράς είχε την ευκαιρία να αναπτύξει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας προσωπικά στον Γ.Γ. των Ηνωμένων Εθνών, καθώς με πρωτοβουλία του Νίκου Αναστασιάδη υπήρξε χθες δεκάλεπτη τηλεφωνική συζήτηση με τον Μπαν Κι Μουν. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Πρόεδρος εξήγησε στον κ. Μπαν την προσέγγισή του σε σχέση με την κοινή διακήρυξη και ανέπτυξε σειρά επιχειρημάτων, επαναβεβαιώνοντας ότι τηρεί θετική και εποικοδομητική στάση. Ωστόσο το γραφείο του εκπροσώπου του Γ.Γ. δεν προέβη σε οποιοδήποτε σχόλιο, ούτε εκδόθηκε ανακοίνωση από το Προεδρικό. Ερωτηθείς από το ΚΥΠΕ, αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε ότι «εξ όσων αντιλαμβανόμαστε, οι συνομιλίες ακόμη συνεχίζονται».

Προσοχή συστήνει ο Αρχιεπίσκοπος
Πρέπει να υπάρξει μια ξεκάθαρη ομοσπονδιακή βάση και μετά να ξεκινήσουν οι συνομιλίες για το Κυπριακό, δήλωσε σε συνέντευξή του στον Ελληνικό Ραδιοφωνικό Σταθμό του Λονδίνου LGR ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος. Σε σχέση με το θέμα του κοινού ανακοινωθέντος, ο Αρχιεπίσκοπος είπε πως η πολιτική ηγεσία πρέπει να είναι πολύ προσεκτική. Στην κοινή διακήρυξη πρέπει να βλέπουν και πίσω από τις λέξεις, πρέπει να αναλύσουν εις βάθος κάθε λέξη, ούτως ώστε να μην αφήνουμε περιθώρια και αν αποτύχουν οι συνομιλίες και θελήσει κάποτε να αποσχισθεί η τουρκοκυπριακή κοινότητα, να μην μπορέσει να αποκτήσει κρατική υπόσταση, σημείωσε.

Εξήγησε πως «ο λόγος που θέλουμε να συμφωνήσουμε στο κοινό ανακοινωθέν ή στη βάση την ομοσπονδιακή προτού ξεκινήσουν οι συνομιλίες, είναι ακριβώς για να μην επιτρέψουμε έπειτα στις συνομιλίες, να έρθουν και να θέλουν εσωτερική κυριαρχία». Υπογράμμισε πως «η κυριαρχία είναι μια και πηγάζει και από τις δύο κοινότητες. Όχι ξεχωριστά από τη μια και από την άλλη. Διότι ο στόχος της Τουρκίας είναι ακριβώς αυτός. Αύριο να αποσχισθεί (η τουρκοκυπριακή κοινότητα) και αφού πηγάζει από την κοινότητα η κυριαρχία, άρα θα είναι κράτος», ανέφερε. Αναφορικά με τον Ντάουνερ, ο Μακαριότατος εισηγήθηκε «να μην τον αφήσουν να ξαναμπεί στο Προεδρικό Μέγαρο. Δεν χρειάζονται οι υπηρεσίες του πλέον. Εξόφθαλμα φαίνεται ότι μεροληπτεί υπέρ της άλλης πλευράς. Είναι απαράδεκτη η στάση του».

Ενημέρωσε και ο Έρογλου
ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ έκανε χθες και ο Ντερβίς Έρογλου προς τα τ/κ κόμματα. Μετά τη συνάντηση, ο αρχηγός του τ/κ Δημοκρατικού Κόμματος, λεγόμενος αναπληρωτής πρωθυπουργός Σερντάρ Ντενκτάς, είπε ότι έγινε μια αξιολόγηση γύρω από τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό και επανέλαβε ότι δεν ελήφθη ακόμη επίσημη απάντηση από την ε/κ πλευρά για το κοινό ανακοινωθέν. Είπε ακόμη ότι όλα τα τ/κ πολιτικά κόμματα υποστηρίζουν τον Έρογλου και την πρόταση που έδωσε και ευχήθηκε σύντομα να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις.

Ο ηγέτης του Τουρκικού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, λεγόμενος πρωθυπουργός Οζγκάν Γιονκαντζίογλου, δήλωσε ότι η ε/κ πλευρά δεν έδωσε καμία απάντηση αναφορικά με το κοινό ανακοινωθέν, πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η συμφιλίωση πρέπει να επιτευχθεί το συντομότερο δυνατό. Είπε, επίσης, ότι οι διαπραγματεύσεις πρέπει να αρχίσουν το συντομότερο και ότι η πάροδος του χρόνου θα κάνει την παρούσα κατάσταση ακόμη πιο μόνιμη.