ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟ ΤΣΑΒΟΥΣΟΓΛΟΥ, ΟΤΙ «ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΟΛΥ ΚΟΝΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ», ΚΡΥΒΕΤΑΙ Η ΠΡΟΘΕΣΗ ΤΟΥ ΝΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΕΙ ΤΟΝ ΑΚΙΝΤΖΙ ΚΑΙ ΝΑ ΕΠΙΒΑΛΕΙ ΤΟΝ ΟΖΕΡΣΑΪ

Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Πολίτης» της περασμένης Κυριακής, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Mevlut Çavuşoğlu έκανε συγκεκριμένες αναφορές με στόχο να απομονώσει τον Mustafa Akıncı. Παρουσίασε τις θέσεις του Akıncı υπέρ μιας διζωνικής-δικοινοτικής ομοσπονδίας ως «προσωπική άποψη» και, κάνοντας αναφορά σε «Τουρκοκυπρίους» και «κυβέρνηση», υπαινίχθηκε ότι αυτή είναι «απλώς μια ακόμα άποψη» ανάμεσα σε άλλες.

Δεν είναι μυστικό ότι εδώ και καιρό οι Çavuşoğlu και Akıncı έχουν διαφορετικές επιδιώξεις στο κυπριακό πρόβλημα. Η σημαντική διάσταση απόψεων ανάμεσα στους δύο πολιτικούς άνδρες αποκαλύφθηκε μετά το Κραν Μοντανά. Ισχυριζόμενος ότι «πλέον χρειάζεται να αναζητήσουμε λύση εκτός των παραμέτρων των ΗΕ», ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών ουσιαστικά επιδίωξε να φέρει στο προσκήνιο τη λύση συνομοσπονδίας. Ο δε Τουρκοκύπριος ηγέτης, μετά από μια περίοδο αμφιταλάντευσης, υποστήριξε ότι αυτή δεν αποτελεί μια ρεαλιστική πρόταση και άρχισε δυναμικά να προβάλλει τη διζωνική-δικοινοτική ομοσπονδία ως τη μόνη ρεαλιστική λύση.

Η επιμονή του Akıncı στο θέμα του ομοσπονδιακού κράτους εξόργισε τον Çavuşoğlu και διεύρυνε το μεταξύ τους χάσμα. Μάλιστα, κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων που έγιναν τον περασμένο Απρίλιο στο γραφείο του Akıncı στη Λευκωσία, επικρατούσε ένα αρκετά ψυχρό κλίμα. Έκτοτε, το χάσμα ανάμεσα στους δύο φαίνεται αγεφύρωτο.

Παρακάμπτοντας τον Akıncı, o Çavuşoğlu άρχισε να διατηρεί στενή συνεργασία με τον Kudret Özersay και να κάνει ό,τι περνά από το χέρι του, ώστε ο ρόλος του να αναβαθμιστεί. Για όσο οι επαφές ανάμεσα σε Akıncı και Çavuşoğlu είχαν διακοπεί, ο Özersay μετέβαινε συχνά στην Άγκυρα για επαφές υψηλού επιπέδου τόσο με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών όσο και με τον Erdoğan.

Είναι γνωστό ότι, εδώ και καιρό, ο Özersay αντιτίθεται στην ομοσπονδιακή λύση και κάνει λόγο για συνομοσπονδία. Οι σχετικές αναφορές του Çavuşoğlu, στο πλαίσιο της συνέντευξής του στην εφημερίδα «Πολίτης», είναι μια κατά γράμμα επανάληψη των θέσεων που έχει εκφράσει κατά καιρούς ο Özersay: «Όλες οι προσπάθειες για ομοσπονδία απέτυχαν. Πρέπει να εξετάσουμε όλοι μαζί και άλλες επιλογές λόγω των εμπειριών που είχαμε όλα αυτά τα χρόνια». Ο Akıncı εναντιώνεται σε αυτές τις θέσεις και είναι προσηλωμένος στην ομοσπονδία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί η επιλογή του Çavuşoğlu να υποσκάπτει τον Akıncı παραπέμποντας στον Αναστασιάδη, τον οποίο παρουσιάζει «ανοικτό» στη λύση δύο κρατών. Ισχυριζόμενος ότι ο Ελληνοκύπριος ηγέτης εξέφρασε αυτήν την άποψη για πρώτη φορά στο Κραν Μοντανά, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών αψηφά την προσήλωση του Akıncı στην ομοσπονδία και τον κατηγορεί ότι αντιτίθεται σε μια λύση που έγινε αποδεκτή ακόμα και από τον Αναστασιάδη. Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας επιχειρεί να πλήξει τον Akıncı,  διαδίδοντας ότι ο Αναστασιάδης είναι ανοικτός σε λύση δύο κρατών και αυτήν την άποψη τη μοιράστηκε και με τον Mehmet Ali Talat.

Δεν γνωρίζουμε κατά πόσον ο Αναστασιάδης εξέφρασε μια τέτοια θέση στον Çavuşoğlu, ωστόσο η αλήθεια είναι ότι αυτήν τη στιγμή το τοπίο είναι θολό. Σε αυτό το πλαίσιο, η εισήγηση του Αναστασιάδη για αποκεντρωμένη ομοσπονδία συσκοτίζει ακόμα περισσότερο τα πράγματα. Από την άλλη, ο Γ.Γ. του ΟΗΕ Antonio Gutteres προτάσσει την ανάγκη συμφωνίας των πλευρών στους «όρους αναφοράς» (terms of reference), σε διαφορετική περίπτωση οι συνομιλίες είναι αδύνατο να επαναρχίσουν.

Εν ολίγοις, ζητά από τις πλευρές να καταστήσουν ξεκάθαρους τους στόχους και τις επιδιώξεις τους από τις συνομιλίες. Αν υπήρχε συμφωνία στο θέμα της διζωνικής-δικοινοτικής ομοσπονδίας, ο Gutteres δεν θα ήταν τόσο επίμονος στο ζήτημα των «όρων αναφοράς».

Σε πρόσφατες συνεντεύξεις του στο τηλεοπτικό κανάλι CNN Türk και την ιστοσελίδα Habertürk, ο Akıncı απάντησε στον Çavuşoğlu και συνάμα αναφέρθηκε στις θέσεις Αναστασιάδη. Όπως ανέφερε ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, ο Αναστασιάδης είπε στον ίδιο ότι είναι προσηλωμένος στη λύση ομοσπονδίας, ωστόσο άφησε να εννοηθεί ότι άλλα είπε στον ίδιο και άλλα στον Çavuşoğlu. Παράλληλα, υποστήριξε ότι, με την πρόταση της αποκεντρωμένης ομοσπονδίας, ο Αναστασιάδης επιθυμεί να καταργήσει την πολιτική ισότητα και την αποτελεσματική συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων στα ομοσπονδιακά όργανα.

Σύμφωνα με τον Akıncı, ο Ελληνοκύπριος ηγέτης, δίνοντας περισσότερες αρμοδιότητες στην τουρκοκυπριακή συνιστώσα πολιτεία, επιδιώκει να άρει την αποτελεσματική τουρκοκυπριακή συμμετοχή στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση, δηλαδή το μοντέλο της μιας θετικής ψήφου. Συγχρόνως, απηύθυνε ένα έμμεσο ερώτημα στον Çavuşoğlu: Πώς είναι δυνατόν ο Αναστασιάδης, ο οποίος δεν αποδέχεται την πολιτική ισότητα των Τουρκοκυπρίων σε ένα ομοσπονδιακό κράτος, να αποδεχθεί μια συνομοσπονδία δύο κρατών;

Δεν γνωρίζουμε ακριβώς τι επιδιώκει ο Νίκος Αναστασιάδης, ωστόσο τα όσα λέγονται σε παρασκηνιακές συζητήσεις έχουν μια ιδιαίτερη σημασία, καθότι οι ανεπίσημες επαφές με Τούρκους αξιωματούχους έκαναν ξεκάθαρη τη βούληση της τουρκικής κυβέρνησης να παραγκωνίσει τον Akıncı. Και το χειρότερο, διαμέσου αναφορών στον Αναστασιάδη. Πίσω από τον ισχυρισμό ότι «είμαστε πολύ κοντά με τον Αναστασιάδη», κρύβεται η πρόθεση του Çavuşoğlu να απομονώσει τον Akıncı και να επιβάλει τον Özersay. Αν το κατορθώσει, τότε, μαζί με τον Akıncı, στο ράφι θα καταλήξει και η λύση του ομοσπονδιακού κράτους.
Και τι θα έρθει για να την αντικαταστήσει;

Μόνο ένας Θεός ξέρει...