ΠΟΣΕΣ ΟΙ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΩΤΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΤΑ ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΗ «ΔΕΛΦΥΝΗ»

ΨΗΦΟΣ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΑΠΟ ΗΠΑ ΣΤΗΝ ΑΟΖ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, KAMIA ANΗΣΥΧΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΔΗΛΩΝΕΙ Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ

Η έναρξη της γεώτρησης της Exxon Mobil στο υποσχόμενο θαλασσοτεμάχιο 10 της Κυπριακής ΑΟΖ αποτελεί και το εναρκτήριο λάκτισμα για το μεγάλο γεωπολιτικό παιχνίδι στην Ανατολική Μεσόγειο. H ανακοίνωση της έναρξης της γεώτρησης από το γεωτρύπανο Stenna Ice Max συνδυάστηκε με την επίσκεψη στην Κύπρο την Παρασκευή τού Υφυπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, αρμόδιου για ενεργειακά θέματα, Φράνσις Φάνον, ενώ το επόμενο διάστημα αναμένεται και η άφιξη του αρμόδιου για Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, Γουές Μίτσελ.

Αμφότερες οι κινήσεις μπορούν να θεωρηθούν ως ψήφος στο ενεργειακό πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, με τον Υπουργό Εξωτερικών Νίκο Χριστοδουλίδη να δηλώνει αυτήν την εβδομάδα πως έχει ήδη ξεκινήσει μια εσωτερική διαδικασία, έτσι ώστε να καθοριστεί ένας συγκεκριμένος οδικός χάρτης για θέματα ασφάλειας σε διμερές και περιφερειακό επίπεδο με την Ουάσιγκτον.

Την επίσκεψη Φάνον προηγουμένως στο Ισραήλ, σχολίασε στο twitter και ο Γενικός Διευθυντής Οικονομικών του Υπουργείου Εξωτερικών της Γερμανίας, Μικέλ Μπέργκερ, ο οποίος δήλωσε πως «το φυσικό αέριο από το Ισραήλ και την Ανατολική Μεσόγειο θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος της διαφοροποίησης του ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρώπης».

Τα σημαντικά αποθέματα ενέργειας θα μπορούσαν να αποδειχτούν -μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα- παράγοντας σταθερότητας για την περιοχή, ανοίγοντας δρόμο για συνεργασίες Κύπρου-Ελλάδας, όσο και του Ισραήλ με τον αραβικό κόσμο, ειδικά την Αίγυπτο, αλλά και τις χώρες του Κόλπου. Από την άλλη η Τουρκία, που άρχισε ήδη γεωτρήσεις σε δυο σημεία στα νότια παράλιά της, έχει το ένα μάτι στραμμένο στις γεωτρήσεις της ExxonMobil και παραμονεύει ανήμπορη, προς το παρόν, να ανακόψει την πορεία των πραγμάτων.

Το στοίχημα της Δελφύνης

Έχοντας εμπειρία από προηγούμενες γεωτρήσεις, οι ειδικοί συστήνουν να κρατάμε μικρό καλάθι για τη γεώτρηση του αμερικανικού κολοσσού, χωρίς να δημιουργούνται προσδοκίες που στη συνέχεια ενδεχομένως να μας απογοητεύσουν. Ωστόσο, είναι προφανές πως παγκόσμιας κλίμακας εταιρείες, όπως η Exxon Mobil, δεν θα ρίσκαραν να επενδύσουν για να ανακαλύψουν μικρού ή μεσαίου μεγέθους κοιτάσματα υδρογονανθράκων, ειδικά σε γεωπολιτικά περίπλοκες και γεωλογικά ανεξερεύνητες περιοχές, όπως η Ανατολική Μεσόγειος.

Εταιρείες όπως η ExxonMobil ενδιαφέρονται αποκλειστικά και μόνο για τον εντοπισμό και ανάπτυξη γιγαντιαίου μεγέθους κοιτασμάτων. Μιλώντας την Πέμπτη στην «Πρώτη Εκπομπή» του Ράδιο Πρώτο, το μέλος της Επιτροπής Ενέργειας της Ακαδημίας Αθηνών, Δρ Ηλίας Κονοφάγος, εξήγησε πως η Εxxon Mobil είναι η μοναδική εταιρεία στον κόσμο που έχει τη δυνατότητα να δει με έρευνες μέσω σεισμικής ανάλυσης αν υπάρχουν στόχοι. Εξηγώντας τη διαφορά από τους αμμώδεις στόχους και τους κοραλλιογενείς - καρστικού ασβεστόλιθου, είπε πως οι πρώτοι έχουν ένα πορώδες υλικό, δηλαδή χώρο αποθήκευσης για τους υδρογονάνθρακες, περίπου 30%, ενώ οι στόχοι όπως το Ζορ (κοραλλιογενής), φτάνουν μέχρι και 75%.

«Γι’ αυτόν τον λόγο η Exxon Mobil διάλεξε τη "Δελφύνη". Είχα την ευκαιρία να δω τους χάρτες του οικοπέδου που παρουσίασε η εταιρεία ερευνών PGS στο Λονδίνο και ο συγκεκριμένος στόχος είναι ο καλύτερος. Η πιθανότητα να βρεθεί αέριο είναι γύρω στα 20-25%, αλλά έχει ελπίδες. Το κοίτασμα Ζορ στην Αίγυπτο έχει μια οικονομική αξία σήμερα γύρω στα 150 δις ευρώ. Αν η Δελφύνη είναι γεμάτη σαν το Ζορ, τότε μιλούμε για μια αξία 230 με 250 δισ. ευρώ. Ας ελπίσουμε ότι θα βρεθεί, γιατί αυτό θα είναι μια περιουσία για τον Ελληνισμό», τόνισε ο Δρ Κονοφάγος.

Υπενθυμίζεται πως, ανεξάρτητα από το αν θα βρεθεί κοίτασμα ή όχι στη «Δελφύνη», το γεωτρύπανο «Ice Stenna Max» θα μεταφερθεί, βάσει συμβολαίου, στους στόχους «Ανθεία» και «Γλαύκος» για άλλη γεώτρηση. Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Κονοφάγος είπε πως από τη στιγμή που βρέθηκε η «Καλυψώ» στο θαλασσοτεμάχιο «6» με πιθανότητα 20%, αμέσως οι πιθανότητες στη «Δελφύνη» είναι στο 25% και αν βρεθεί εκεί, οι πιθανότητες στους στόχους «Ανθεία» και «Γλαύκος» φτάνουν στο 30%. «Αυτά, χρηματιστηριακά είναι σημαντικά, τόσο για την εταιρεία αλλά και για την Κύπρο, που θα μπορεί να δανείζεται με 1% λιγότερο και το κράτος θα πλουτίζει πριν από τις εκμεταλλεύσεις», είπε.

Οι πιθανότητες των Τούρκων

Αναφερόμενος στις περιοχές όπου διενεργεί γεωτρήσεις η Τουρκία, ο Δρ Κονοφάγος εξέφρασε την εκτίμηση πως το βόρειο μέρος της Κύπρου έχει πιθανότητες εξεύρεσης φυσικού αερίου πέντε φορές λιγότερο από τις νότιες ακτές. «Στον Κόλπο της Αττάλειας υπήρχε μια παλαιολιμνοθάλασσα και εκεί οι Τούρκοι έχουν την ευκαιρία να βρουν. Ας το ελπίσουμε για να μας αφήσουν ήσυχους», επεσήμανε, προσθέτοντας πως το θαλάσσιο βάθος στο Αλάνια-1 είναι μεγαλύτερο από τη «Δελφύνη» και η πιθανότητα είναι περίπου 15%.

«Αν βρουν, θα αναγκαστούν να κάνουν ακόμα τρεις γεωτρήσεις, που σημαίνει έξοδα 1 δις ευρώ, που είναι μεγάλη δαπάνη ακόμη και για ένα κράτος. Αν βρούνε μεγάλο στόχο, στη συνέχεια θα χρειαστούν άλλα 10 με 20 δις ευρώ για να αρχίσουν ανάπτυξη και εγκαταστάσεις. Αυτό οικονομικά μπορεί να τους καθηλώσει, αφού αυτά τα χρήματα θα πρέπει να τα δανειστούν», υπογράμμισε. Σχετικά τις τακτικές επαφές της Τουρκίας στη Λιβύη και τους παράνομους χάρτες διεκδικήσεων, εξήγησε πως στη θαλάσσια περιοχή Ελλάδας-Λιβύης, που δεν έχουν οριοθετηθεί, υπάρχουν στόχοι που ο όγκος τους είναι από 35 μέχρι και 50 φορές μεγαλύτερος από αυτόν του κοιτάσματος Zoρ.

Οι Αιγύπτιοι προειδοποιούν

Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Πετρελαίου της Αιγύπτου, Χαμπί Αμπντελαζίζ, δήλωσε στην ιστοσελίδα «Al-Monitor» ότι η Αίγυπτος δεν ανησυχεί για τις ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, επειδή εργάζεται στο πλαίσιο των συμφωνιών οριοθέτησης που έχουν συναφθεί με την Κύπρο και την Ελλάδα και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

«Η Αίγυπτος επιδιώκει να μετατραπεί σε περιφερειακή πηγή ενέργειας με υγροποίηση και επανεξαγωγή φυσικού αερίου Ανατολικής Μεσογείου από την Κύπρο. Η χώρα έχει σημειώσει τόσο μεγάλη πρόοδο, ώστε είναι δύσκολο για κάθε πλευρά να την υπονομεύσει. Η Αίγυπτος είναι σε θέση να προστατεύσει τα κέρδη της στην ανατολική Μεσόγειο», είπε, προσθέτοντας πως το Κάιρο συνεργάζεται με διεθνείς εταιρείες, όπως η ιταλική Eni, για να διερευνήσει το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο στην ΑΟΖ στην ανατολική Μεσόγειο και θα συνεχίσει να το κάνει».

Ο χαμένος του παιχνιδιού

Μιλώντας στην ίδια ιστοσελίδα, ο Αχμέντ Ρεφάατ, πρώην πρόεδρος και καθηγητής του Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Beni Suef, δήλωσε ότι η Τουρκία, σε μια κίνηση ελιγμού, δεν έχει αναγνωρίσει τη συμφωνία οριοθέτησης του 2013 μεταξύ Αιγύπτου και Κύπρου. Η Τουρκία, πρόσθεσε, προέρχεται από μιαν αδύναμη νομικά θέση και δεν έχει το δικαίωμα να πραγματοποιεί έρευνες στην περιοχή της Κύπρου, πόσω μάλλον να ανακόπτει τις έρευνες, γιατί αυτό αντίκειται τόσο στο Διεθνές Δίκαιο, όσο και στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

«Η Αίγυπτος δεν θα είχε σημειώσει πρόοδο στον τομέα της ενέργειας στη Μεσόγειο αν δεν υπήρχε η συμφωνία οριοθέτησης των συνόρων με την Κύπρο και την Ελλάδα. Οποιαδήποτε διακοπή από την Τουρκία σε οποιαδήποτε εξερεύνηση θα ισοδυναμούσε με πράξη επιθετικότητας και τα επηρεαζόμενα κράτη μπορούν κατά συνέπειαν να καταφύγουν στο Διεθνές Δικαστήριο. Αλλά αν τα πράγματα κλιμακώσουν σε αυτό το σημείο, η Τουρκία θα είναι η χαμένη πλευρά», πρόσθεσε ο Ρεφάατ.

«Μετά την υπογραφή αρκετών συμφωνιών που συμμορφώνονται με το Διεθνές Δίκαιο μεταξύ της Αιγύπτου και της Κύπρου, η Αίγυπτος είναι υποχρεωμένη να παρέμβει και να υποστηρίξει την Κύπρο, εάν η Τουρκία διαπράξει οποιαδήποτε παραβίαση της Κύπρου. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να διεξαχθεί ένοπλη σύγκρουση, αλλά πρέπει να υπάρχει ένα νομικό και πολιτικό όργανο που να αποτρέπει την Τουρκία. Για την επίλυση των διαφορών μεταξύ των εμπλεκόμενων κρατών απαιτείται η εμπλοκή αρμόδιων διεθνών οργάνων», πρόσθεσε.

Βάσεις στην Κύπρο;

Στα περιθώρια διερεύνησης των σχέσεων ΗΠΑ-Κύπρου αναφέρεται στην τελευταία του ανάλυση στο Council of Foreign Relations με τίτλο «Ούτε φίλος, ούτε Εχθρός - Το μέλλον των αμερικανοτουρκικών σχέσεων» o Στίβεν Κουκ.

«Οι ΗΠΑ θα πρέπει να ανακόψουν τις συνεχιζόμενες αλλαγές στις σχέσεις με τη Τουρκία και να διαπραγματευτούν συμφωνίες για τη δημιουργία ή τη βελτίωση της αμερικανικής πρόσβασης σε βάσεις στην Κύπρο, την Ελλάδα, την Ιορδανία, τη Ρουμανία και ενδεχομένως το Ιράκ. Οι Έλληνες και οι Ρουμάνοι έχουν ήδη φιλοξενήσει αμερικανικές δυνάμεις και πιθανότατα χαιρετίζουν την επέκταση των στρατιωτικών σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Κύπρος, ήδη φιλοξενεί μιαν απόσπαση της 9ης Reconnaissance Wing της Αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας (για τα κατασκοπευτικά U2) στο νησί και ψάχνει για τρόπους βελτίωσης της γεωστρατηγικής της χρησιμότητας στις Ηνωμένες Πολιτείες».