ΥΠΟ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ

ΣΚΗΝΙΚΟ ΕΝΤΑΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΙ Η ΤΟΥΡΚΙΑ, ΤΗΝ ΩΡΑ ΠΟΥ ΜΕΤΡΑΜΕ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΑ ΓΙΑ ΤΗ ΓΕΩΤΡΗΣΗ ΤΗΣ EXXON

Το πρώτο μεγάλο τεστ στην ενεργειακή σκακιέρα καλούνται να ξεπεράσουν Κύπρος και Ελλάδα. Οι επόμενες 30 ημέρες είναι πολύ σημαντικές, κρίσιμες κατά πολλούς, καθώς θα δοκιμαστούν οι αντοχές Αθηνών και Λευκωσίας μπροστά στην τουρκική προκλητικότητα.

Για πρώτη φορά μετά τις πειρατικές ενέργειες των Τούρκων στο «Οικόπεδο 3» της κυπριακής ΑΟΖ (που είχαν ως αποτέλεσμα την αναβολή των δραστηριοτήτων της ENI), θα γίνει γεώτρηση στην κυπριακή ΑΟΖ. Αυτήν τη φορά, ωστόσο, τη γεώτρηση θα πραγματοποιήσει σε λίγες μέρες η Exxon Mobil, συνοδεία του στρατιωτικού αμερικανικού ναυτικού και αεροπορίας. Το State Department, απαντώντας στην τουρκική ρητορική, ξεκαθάρισε προς την Άγκυρα ότι η γεώτρηση θα γίνει και θα ήταν καλύτερα γι’ αυτήν να μη βρεθεί στην περιοχή.

Οι εξελίξεις αυτές αναθάρρησαν και τη Λευκωσία, η οποία μετά το «ναυάγιο» της ENI, άλλαξε τροπάρι και δηλώνει ότι «θα κάνουμε ό,τι απαιτείται για να γίνει απρόσκοπτα η γεώτρηση και η υλοποίηση των ενεργειακών κινήσεων». Η Κυβέρνηση προετοιμάζεται και για τα όσα θα ακολουθήσουν τον επόμενο μήνα με κάθε «επισημότητα». Τον Νοέμβριο, οι αποφάσεις που θα ληφθούν, θα αφορούν το σύνολο των ενεργειακών σχεδιασμών.

Ειδικότερα, στο ημερολόγιο είναι κυκλωμένη η 9η Νοεμβρίου ως η ημερομηνία που θα έχει συνάντηση ο Κύπριος Υπουργός Εξωτερικών Νίκος Χριστοδουλίδης με τον Αμερικανό ομόλογό του Μάικ Πομπέο. Μια πρώτη γεύση θα πάρουμε με τις συζητήσεις του κ. Μίτσελ στη Λευκωσία την ερχόμενη Πέμπτη.

Με «Πορθητή»

Η Άγκυρα, από την πλευρά της, με μια συμβολική κίνηση αντιπερισπασμού, σηκώνει αύριο τις άγκυρες του «Πορθητή» με στόχο την πρώτη του γεώτρηση στην ανατολική Μεσόγειο και συγκεκριμένα στον στόχο «Αλάνια-1». Η γεώτρηση θα πραγματοποιηθεί ανοιχτά της Αττάλειας και δυτικά της Κύπρου στην ΑΟΖ της Τουρκίας, με τη συμμετοχή του Υπουργού Ενέργειας Φατίχ Ντονμέζ. Η ημέρα που έχει επιλεγεί, όπως είναι πλέον γνωστό, έχει έντονους συμβολισμούς, καθώς είναι η 95η επέτειος από την ίδρυση του τουρκικού κράτους.

Ο «Πορθητής» θα συνοδεύεται, ως είθισται, κατά πάγια τουρκική τακτική, από πολεμικά σκάφη. Τεχνική υποστήριξη στη γεώτρηση του τουρκικού πλοίου θα προσφέρει η αμερικανικών συμφερόντων εταιρεία Schlumberger, η οποία δραστηριοποιείται εκ παραλλήλου και στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Επίσης, σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων «Ανατολού», η Ανώνυμη Πετρελαϊκή Εταιρεία Τουρκίας (ΤΡΑΟ) υπέγραψε συμβόλαιο 15 εκατομμυρίων δολαρίων με την εταιρεία Schlumberger, που είναι εγκατεστημένη στις ΗΠΑ, για να της προσφέρει τεχνική στήριξη στις εργασίες έρευνάς της στη Μεσόγειο το τελευταίο τετράμηνο του 2018.

Νέο ισοζύγιο από ΗΠΑ και Γαλλία

Πάντως, η αναστάτωση και ο προβληματισμός της Τουρκίας από τις εξελίξεις είναι εμφανής σε διάφορα επίπεδα. H επικείμενη αναβάθμιση της τριμερούς Κύπρου-Ελλάδας-Αιγύπτου με την προσθήκη της Γαλλίας (βάσει της Συμφωνίας της Κρήτης), αλλά και το σαφές μήνυμα των ΗΠΑ, έχουν προκαλέσει εκνευρισμό στην Άγκυρα, που ανέβασε απότομα τους τόνους και την πολεμική ρητορική της.

Την ίδια ώρα, η Λευκωσία έχει στα σκαριά νέο γύρο αδειοδοτήσεων, με την (αμερικανική) Exxon και τη (γαλλική) Total να επιδεικνύουν ενδιαφέρον για το «Οικόπεδο 7», και όχι μόνο. Σημειώνεται ότι η γαλλική εταιρεία έχει εκφράσει προφορικώς αλλά και γραπτώς το ενδιαφέρον της. Σε γενικό πλαίσιο, ωστόσο, δεν πρέπει να θεωρείται απίθανη ακόμα και μια κοινοπραξία Exxon Mobil - ΤΟΤΑL, καθώς οι δύο εταιρείες συνεργάζονται ήδη νοτίως της Κρήτης.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, οι συνεργασίες Κύπρου-Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο (με Ισραήλ και Αίγυπτο), όσο θετικές και αν είναι, δεν συνιστούν στρατιωτικές συνεργασίες, οι οποίες να εξισορροπούν την τουρκική στρατιωτική ισχύ.

Δεν είναι τυχαίο που η Άγκυρα ενδέχεται να προβεί σε κίνηση αντιπερισπασμού στο τεμάχιο «7» και «3». Υπενθυμίζεται ότι στο «Οικόπεδο 3» η Τουρκία είχε προβεί σε ναυτικό αποκλεισμό, εκδιώκοντας το πλωτό γεωτρύπανο της ENI. Στην Κύπρο αυτήν την ώρα πλέει τo «Μπαρμπαρός», το οποίο συνοδεύεται από τρία πολεμικά πλοία. Στην ίδια περιοχή πλέει η φρεγάτα «ΣΑΛΑΜΙΣ» κι ένα αμερικανικό αντιτορπιλικό.

Βλέψεις και στο Αιγαίο

Το ενδιαφέρον της Τουρκίας για τις εξελίξεις σε κυπριακή ΑΟΖ και Αιγαίο αποτυπώνεται και στο σύνολο του τουρκικού Τύπου, ο οποίος έχει καθημερινά εκτενείς αναφορές. Κυρίαρχο θέμα τις τελευταίες μέρες είναι η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων του Αιγαίου στα 12 ναυτικά μίλια, παρά το γεγονός ότι δεν έχει υπάρξει επίσημη ανακοίνωση από την Αθήνα.

Είναι βέβαια πολύ καλά γνωστό ότι οι Τούρκοι επιλέγουν να δημιουργούν κρίσεις και να κλιμακώνουν τις εντάσεις όταν στην Ελλάδα επικρατεί πολιτική ρευστότητα και αναταραχή, όπως για παράδειγμα αυτή που δημιούργησε στην παρούσα φάση η παραίτηση Κοτζιά από το Υπουργείο Εξωτερικών. Οι τοποθετήσεις της Άγκυρας (και) σε σχέση με την οριοθέτηση των περιοχών ναυτικής δικαιοδοσίας δείχνουν ότι ο δρόμος είναι μακρύς.

Στον αντίποδα, η Αθήνα υποστηρίζει ότι το ζήτημα των 12 ναυτικών μιλίων είναι δικαίωμα, το οποίο αναγνωρίζεται από τις διεθνείς συμβάσεις και από το Δίκαιο της Θάλασσας. Αναγνωρίζει τη διαφορά που υπάρχει με την Τουρκία στην υφαλοκρηπίδα και δηλώνει ετοιμότητα για διάλογο που θα είναι προς όφελος των δύο χωρών.